Mới đây, Đoàn giám sát của Quốc hội làm việc với UBND thành phố về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP). Qua thực tế kiểm tra tại Hải Phòng, nhiều thành viên Đoàn giám sát cho rằng, các ngành chức năng và chính quyền địa phương cần sớm có biện pháp xử lý, bảo đảm vệ sinh ATTP tại các chợ dân sinh.
 |
| Thực phẩm sống và thực phẩm chín đều được đựng chung một khay ở chợ Trần Quang Khải. |
Phần lớn mặt hàng không rõ nguồn gốc
10 giờ sáng, chợ Trần Quang Khải (quận Hồng Bàng) bắt đầu thưa thớt, ngoại trừ một số hàng giò lợn, giò bò bày bán ngoài vỉa hè, khách vẫn xếp hàng đợi. Ngay cổng vào, một số quầy bán hàng khô khá khang trang, đầy đủ các mặt hàng, nhưng sắp xếp lộn xộn. Càng đi vào bên trong, khách không khỏi bất ngờ vì độ xập xệ, tồi tàn của một chợ dân sinh từng khá nổi tiếng giữa lòng thành phố. Các quầy hàng tạm bợ, chen lấn nhau. Quầy nước giải khát, hàng chè xếp lẫn giữa các quầy thực phẩm sống. Nước cống đen đặc chạy lộ thiên dưới chân. Khi một số thành viên Tổ công tác số 2, Đoàn giám sát của Quốc hội băn khoăn về các mặt hàng khô không có nhãn mác, chủ một quầy hàng vội khẳng định hàng rõ nguồn gốc, xuất xứ. Nhưng khi được hỏi nguồn gốc cụ thể, chủ quầy hàng chỉ trả lời được rằng do người quen cung cấp. Đây cũng là thực trạng chung của phần lớn quầy hàng thực phẩm được bày bán trong chợ Trần Quang Khải.
Chợ dân sinh ở chân cầu An Dương (quận Lê Chân) từ sáng sớm đến trưa, lúc nào cũng đông đúc. Người bán ở các quận, huyện Đồ Sơn, Thủy Nguyên sang, từ Kim Thành, Kinh Môn (tỉnh Hải Dương) đến. Nhiều mặt hàng, nhất là thịt lợn, thịt gà, rau - củ - quả đều không rõ nguồn gốc, được bày bán tràn lan. Ưu điểm của hàng hóa ở đây là vẻ tươi ngon, bắt mắt và giá khá “mềm”. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng chỉ được bày bán trên tấm vải nhựa, vỏ bao, trong đó có cả thực phẩm tươi sống như tôm cá, các loại thịt. Đến chợ hải sản Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy) vào buổi sớm, nhiều người không khỏi ngạc nhiên bởi cảnh buôn bán tấp nập. Nổi tiếng cả vùng, nhưng thực chất đây chỉ là khu chợ tự phát. Một số người bán hàng khi được hỏi đều trả lời không rõ nguồn gốc các mặt hàng hải sản họ đang bày bán. Người bán vô tâm, còn người mua cũng vô tư, không để ý tới vấn đề vệ sinh ATTP.
Thường xuyên kiểm tra, xử lý vi phạm
Theo Phó chủ tịch UBND quận Hồng Bàng Hoàng Thị Nhẫn, chợ Trần Quang Khải trước đây hoạt động độc lập. Sau một số lần chuyển đổi, diện tích chợ bị thu hẹp. Hiện, chợ là một bộ phận của chợ Tam Bạc, với tổng số 44 hộ kinh doanh. Thời gian tới, quận đề xuất thành phố cho phép giải tỏa chợ, chuyển đổi mục đích sử dụng. Tuy nhiên, trước mắt, về vấn đề vệ sinh ATTP, UBND quận đề nghị Ban quản lý chợ Tam Bạc quan tâm, hướng dẫn bà con tiểu thương chuyển đổi vị trí bán hàng, sắp xếp quầy hàng gọn gàng và chịu trách nhiệm về nguồn gốc nguồn thực phẩm bày bán. Với chợ hải sản Kiến Quốc, đại diện ngành Công Thương cho biết, thời gian tới sẽ phối hợp với huyện Kiến Thụy đề nghị thành phố phê duyệt để đầu tư xây dựng thành chợ đầu mối.
Giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Huy Quang (xã Lê Lợi, huyện An Dương) Bùi Công Trường cho biết, hiện nhu cầu mỗi ngày của thị trường Hải Phòng từ 100 đến 150 tấn thịt lợn nhưng công ty chỉ đáp ứng được 7-8 tấn, chưa tới 10% nhu cầu. Trong đó, phần lớn sản phẩm của công ty được đưa vào các trường học, khu công nghiệp, ít bán ra bên ngoài. Theo thống kê của Chi cục Vệ sinh ATTP thành phố, ngoài cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm của Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Huy Quang, trên địa bàn thành phố còn 5 cơ sở tập trung khác đang hoạt động và 1.100 cơ sở nhỏ lẻ. Chỉ tính riêng trên địa bàn quận Kiến An, hiện có 1 cơ sở tập trung tại Hợp tác xã Công ty Mỹ Trung (phường Quán Trữ), 19 cơ sở nhỏ lẻ, rải rác trong khu dân cư. Theo Trạm trưởng Trạm thú y quận Kiến An Nguyễn Trọng Thưởng, trạm tăng cường kiểm tra, xử lý các điểm vi phạm vệ sinh thú y, vệ sinh giết mổ, vệ sinh môi trường; nhắc nhở, yêu cầu di dời các điểm giết mổ nhỏ lẻ vào cơ sở giết mổ tập trung. Tuy nhiên, khó khăn nhất của trạm hiện nay là lực lượng cán bộ thú y mỏng, ngoài kiểm dịch tại cơ sở tập trung hằng ngày, họ còn phải chịu trách nhiệm về công tác thú y trên địa bàn quận. “Cả trạm chỉ có 3 cán bộ thú y nên chúng tôi không kiểm soát hết được các cơ sở nhỏ lẻ”, anh Thưởng thừa nhận. Đó cũng là lý do thực phẩm không rõ nguồn gốc được bày bán tràn lan tại các chợ dân sinh.
Đánh giá về công tác bảo đảm vệ sinh ATTP tại các chợ dân sinh trên địa bàn Hải Phòng, ông Trương Minh Hoàng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội, Tổ trưởng Tổ giám sát số 2, Đoàn giám sát Quốc hội cho rằng, các ngành chức năng, chính quyền địa phương, Ban quản lý các chợ phải chấn chỉnh, thường xuyên kiểm tra, xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, cần nâng cao ý thức trách nhiệm của người sản xuất, các tiểu thương và cả người tiêu dùng, kiên quyết nói không với thực phẩm bẩn.
Bài và ảnh: Việt Hoàng
