Bảo Châu
Chủ tịch Hội Bảo vệ môi trường thành phố Bùi Quang Sản cho biết: Cha ông ta luôn chú ý trồng cây xung quanh hoăc giữa di tích để tạo cảnh quan và tăng nét tôn nghiêm của các di tích. Theo thời gian, các cây trồng lớn dần, trở thành nhân chứng lịch sử phát triển ở địa phương hay làng quê. Xuất phát từ những ý nghĩa và giá trị trên, việc vinh danh cây di sản góp phần nâng cao giá trị cổ thụ, đồng thời tuyên truyền cộng đồng dân cư cùng chung tay góp sức bảo vệ cây. Hoạt động này nhận được sự ủng hộ của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương.
Trên địa bàn thành phố, hiện có hơn 200 di tích lịch sử văn hóa; dường như ở di tích lịch sử nào cũng có những cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Các cây di sản đều đáp ứng các tiêu chí là cây gỗ hoặc cây thân gỗ hay quần thể cây mọc tự nhiên sống hơn 200 tuổi hay cây trồng sống hơn 100 tuổi. Cây cao to, hình dáng đặc sắc có một trong những giá trị đặc biệt về thẩm mỹ, hình dáng, chiều cao, chu vi thân cây, có giá trị về cảnh quan, văn hóa, lịch sử khoa học, lịch sử xã hội…Đến nay, có hơn 85 cây được công nhận là cây di sản Việt Nam, với 14 loài cây như: bồ đề, muồng ngủ, đa lông, đa tía, lộc vừng, gạo, me, bàng, đại hoa trắng, thị , sanh, quéo, muồng dàng dàng, duối… Đặc biệt, hệ thống các cây di sản được vinh danh của Hải Phòng có nhiều nét riêng có, độc đáo. Cây di sản cao tuổi nhất là cây gạo 800 năm tuối ở đền Mõ, xã Kiến Quốc (Kiến Thụy) nơi thờ Huyền Trân Công Chúa. Cây đa 13 gốc, có ở xóm Trại, phường Đằng Giang (Ngô Quyền) là cây đa có nhiều gốc nhất trong số những cây được vinh danh trên cả nước. Cây có tổng chu vi 104m, cao 25m, diện tích phủ tán 360 m2 với 410 năm tuổi. Đặc biệt hai cây muồng ràng ràng 650 tuổi ở thôn Kim Đới, xã Tiên Thanh (Tiên Lãng) là loài cây di sản độc nhất, mới được phát hiện trên cả nước. Hải Phòng còn có 32 cây đa tía trên đảo Hòn Dấu (Đồ Sơn) với hơn 300 năm tuổi, tạo thành rừng cây di sản. Cũng tại Đồ Sơn có 17 cây thị cổ thụ được vinh danh cây di sản.
Việc vinh danh cây di sản nhận được sự quan tâm, ủng hộ tích cực từ các cấp ngành, chính quyền địa phương. Hiện có, 14/15 quận, huyện và ba dòng họ có cây được công nhận cây di sản. Bên cạnh cây ở di tích lịch sử, nhiều dòng họ, địa phương bảo tồn, lưu giữ nhiều cây trồng có giá trị quý giá lịch sử. Đó là họ Lê Trường, xã An Hồng (An Dương), dòng họ Trần Hữu, xã Đặng Cương (An Dương) và dòng họ Lê Văn, xã Thủy Tú (Thủy Nguyên ).Vừa qua, sự kiện cây gạo ở đền thôn Tạ Ngoại, xã Nhân Hoà (Vĩnh Bảo) được vinh danh cây di sản, bị sâu bệnh. Các dòng họ trong làng tìm nhiều biện pháp, tốn hơn 20 triệu đồng chữa sâu cho cây,…Kết quả, cây gạo hồi xanh trở lại, làm đẹp thêm lòng người dân.
Việc vinh danh cây di sản được nhân dân hưởng ứng sôi nổi. Bởi lẽ, hoạt động này rất thiết thực với nhu cầu văn hóa, tinh thần cuả cộng đồng, nhất là đối với việc chăm sóc, bảo vệ những cổ thụ, rừng cổ thụ ở các khu di tích lịch sử văn hóa của thành phố, góp phần nâng cao ý thức tôn trọng tự nhiên và trách nhiệm bảo vệ môi trường cũng như quảng bá sự phong phú, đa dạng với giá trị khoa học cao của hệ thực vật thành phố rộng rãi trong nước và ngoài nước, tạo nguồn du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học...
Những kỷ lục về cây di sản của Hải Phòng này sẽ luôn thay đổi vì nhiều địa phương đang làm thủ tục cho những cổ thụ lâu đời hơn, rất hùng vĩ với nhiều ý nghĩa sâu xa về khoa học, môi trường, văn hóa, lịch sử.
