Thực hiện tiêu chí sản xuất trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, nâng cao: Phát huy vai trò đảng viên, “dân vận khéo” (kỳ cuối)

Kỳ cuối:

Vận dụng cơ chế hỗ trợ đi đôi sự chủ động cao từ cơ sở

Vùng sản xuất rau tập trung trên địa bàn xã An Thọ (huyện An Lão).

Phối hợp hỗ trợ bằng nhiều hình thức

Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Thanh Tùng, để hoàn thiện các chỉ tiêu trong tiêu chí 13 về sản xuất, thực tế cần kinh phí khá lớn. Nguồn lực này thành phố không trực tiếp hỗ trợ như các dự án xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng nông thôn, nên thật sự các xã gặp khó khăn trong thực hiện. Để hỗ trợ địa phương, Sở thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình Xây dựng NTM của ngành; giao nhiệm vụ cụ thể đối với từng đơn vị phụ trách từng chỉ tiêu, tiêu chí trong Bộ tiêu chí xã NTM; phối hợp địa phương với mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu, tiêu chí do ngành phụ trách. Việc triển khai nhiệm vụ của ngành nông nghiệp cũng luôn gắn với thực hiện các tiêu chí xây dựng NTM liên quan đến sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn, với các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, bảo đảm hoàn thành các tiêu chí xã NTM kiểu mẫu và nâng cao.

Mặc dù thành phố không có cơ chế hỗ trợ trực tiếp liên quan đến tiêu chí sản xuất, nhưng trong những năm qua có nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ gián tiếp thông qua các chương trình, đề án, nghị quyết hỗ trợ sản xuất nông nghiệp. Đơn cử như Nghị quyết số 15 của HĐND thành phố năm 2021 về cơ chế chính sách phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn có khuyến khích hỗ trợ vùng sản xuất tập trung, mua sắm máy móc thiết bị phục vụ cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, xây dựng tiêu chuẩn VietGAP, tem truy xuất sản phẩm… Nghị quyết số 19 của HĐND thành phố năm 2019 về hỗ trợ phát triển rau, quả trên địa bàn thành phố đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 có hỗ trợ vùng sản xuất tập trung, phương án sản xuất nông nghiệp an toàn…. Ngoài ra các chương trình, dự án của Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Trồng trọt - Bảo vệ thực vật, Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản Hải Phòng cũng có kinh phí để hỗ trợ việc cấp mã số vùng trồng, xây dựng sản phẩm OCOP, phát triển HTX nông nghiệp, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, đưa sản phẩm nông nghiệp lên sàn giao dịch điện tử…

Triển khai các Nghị quyết của HĐND thành phố, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng tích cực tuyên truyền để các địa phương tranh thủ nguồn hỗ trợ từ cơ chế của các nghị quyết, định hướng các xã từng bước hoàn thiện tiêu chí sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn; thường xuyên tổ chức tổng kết, đánh giá việc thực hiện một số cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp của thành phố; qua đó hoàn thiện đề xuất các cơ chế, chính sách mới, toàn diện trong giai đoạn 2023-2025, tầm nhìn đến năm 2030.

Trong quá trình xây dựng NTM kiểu mẫu và nâng cao tại các xã, ngành Nông nghiệp- Phát triển nông thôn giao nhiệm vụ cho các đơn vị chức năng thực hiện linh hoạt các chương trình, dự án có nguồn hỗ trợ của Trung ương và thành phố giúp địa phương hoàn thiện tiêu chí sản xuất. Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Ngô Trung Kiên cho biết, tranh thủ nguồn kinh phí bảo vệ đất lúa hằng năm, Chi cục hỗ trợ các địa phương ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất, xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn mã vùng trồng; phát triển sản phẩm nông nghiệp được sản xuất an toàn theo hướng GAP, hữu cơ...

Chi cục Quản lý chất lượng và Nông lâm thủy sản, Phòng Phát triển nông thôn (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng) đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, tăng cường hỗ trợ kết nối giao thương, quảng bá thương hiệu sản phẩm, tham gia hội chợ tiêu thụ nông, thủy sản, nâng cao giá trị, sức cạnh tranh, mở rộng tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử; bố trí thực hiện lồng ghép các nguồn vốn để triển khai thực hiện đồng bộ các chỉ tiêu trong tiêu chí sản xuất đối với các xã xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu hàng năm theo danh sách được phê duyệt như: nguồn kinh phí hỗ trợ thủy lợi nội đồng, kinh phí bảo vệ đất lúa, hỗ trợ chứng nhận VietGAP, các mô hình thu gom thuốc bảo vệ thực vật, khuyến nông…

Mô hình trồng dưa trong nhà kính của hộ sản xuất ở xã Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy). Ảnh: Trung Kiên

Phát huy cao sự chủ động của địa phương

Phát huy cao tính chủ động của địa phương là một trong những yếu tố quyết định để các xã hoàn thiện tiêu chí sản xuất trong xây dựng NTM kiểu mẫu và nâng cao. Thực tế, đối với các địa phương, nơi nào cấp ủy Đảng, chính quyền “nhìn xa”, tích cực chăm lo, từng bước thực hiện tiêu chí sản xuất; tranh thủ được các chương trình, dự án lồng ghép của ngành, cơ quan chức năng, thì không phải lo lắng nhiều nếu “nước đến chân mới nhảy”, khi đến thời điểm phải chuẩn bị hồ sơ về đích NTM kiểu mẫu, nâng cao mà tiêu chí vẫn chưa hoàn thiện.

Xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) là một trong những địa phương được xét duyệt NTM kiểu mẫu đầu tiên của thành phố. Chủ tịch UBND xã Vũ Ngọc Ngưng thông tin, bên cạnh thực hiện các tiêu chí về cơ sở hạ tầng được thành phố hỗ trợ, xã tích cực triển khai “đi trước đón đầu” các chỉ tiêu về tiêu chí sản xuất như xây dựng vùng sản xuất tập trung, phát triển sản phẩm OCOP… Cụ thể, xã chỉ đạo thôn Nam Phong 2 quy vùng cánh đồng canh tác cùng một giống lúa với diện tích hơn 20 ha; vận động hộ dân sản xuất đông trùng hạ thảo, đăng ký sản phẩm OCOP. Cùng với đó, chuyển đổi diện tích ruộng cấy lúa hiệu quả thấp sang quy hoạch vùng trồng cây vụ đông tập trung với diện tích 40 ha. Trưởng thôn Nam Phong 2 Vũ Văn Tươi phản ánh, ban đầu nhiều người dân e ngại việc tổ chức sản xuất theo vùng tập trung vì băn khoăn về hiệu quả, cũng như hạn chế về nhân lực. Thôn vận động một số hộ làm thí điểm cho hiệu quả tốt, từ đó tuyên truyền, vận động các hộ khác. Các đoàn thể của xã, thôn cùng tích cực vào cuộc. Vì vậy, số hộ tham gia sản xuất theo vùng tập trung ngày càng tăng. Trong xây dựng sản phẩm OCOP, xã vừa vận động, hỗ trợ các hộ phát triển, vừa chủ động kết nối cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để hướng dẫn hộ sản xuất đăng ký, làm thủ tục hồ sơ xét công nhận…

Một số địa phương còn chủ động huy động được nguồn kinh phí xã hội hóa từ doanh nghiệp đóng trên địa bàn, những con em xa quê có điều kiện kinh tế; tranh thủ nguồn ngân sách tiết kiệm chi tiêu hành chính hoặc nguồn tiết kiệm chi của một số công trình cơ sở hạ tầng để thực hiện tiêu chí sản xuất. Ở vị trí ven đô, xã An Hồng (huyện An Dương) có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều doanh nghiệp đầu tư sản xuất trên địa bàn. Xã được huyện chọn về đích xây dựng NTM kiểu mẫu năm 2023, nhưng trước đó 1-2 năm, xã đã đặc biệt quan tâm hoàn thiện tiêu chí sản xuất. Chủ tịch UBND xã Trần Thị Dung cho biết, từ năm 2021, xã rà soát trên địa bàn có 17 ha ruộng bỏ hoang, đề ra mục tiêu phải từng bước đưa vào sản xuất trở lại. Xã vận động kinh phí từ các doanh nghiệp trên địa bàn hàng trăm triệu đồng/năm để hỗ trợ khôi phục sản xuất. Các hộ trồng rau gia vị được hỗ trợ 1 triệu đồng/1 sào cùng với chi phí làm đất. Đối với các hộ sản xuất lúa được hỗ trợ 100% giống lúa và thuốc trừ cỏ. Với cách làm chủ động như vậy, đến nay 16/17 ha diện tích đất ruộng bỏ hoang được canh tác trở lại. Với tiêu chí sản xuất nông nghiệp được bảo đảm, xã đang phấn đấu hoàn thành các công trình NTM được thành phố hỗ trợ để đủ điều kiện để làm hồ sơ đề nghị xét công nhận xã NTM kiểu mẫu.

Như vậy, dù không được trực tiếp hỗ trợ bằng nguồn vốn ngân sách, bằng cách chủ động hơn nữa trong chỉ đạo, tổ chức triển khai, sáng tạo, linh hoạt trong thực hiện, các địa phương nỗ lực khắc phục khó khăn, vướng mắc, nhân rộng các mô hình hay, cách làm mới để từng bước hoàn thiện tiêu chí sản xuất, góp phần xây dựng NTM kiểu mẫu toàn diện từ cơ sở hạ tầng nông thôn đến sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân./.

 --------------------------

(Xem từ số báo ra ngày 1- 10-2023)