(HPĐT)- Chỉ còn 1 năm nữa sẽ diễn ra Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10. Tuy nhiên, Đề án tổ chức Đại hội mới được Cục Thể dục thể thao (TDTT) Việt Nam quyết định trong tháng 5 này. Việc chậm trễ khiến nhiều địa phương lo ngại, bởi lẽ công tác xây dựng Đề án tổ chức lẽ ra phải được hoàn tất ngay sau khi Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 9 kết thúc vào năm 2022, nhằm tạo điều kiện để các đơn vị có đủ thời gian chuẩn bị lực lượng, cơ sở vật chất và kế hoạch thi đấu một cách hiệu quả nhất.
Vẫn chậm muộn
Còn nhớ tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 9 năm 2022, đến đầu tháng 7 cùng năm, Đề án tổ chức Đại hội vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Điều này khiến nhiều đơn vị tham dự lâm vào thế bị động, dù trước đó đã nắm được phần nào thông tin về các môn và nội dung thi đấu qua các kênh không chính thức. Phải đến cuối tháng 8-2022, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mới ban hành Điều lệ khung của Đại hội, trong khi thời gian tổ chức không còn nhiều. Việc chậm trễ này đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng chuyên môn do các đoàn thể thao không có đủ thời gian chuẩn bị đầy đủ về lực lượng, chiến lược cũng như điều kiện tập huấn. Đặc biệt, sự thiếu nhất quán trong khâu ban hành điều lệ khiến một số địa phương gặp khó khăn trong việc thanh quyết toán kinh phí, khi đã đầu tư cho những môn thể thao nhưng sau đó lại không có trong danh sách thi đấu chính thức tại Đại hội.
Sau khi kết thúc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 9, nhiều ý kiến cho rằng các cơ quan chức năng, nhất là đơn vị chủ trì, cần thể hiện sự chuyên nghiệp hơn trong việc xây dựng và ban hành Đề án cũng như Điều lệ khung cho kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10. Việc này lẽ ra phải được hoàn tất ngay trong năm 2023 để tạo điều kiện cho các địa phương có đủ thời gian chuẩn bị, lên kế hoạch đầu tư phù hợp cho các môn thể thao thành tích cao. Tuy nhiên, trên thực tế, chỉ còn một năm nữa là Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10 năm 2026 sẽ chính thức diễn ra, Đề án tổ chức vẫn đang trong quá trình xây dựng, chưa được phê duyệt. Ban Tổ chức đang ở thế “chạy đua với thời gian” để hoàn thiện Đề án, trong khi Điều lệ khung – văn bản quan trọng định hướng toàn bộ nội dung thi đấu – vẫn chưa thể ban hành.
Gác lại những vấn đề về tiến độ xây dựng Đề án và Điều lệ khung, mối quan tâm lớn hiện nay của các tỉnh, thành phố là số lượng môn thi đấu tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10 năm 2026. Tại Hội thảo góp ý xây dựng Chương trình phát triển các môn thể thao trọng điểm tham dự Olympic và ASIAD giai đoạn 2026–2046, tổ chức vào cuối tháng 3 vừa qua, một số chuyên gia đã nêu ý kiến liên quan đến nội dung của kỳ Đại hội sắp tới. Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT Vương Bích Thắng đề xuất cần có cách tiếp cận mới trong việc xác định số môn thi đấu tại Đại hội Thể thao toàn quốc, bắt đầu từ kỳ Đại hội năm 2026. Theo ông, việc xây dựng chương trình thi đấu cần theo hướng tinh gọn, tập trung vào các môn nằm trong hệ thống Olympic và ASIAD, nhằm tránh phân tán nguồn lực và giúp các địa phương định hướng đầu tư chiến lược, hiệu quả hơn.
Cần tách bạch rõ trong xây dựng chương trình thi đấu
Tiến độ tổ chức Đại hội Thể thao toàn quốc có mối liên hệ chặt chẽ với việc xác định số lượng và cơ cấu môn thi đấu - yếu tố chịu tác động lớn từ định hướng của các nhà quản lý thể thao. Thực tế cho thấy, số môn thi đấu tại Đại hội Thể thao toàn quốc ngày càng tăng, trong đó không ít môn nằm ngoài hệ thống thi đấu của Olympic, ASIAD, thậm chí cả SEA Games. Điều này dẫn đến việc nhiều địa phương ưu tiên nguồn lực đầu tư cho những môn thi đấu mang tính phong trào, chủ yếu để đạt thành tích tại Đại hội, thay vì tập trung phát triển các môn thể thao trọng điểm theo định hướng quốc gia.
Tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 9 năm 2022, quy mô đạt mức “kỷ lục” với 941 nội dung thi đấu thuộc 43 môn, bao gồm cả các môn mang tính truyền thống như vật dân tộc, võ cổ truyền, lân sư rồng, đẩy gậy, kéo co... Việc mở rộng chương trình thi đấu thiếu chọn lọc không chỉ gây áp lực về tổ chức, chi phí mà còn tạo độ vênh trong chiến lược phát triển thể thao thành tích cao giữa các địa phương và ngành Thể thao.
Trao đổi với lãnh đạo ngành Thể thao Hải Phòng được biết, Hải Phòng cũng đang chờ Điều lệ khung của Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10 năm 2026. Đề án Đoàn thể thao Hải Phòng dự Đại hội cũng cơ bản hoàn thiện nhưng do chưa có Điều lệ khung nên người làm thể thao thành tích cao thành phố luôn trong tâm thế đón đầu, cố gắng nắm bắt thông tin để không rơi vào tình thế bị động ở mức cao nhất. Thể thao Hải Phòng hay nhiều địa phương khác đều mong muốn Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10 năm 2026 sẽ chỉ tổ chức những môn thể thao trong chương trình thi đấu của Olympic, ASIAD, các môn thường xuất hiện ở SEA GAMES. Quan trọng nhất là sự tách bạch rõ ràng trong xây dựng chương trình thi đấu của Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10 năm 2026 để bảo đảm đúng tiêu chí thiên về thể thao thành tích cao. Có như vậy, tiến độ xây dựng và hoàn thiện Đề án tổ chức Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 10 năm 2026 cũng như Điều lệ khung của Đại hội mới sớm hoàn thành. Từ đó giúp các đơn vị nắm bắt, triển khai và có định hướng để đầu tư cho thể thao thành tích cao, thay vì cứ trông ngóng như hiện nay.
