(HPĐT)- Thảm họa vụ cháy chung cư mini ở quận Thanh Xuân (Hà Nội) tháng 9-2023 chưa nguôi ngoai, cả nước lại bàng hoàng trước vụ cháy rạng sáng 24-5 ở một nhà trọ cũng tại Thủ đô (quận Cầu Giấy), gây thiệt hại lớn về người. Bên cạnh chia sẻ nỗi đau với gia đình những người bị nạn, dư luận nêu lại câu hỏi nhức nhối: Vì sao vẫn xảy ra nhiều vụ cháy đặc biệt nghiêm trọng và làm thế nào để tránh những tang thương tương tự?
Từ những vụ cháy nhà dân, nhà trọ, gây hậu quả nghiêm trọng thời gian gần đây, không chỉ tại địa bàn Hà Nội, có thể gợi ra những điểm chung “chết người”. Đó là những ngôi nhà chật chội, nằm sâu trong ngõ, không lối thoát hiểm, không bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn kịp thời, trong khi lực lượng, phương tiện chữa cháy khó tiếp cận nhanh chóng… Đó cũng là những nhà ở kết hợp làm cơ sở kinh doanh dịch vụ, với hàng hóa, vật liệu dễ cháy, nổ, cùng nhiều phương tiện tiềm ẩn nguy cơ cao như mô-tô, xe máy xăng và điện, xe đạp điện... Việc đánh giá toàn cảnh, phân tích chính xác nguyên nhân, diễn biến sẽ đem lại nhiều bài học, kinh nghiệm đắt giá với các cấp chính quyền, ngành, đơn vị chức năng và người dân để “nhìn xa”, chủ động nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy, chứ không chỉ “chạy theo” khi vụ việc xảy ra.
Trước hết, cần thấy rõ công tác tuyên truyền, phổ biến nâng cao ý thức, kỹ năng phòng, chống cháy nổ không bao giờ là đủ, là thừa. Đời sống hằng ngày luôn phải sử dụng, tiếp xúc rất nhiều tác nhân gây cháy, vật liệu dễ cháy, từ truyền thống đến hiện đại. Nguy cơ cháy, nổ đã, đang và sẽ luôn hiện hữu, rình rập, chỉ cần lơi lỏng, sơ ý là có thể bùng phát, gây thảm họa. Vì thế, việc tuyên truyền cần liên tục, thường xuyên, đa dạng hình thức, nhắc đi nhắc lại, để rõ tầm quan trọng của việc “phòng hơn chống”, để ý thức phòng cháy “ngấm sâu” vào mỗi người, tạo thành “bản năng”, thói quen trong mọi sinh hoạt, việc làm. Mặt khác, kỹ năng, kiến thức phòng cháy, chữa cháy cũng cần cập nhật theo đà phát triển, giải thích rõ để người dân hiểu và thực hiện. Có vậy mới có thể hạn chế, giảm thiểu nguy cơ. Còn nhớ, trước đây có thời điểm nhiều khu chung cư tại Hải Phòng dừng việc sạc điện phương tiện tại khu vực hầm để xe để bảo đảm an toàn cháy, nổ, khiến một số người phàn nàn. Nhưng việc này là có lý, dù chưa thể “vẹn mọi bề”.
Thực tế ở Hải Phòng, công tác tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy được các ngành, địa phương, đơn vị chức năng phối hợp thực hiện bài bản, đa dạng. Trong đó, chính quyền cơ sở phát huy hệ thống “loa phường”, hằng ngày nhắc nhở người dân về yêu cầu, kỹ năng phòng cháy, cứu nạn theo kiểu “mưa dầm thấm sâu”. Hải Phòng là địa phương đi đầu cả nước triển khai xây dựng các mô hình “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy” và mô hình “Điểm chữa cháy công cộng” ở các tổ dân phố, tạo điều kiện thực tập phương án, tình huống chữa cháy, thoát hiểm, cứu nạn trong khu vực dân cư, nơi tập trung đông người thiết thực, sát với thực tế địa bàn. Hội thi nghiệp vụ chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy” toàn thành phố diễn ra sôi nổi sáng 26-5, sau vòng thi tại các địa phương, là nỗ lực theo hướng này. Đây là những “cánh tay nối dài” để tận dụng “thời điểm vàng” từ đầu, đã chứng tỏ hiệu quả qua một số vụ cháy xảy ra gần đây.
Tuy nhiên, diễn biến phức tạp về cháy là lời cảnh báo, nhắc nhở: Phòng cháy, chữa cháy luôn là vấn đề, yêu cầu cấp bách, phải thường xuyên quan tâm, tập trung. Việc tuyên truyền, hướng dẫn phải đẩy mạnh hơn nữa tới mọi người dân, với nội dung cụ thể, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện. Cần thiết tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các mô hình phòng cháy, chữa cháy ở khu dân cư, cả về trang thiết bị và kỹ năng ứng phó. Chỉ khi các cấp, ngành nỗ lực không ngưng nghỉ, chỉ khi mọi người dân đều ý thức cao, chủ động trong phòng, chống, “giặc lửa” mới bị ngăn chặn “từ trứng nước”, chế ngự kịp thời.
BÀI: MINH VŨ