Hồng Thanh
 |
Với việc đẩy mạnh tuyên truyền trên các ấn phẩm của Báo Hải Phòng, nhiều doanh nghiệp trong ngành Thương nghiệp, trong đó có Công ty CP Thương mại Minh Khai chuyển đổi mô hình kinh doanh, phương thức phục vụ, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Ảnh: Duy Lân |
Cái khó nhất của phóng viên được phân công tuyên truyền về mảng thương nghiệp ngày ấy là tiếp cận thông tin. Trước đó, các công ty thương nghiệp và cán bộ, nhân viên, mậu dịch viên vẫn được coi là “con cưng” của nền kinh tế, được nhiều người cầu cạnh, nhờ vả nên nếu không có mối quan hệ thì hoàn toàn “không dễ vào”, nhất là khi nội bộ các công ty đều đang có sự chuyển mình, phân hóa rất mạnh cùng những nhóm lợi ích phát sinh ở giai đoạn giao thời. Trước tình hình đó, Ban Biên tập Báo Hải Phòng có sự chỉ đạo rất sâu sát, thương xuyên, kỹ lưỡng và đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với Phòng Phóng viên và trực tiếp là nhóm phóng viên tác nghiệp mảng thương nghiệp. Điều may mắn là uy tín của tờ báo Đảng với những cây bút nổi tiếng một thời, quen thân từ lãnh đạo ngành; giám đốc các công ty tới các cô mậu dịch viên xinh đẹp, kiêu sa như nhà báo Mạnh Tường, nhà báo Trọng Trí cùng một số phóng viên trẻ với những lợi thế riêng đã giúp Báo Hải Phòng có được những thông tin cần thiết về giai đoạn chuyển mình quan trọng của ngành Thương nghiệp Hải Phòng. Trên mặt báo thường xuyên xuất hiện những tin, bài phản ánh về sự chỉ đạo của lãnh đạo ngành, sự “ tự bơi” của các công ty để nhanh chóng thích nghi cơ chế mới. Đó là Công ty nông sản thực phẩm với việc giao khoán các cửa hàng, mậu dịch viên; Bách hóa tổng hợp Minh Khai với việc giải quyết hàng tồn kho và từng bước tiếp cận với các nhà máy sản xuất, tự khai thác hàng về bán và tự hạch toán; Công ty công nghệ phẩm phát huy tốt các phong trào thi đua, chuyển đổi các mô hình kinh doanh; Công ty vật liệu chất đốt với những loay hoay, xoay xở khi nguồn cung cấp chất đốt là than, là dầu không được bao cấp nữa; là Công ty Thương mại Hải Phòng với những “nữ tướng” nổi danh như chị Chải, chị Hòa, chị Năm mạnh dạn chuyển sang kinh doanh lương thực vốn trước đây là thế mạnh của ngành lương thực; Công ty dịch vụ thương mại mở rộng từ may đo sang các loại dịch vụ cho cuộc sống người dân; Công ty dịch vụ ăn uống với các loại hình kinh doanh mới… Mỗi công ty một cách làm, có công ty thích ứng nhanh, nhưng cũng có công ty rất chậm chạp, bởi tư tưởng bao cấp ăn sâu bén rễ cùng đội ngũ cán bộ, nhân viên vốn quen thụ động, chỉ đâu đánh đấy nên hiệu quả sản xuất-kinh doanh cứ sụt giảm dần, dẫn tới chỗ phải tự đào thải, phải sáp nhập với các công ty khác. Điều đáng nói là trong suốt quá trình chuyển động đó, khoảng 3 năm (1986- 1989), khi các đơn vị thương nghiệp của Hải Phòng nỗ lực xóa bỏ hoàn toàn chế độ tem phiếu, chuyển sang thực hiện cơ chế một giá, Báo Hải Phòng luôn theo sát mọi diễn biến và tuyên truyền rất kịp thời, là nguồn khích lệ động viên xứng đáng đối với ngành, các công ty và các cá nhân có nhiều đóng góp. Để rồi, từ năm 1991-1992, Thương nghiệp Hải Phòng thích ứng cơ chế thị trường, phát huy được tính năng động, kinh doanh bắt đầu hoạt động có hiệu quả, tăng khả năng tích luỹ vốn cũng được Báo phản ánh khá kỹ lưỡng.
Một vấn đề không thể không nhắc tới và cũng là kỷ niệm khó quên khi trong giai đoạn giao thời ấy, ngành Thương nghiệp Hải Phòng với hệ thống cửa hàng rộng khắp thành phố, hầu hết nằm ở các vị trí đắc địa, tại mặt đường các phố lớn như Điện Biên Phủ, Lê Lợi, Cầu Đất, Phan Bội Châu, Trần Quang Khải… Đó cũng chính là “miếng mồi” béo bở để một số cá nhân nhòm ngó, lợi dụng kẽ hở của chính sách nhằm chiếm đoạt. Đã có một số người mạo danh là gia đình chính sách, thương binh nặng ngang nhiên nhảy vào chiếm các cửa hàng thương nghiệp với mục đích làm nhà riêng. Ngay lập tức, Báo Hải Phòng có bài viết phản ánh về tình trạng này cùng những phân tích, nhận định đúng, sai rõ ràng và cũng không kiêng nể phê phán thái độ thiếu trách nhiệm của một số cán bộ lãnh đạo công ty thương nghiệp. Sau khi báo đăng, có lãnh đạo công ty đòi lãnh đạo Báo phải tước thẻ nhà báo của phóng viên dám động tới họ. Có cả đoàn người mạo danh là thương binh kéo tới tòa soạn, đòi báo phải xử lý người viết sai sự thật. Nhưng ngay sau đó, các cơ quan chức năng vào cuộc, khẳng định hành động chiếm giữ cửa hàng là sai, vi phạm pháp luật, chính quyền các cấp tổ chức giải tỏa, thậm chí cưỡng chế một số trường hợp chiếm nhà Nhà nước thì bạn đọc càng thêm hoan nghênh, ủng hộ Báo Hải Phòng không ngần ngại nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh và ngăn chặn những tiêu cực trong lúc giao thời của ngành Thương nghiệp Hải Phòng.
Hơn 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới, ngành Thương nghiệp, nay là ngành Thương mại Hải Phòng đổi thay rất nhiều. Phần lớn các công ty ngày ấy cổ phần hóa, chuyển đổi ngành nghề kinh doanh, phương thức phục vụ Trong đó, có một số vẫn đứng vững trên thương trường, tiêu biểu như Công ty CP Thương mại Minh Khai; Công ty CP Đầu tư và xây lắp thương mại Hải Phòng; Công ty Thương mại, Đầu tư và Phát triển đô thị Hải Phòng… Nhưng cũng có không ít công ty bị giải thể, bị sáp nhập, để rồi tên tuổi vang bóng một thời chỉ còn là những hoài niệm. Cùng với đó là sự tham gia mạnh mẽ của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước và nước ngoài, của các thành phần kinh tế tạo nên thị trường vô cùng sôi động tại thành phố phát triển kinh tế năng động nhất của cả vùng với những trung tâm thương mại, siêu thị đồ sộ, phong cách phục vụ hiện đại, văn minh, tiệm cận dần với văn minh thương mại của khu vực và thế giới. Trong suốt quá trình đó, Báo Hải Phòng luôn có đội ngũ phóng viên đông đảo, sâu sát với thực tế, có những chuyên trang, chuyên mục, tin, bài phản ánh, phóng sự đăng tải trên các ấn phẩm của Báo như Báo Hải Phòng hằng ngày, Báo Hải Phòng cuối tuần, Báo Hải Phòng điện tử…, thiết thực góp phần vào sự phát triển của Thương mại Hải Phòng ngày nay. Đây cũng là một trong những nét son đáng nhớ của tập thể cán bộ, phóng viên Báo Hải Phòng, các thế hệ người làm báo trong suốt 60 năm xây dựng và phát triển đầy tự hào.
