Tuấn Anh
Với cụm từ kim cương nhân tạo trên công cụ tìm kiếm Google, chỉ trong tích tắc đã có cả nghìn địa chỉ cũng như thông tin về kim cương nhân tạo. Ví dụ như viên kim cương nhân tạo 105 giác cắt được rao bán tại Trung tâm thương mại tại Hải Phòng có giá thấp nhất hơn 7 triệu đồng. Nhưng thực tế khiến nhiều người phải ngỡ ngàng, khi biết nó được nhập từ nước ngoài về Việt Nam với giá chỉ trên dưới 60 ngàn đồng.
Phố Cầu Đất (quận Ngô Quyền), một con phố được mệnh danh là thiên đường đồ trang sức với hàng chục cửa hàng kim hoàn chuyên kinh doanh vàng bạc và đá quý nằm san sát nhau. Vào bất kỳ cửa hàng vàng bạc đá quý nào, người tiêu dùng đều được đáp ứng mọi nhu cầu về nhẫn cưới như tự thiết kế tự sáng tạo hay cả trăm mẫu được trưng bày từ bình dân đến cao cấp. Tại cửa hàng có tên Hoàng Kim chuyên kinh doanh mặt hàng này, nhân viên tư vấn rất nhiệt tình giới thiệu các ưu điểm, đặc tính của kim cương nhân tạo như độ sáng bóng không thua kém gì kim cương tự nhiên, bởi chúng được chế tác từ các thợ có tay nghề cao và số người chế tác viên kim cương với hơn 100 giác cắt không phải là nhiều. Theo nhân viên tư vấn thì những viên kim cương này nhìn không thua kém gì kim cương tự nhiên và quả thực với những ai không sành về kim cương hay đá quý thì khó có thể phân biệt đâu là viên kim cương tự nhiên, đâu là kim cương nhân tạo, điều đặc biệt là giá của nó lại rẻ hơn hàng chục lần. Như một viên 4 carat giá chỉ 9 triệu 800 ngàn đồng. Để chứng minh cho khách hàng, nhân viên tư vấn dùng một chiếc máy giống như kẹp đo nhiệt kế y tế đặt đầu bút lên đỉnh viên kim cương nhân tạo, chiếc bút đo điện tử phát ra tín hiệu bíp – bíp đồng thời vạch đèn màu đỏ chuyển dần sang màu xanh khi lên cao.
Theo một chuyên gia giàu kinh nghiệm về đá quý cho biết, gọi là kim cương nhân tạo cho oai chứ thực chất nó chỉ là một viên đá tổng hợp, được phủ một lớp cacbon bằng công nghệ cao để tạo cho nó có một bề mặt siêu cứng và sáng lấp lánh mà mọi người thường vẫn thấy ở những viên kim cương tự nhiên. Ngoài ra nó còn được nhờ những bàn tay tinh xảo tạo ra những giác cắt đều đẹp, viên nào kỳ công thì giá càng cao. Điều này gần như đi ngược lại với kim cương tự nhiên với những viên càng lớn, độ trong không tỳ vết có giá cả triệu đô la. Đối với kim cương nhân tạo bày bán tràn lan giá rẻ tại Việt Nam, thực chất chỉ là đá tổng hợp còn được gọi là đá CZ (Cubic Ziconia), được nhập qua các đường tiểu ngạch từ Trung Quốc, Thái Lan và một số nước châu Âu như Ba Lan, Áo... Tất cả chúng không phải là kim cương nhân tạo. Bởi kim cương nhân tạo trên thị trường thế giới có giá không thua kém gì kim cương tự nhiên vì chúng được cấu thành toàn bộ từ cacbon và có tính chất hóa học, vật lý không khác gì kim cương tự nhiên. Một quy trình sản xuất đòi hỏi kỹ thuật cũng như máy móc công nghệ cao mới cho ra sản phẩm được gọi là kim cương nhân tạo.
Các chuyên gia cũng cho biết, để phân biệt kim cương nhân tạo hay đá tổng hợp CZ, cần kiểm tra tính vững chắc vật lý. Kim cương hay kim cương nhân tạo đều rất cứng, chỉ có chính nó mới làm nó trầy xước được. Còn đá CZ chỉ cần dùng vật sắc nhọn cà lên là bị trầy xước ngay. Tuy nhiên khách hàng không thể thử trừ khi thanh toán cho món hàng đó rồi. Để chắc chắn cần có sự tư vấn, kiểm tra từ các chuyên gia về đá quý. Quan trọng nhất là không có kim cương nhân tạo giá rẻ như vậy.
Ngoài những đặc điểm trên, khi mua sản phẩm là kim cương, người mua nên yêu cầu cung cấp đầy đủ giấy chứng nhận, “giấy khai sinh” do Hiệp hội đá quý Việt Nam cấp và bảo hành.
