Khó phân loại tài sản
Theo lộ trình, năm 2019 Công ty CP bến xe Hải Phòng sẽ hoàn thành thoái vốn, nhưng đến nay tiến độ còn chậm. Ảnh: TRUNG KIÊN
Theo Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp thành phố, khó khăn, vướng mắc lớn nhất làm chậm tiến độ CPH 3 doanh nghiệp chính là khó phân loại tài sản. Cụ thể, tại Công ty Thương mại đầu tư và phát triển đô thị, chủ đầu tư dự án xây dựng Khu đô thị mới Ngã Năm- Sân bay Cát Bi có sự đan xen giữa các tài sản thuộc phần vốn nhà nước và vốn ngoài nhà nước. Cụ thể, dự án chuyển nhượng các lô đất phát triển đô thị sử dụng bằng nguồn vốn ngoài ngân sách, đến nay còn 275 thửa đất với diện tích 13,36 ha chưa thu hồi được mặt bằng để bàn giao. Việc giải phóng mặt bằng (GPMB) kéo dài hàng chục năm đã kéo theo nhiều hệ lụy khi giá đất, chi phí bồi thường tăng cao, vượt dự toán lúc đầu khá lớn. Khi CPH, nếu tính các lô đất chưa bàn giao này vào giá trị doanh nghiệp, có rất nhiều vướng mắc; còn nếu không tính thì khó có đơn vị nào có thể tiếp quản để tiếp tục giải quyết bởi rất phức tạp, kéo dài từ khi thực hiện dự án đến nay. Mặt khác, khi công ty không còn là chủ đầu tư dự án, nhiều khả năng phát sinh khiếu kiện từ các khách hàng đã ứng trước tiền mua đất dự án nhưng chưa được bàn giao mặt bằng...
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Thoát nước Hải Phòng, tài sản thuộc dự án thoát nước 1B sử dụng vốn ODA do Ngân hàng Thế giới tài trợ với điều khoản ghi rõ là chỉ áp dụng cho khu vực nhà nước. Đây cũng là dự án cấp phát toàn bộ vốn đầu tư từ nguồn vốn vay ODA ưu đãi. Nếu đánh giá các tài sản này để đưa vào giá trị doanh nghiệp CPH thì vô hình chung đã chuyển từ khu vực nhà nước sang một phần khu vực tư nhân. Còn nếu không tính vào giá trị, tách ra để CPH thì doanh nghiệp hầu như không còn tài sản gì có giá trị thực sự để định giá.
Cũng như vậy, tại Công ty Môi trường đô thị, việc phân loại tài sản để CPH vẫn lúng túng từ mấy năm nay vì đơn vị thực hiện dự án quản lý và xử lý chất thải rắn Hải Phòng từ năm 2004, đã đưa vào sử dụng gói thầu chính và đã được theo dõi trên sổ kế toán, nay đưa vào giá trị doanh nghiệp hay không đều khó.
Đối với việc thoái vốn, theo lộ trình, năm 2018 thực hiện tại 4 doanh nghiệp là Công ty CP Cấp nước Hải Phòng, Công ty CP Công trình đô thị Hải Phòng, Công ty CP Phục vụ mai táng, Công ty CP công trình công cộng và dịch vụ du lịch Hải Phòng. Năm 2019, thoái vốn tại 3 doanh nghiệp: Công ty CP Bến xe Hải Phòng, Công ty Đường bộ Hải Phòng, Công ty CP Đảm bảo giao thông đường thủy Hải Phòng. Tuy nhiên, tiến độ thoái vốn tại hầu hết doanh nghiệp đều chậm, rất lúng túng trong các định giá khởi điểm, nhất là xác định giá trị tạo ra bởi quyền thuê đất để tính giá khởi điểm một cách chính xác và đầy đủ nhất, không gây thiệt hại đối với Nhà nước.
Cần sự tháo gỡ của trung ương
Tại cuộc làm việc mới đây với Ban chỉ đạo (BCĐ) đổi mới và phát triển doanh nghiệp Trung ương, đồng chí Nguyễn Văn Thành, Phó chủ tịch UBND thành phố phân tích, làm rõ thêm những vướng mắc trong quá trình CPH doanh nghiệp công ích. Theo đồng chí Phó chủ tịch, nhiều vướng mắc liên quan tới các quy định của pháp luật, các văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành trung ương nên tầm địa phương rất khó giải quyết. Phó chủ tịch đề nghị BCĐ Trung ương tổng hợp tình hình các địa phương, nhất là hoạt động của các doanh nghiệp công ích tại các thành phố lớn và xem xét cách giải quyết phù hợp, có thể xem xét giữ lại cổ phần chi phối tại một số doanh nghiệp hoạt động công ích để bảo đảm sự ổn định. Việc xác định giá khởi điểm để thoái vốn của các doanh nghiệp cũng rất khó ở tầm địa phương và cần có sự vào cuộc của các bộ, ngành Trung ương. Đối với CPH, nếu không gỡ được vướng mắc trong việc phân loại tài sản nhà nước và tài sản ngoài nhà nước, tài sản được hình thành từ các dự án vay vốn ODA với những cam kết rất rõ ràng, cụ thể, thì tiến độ chưa thể nhích lên được.
Rõ ràng, cho dù rất cố gắng nhưng có thể thấy, các thủ tục, các văn bản quy định về CPH, thoái vốn DNNN vẫn rất phức tạp, đan xen, chồng chéo, cùng với sự quyết tâm của các chủ thể CPH, thoái vốn chưa cao, chưa mạnh mẽ nên tiến độ thực hiện của Hải Phòng còn chậm. Theo đồng chí Nguyễn Hồng Long, Phó trưởng Ban BCĐ đổi mới và phát triển doanh nghiệp Trung ương, đây cũng là khó khăn chung của một số địa phương. Để thực hiện mục tiêu đề ra, thành phố có thể làm văn bản xin gia hạn cùng với lộ trình thực hiện. Bên cạnh đó, tiếp tục huy động sự vào cuộc của các cấp, các ngành, tranh thủ sự hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương để tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ CPH, thoái vốn DNNN.
Hồng Thanh
