(HPĐT)- 9 tháng của năm 2020, có 129 doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn thành phố thực hiện ký mới, ký lại thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) với người lao động, nâng tổng số doanh nghiệp có TƯLĐTT lên 1.001 đơn vị, chiếm 71% số công đoàn cơ sở. Kết quả trên thể hiện nỗ lực của các cấp công đoàn trong việc thương lượng, ký kết TƯLĐTT. Song, số lượng bản TƯLĐTT đạt chất lượng từ khá trở lên chưa nhiều.
Mua bảo hiểm 24/24, trợ cấp học ngoại ngữ, hỗ trợ chi phí điều trị cho con công nhân mắc bệnh hiểm nghèo... là những điều khoản được ghi trong TƯLĐTT của Công ty TNHH Lihit Lab Việt Nam.
Còn ít thỏa ước chất lượng cao
Chịu tác động không nhỏ từ dịch bệnh COVID-19, nhưng hoạt động thương lượng, ký kết TƯLĐTT luôn được các cấp công đoàn quan tâm, triển khai thực hiện.
Không chỉ duy trì việc làm, thu nhập trung bình hơn 8 triệu đồng/tháng/ người, tại Công ty TNHH Crystal Sweater Việt Nam (Khu công nghiệp Tràng Duệ), các điều khoản có lợi cho người lao động như: làm việc 44 giờ/tuần, hỗ trợ ăn ca 25 nghìn đồng/suất (cao hơn gần 40% so với mức trung bình), khi người lao động đau ốm hoặc có việc hiếu/hỷ được hỗ trợ 2-3 triệu/lần... tiếp tục được thực hiện. Chủ tịch Công đoàn Công ty Phạm Thị Vân Anh cho biết: “Trước khi ký lại bản TƯLDTT vào tháng 3-2020, Ban chấp hành công đoàn tổ chức lắng nghe ý kiến, kiến nghị của công nhân; đồng thời tham khảo các chế độ, chính sách của đơn vị khác. Từ đó, cán bộ công đoàn tham mưu, đề xuất lãnh đạo doanh nghiệp các điều khoản có lợi cho người lao động”.
Ở doanh nghiệp ngoài nhà nước, TƯLĐTT được coi là “bộ luật con” để người lao động đối chiếu, Ban chấp hành công đoàn giám sát việc thực hiện của chủ doanh nghiệp nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động. Bên cạnh những doanh nghiệp có bản TƯLĐTT với nhiều điều khoản ưu đãi, cao hơn quy định pháp luật như: Công ty TNHH Fujikura Composites Hải Phòng (Khu công nghiệp Nomura); Công ty May Thiên Nam (quận Dương Kinh), Công ty sản xuất Thép Úc SSE (quận Hồng Bàng)..., phần lớn bản thỏa ước có nội dung tương tự như nội quy lao động, chưa đề cập vấn đề tăng lương hằng năm, điều kiện làm việc, mức hưởng phụ cấp độc hại... cho người lao động.
Theo Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long, tại thời điểm cuối tháng 9-2020, trên địa bàn thành phố có 1.001/1.417 công đoàn cơ sở tham gia ký TƯLĐTT, tăng gần 80 đơn vị tham gia ký TƯLĐTT so với năm 2019. Tuy đạt kết quả khả quan về số lượng, nhưng chất lượng nhiều bản TƯLĐTT chưa cao. Trong 1.001 bản TƯLĐTT, có 21 bản được đánh giá loại tốt (A), 84 bản loại khá (B), 463 bản loại trung bình (C), 433 bản loại dưới trung bình (D). Như vậy, số bản TƯLĐTT xếp loại khá, tốt mới chiếm tỷ lệ hơn 10%, chưa đáp ứng kỳ vọng, mong mỏi và quyền lợi tối đa hợp pháp của người lao động.
Tăng cường biểu dương, nhân rộng
Cũng theo lãnh đạo Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long, muốn được xếp loại khá, tốt (đạt từ 65 điểm trở lên), các bản TƯLĐTT cần đạt những tiêu chí như: thực hiện đúng quy trình thương lượng tập thể và ký kết TƯLĐTT, có nhiều nội dung có lợi hơn so với quy định của pháp luật đối với người lao động, tổ chức thực hiện tốt TƯLĐTT... Để hoàn thành các yếu tố trên, trách nhiệm cao thuộc về cán bộ công đoàn, trong đó cán bộ công đoàn cấp cơ sở phải thực hiện đúng, đủ quy trình từ lấy ý kiến, thương lượng đến xây dựng điều khoản. Cán bộ công đoàn cấp trên cơ sở thực hiện nghiêm giám sát, đánh giá quá trình triển khai thực hiện thỏa ước tại doanh nghiệp.
Chia sẻ kinh nghiệm vận động đơn vị ngoài quốc doanh tham gia ký kết TƯLĐTT, theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Ngô Quyền Nguyễn Huy Thắng, LĐLĐ quận thành lập nhóm gồm 5 cán bộ nòng cốt nắm chắc, hiểu kỹ Bộ luật Lao động, phối hợp chặt chẽ công đoàn cơ sở để khảo sát nguyện vọng của các bên, gợi ý một số nội dung phù hợp đặc thù ngành nghề, khả năng tài chính của doanh nghiệp... Từ đó, vận động người lao động tham gia thương lượng, hướng dẫn quy trình thương lượng để đạt kết quả cao nhất. Hiệu quả của cách làm bài bản này được thể hiện trong nội dung của nhiều bản TƯLĐTT của Công ty CP vận tải và thương mại CPN Việt Nam, Công ty CP nhựa Thiếu niên Tiền Phong, Công ty CP Cảng Hải Phòng... Còn Phó chủ tịch Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng Nguyễn Hồng Quang chia sẻ: “Không dừng lại ở việc vận động hơn 20 doanh nghiệp Hàn Quốc tại Khu công nghiệp Tràng Duệ tham gia ký chung TƯLĐTT đa doanh nghiệp, chúng tôi tổ chức hội nghị sơ kết nhằm đánh giá kết quả sơ bộ, phân tích những hạn chế để cùng các bên tham gia tháo gỡ vướng mắc và bàn bạc, thống nhất hình thức xử lý đối với những doanh nghiệp cố tình vi phạm những điều khoản cam kết, để chủ sử dụng lao động hiểu đúng, đủ, rõ và nghiêm túc thực hiện nội dung trong TƯLĐTT đa doanh nghiệp”.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng TƯLĐTT, tích cực triển khai các nội dung, điều khoản có lợi cho người lao động, bên cạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng năng lực thương lượng, ký kết TƯLĐTT cho cán bộ công đoàn, thời gian tới, Liên đoàn Lao động thành phố tổ chức khen thưởng những đơn vị có TƯLĐTT đạt chất lượng tốt, với nhiều điều khoản có lợi cho người lao động; biểu dương các công đoàn cấp trên cơ sở có nhiều bản TƯLĐTT đạt loại khá trở lên..., qua đó nhằm lan tỏa, nhân rộng những điển hình hay, cách làm sáng tạo trong duy trì quan hệ lao động ổn định, hài hòa, tiến bộ./.
Bài và ảnh: Huy Đại
