(HPĐT)- Rút kinh nghiệm từ việc chậm trễ trong hỗ trợ vật tư xây mới, sửa chữa nhà ở xuống cấp đối với các gia đình người có công với cách mạng theo Nghị quyết 32 của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở đối với hộ gia đình người có công với cách mạng có khó khăn về nhà ở trên địa bàn thành phố Hải Phòng, thành phố đang xem xét đổi mới phương thức triển khai theo hướng tăng mức hỗ trợ bằng tiền, giảm thủ tục.
Ngôi nhà mới của cụ Đỗ Thị Tin, người có công ở phường Hợp Đức (quận Đồ Sơn) được hỗ trợ vật tư theo Nghị quyết 32.
Triển khai hỗ trợ vật liệu chậm
Theo đánh giá của UBND thành phố, Nghị quyết 32 góp phần tích cực nâng cao tính khả thi việc thực hiện có hiệu quả Quyết định 22/2013QĐ-TTg và Nghị quyết 63/NQ-CP của Chính phủ về hỗ trợ nhà ở đối với người có công và thân nhân của họ, góp phần thực hiện chủ trương đi trước một bước trong chăm lo đời sống người có công theo Nghị quyết Đại hội 16 của Đảng bộ thành phố. Qua 3 năm thực hiện, Nghị quyết 32 khẳng định chủ trương, chính sách đúng đắn, hợp lòng dân, được sự đồng tình, ủng hộ cao của người có công nói riêng và các tầng lớp nhân dân. Điểm riêng có của Hải Phòng là bên cạnh nguồn hỗ trợ tiền mặt cho các hộ theo Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ (40 triệu đồng đối với hộ xây mới, 20 triệu đồng đối với hộ sửa chữa), thành phố hỗ trợ thêm vật tư (5,9 tấn xi măng và 14 nghìn viên gạch đối với hộ xây mới; 2,95 tấn xi măng và 7 nghìn viên gạch đối với hộ sửa chữa).
Tuy nhiên, việc hỗ trợ bằng tiền và vật liệu xây dựng cho các hộ người có công cùng một lần theo quy định tại Nghị quyết 32 có điểm chưa phù hợp. Nhất là việc hỗ trợ vật tư có thời điểm chưa kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Số liệu thực tế cho thấy, việc hỗ trợ các hộ bằng tiền đã hoàn thành xong đợt 6, song việc hỗ trợ vật tư mới làm đến đợt 5. Do phải thực hiện thủ tục đấu thầu để lựa chọn đơn vị cung cấp vật tư theo quy định của Luật Đấu thầu nên vật tư không được cấp cùng một lần với tiền, gây khó khăn trong thực hiện. Đến thời điểm này, hơn 8 nghìn hộ nhận hỗ trợ tiền nhưng mới có hơn 2 nghìn hộ hoàn thành việc nhận vật tư. Một phần nguyên nhân là do nhiều hộ chọn ngày khởi công, trong khi việc giải ngân vật tư cho các hộ phải thực hiện theo trình tự thủ tục, cần có thời gian, nên các hộ thực hiện xây, sửa trước cho kịp ngày. Hơn nữa, theo quy định của thành phố, vật tư hỗ trợ theo Nghị quyết 32 chỉ được phép dùng để xây, sửa nhà, không được dùng vào mục đích khác nên các hộ đã xây, sửa xong cũng không có nhu cầu nhận vật tư nữa.
Theo tổng hợp của Sở Xây dựng, tính đến hết tháng 3-2022, thành phố hoàn thành hỗ trợ hơn 400 tỷ đồng, hơn 24 triệu viên gạch và hơn 10,4 nghìn tấn xi măng cho gần 9 nghìn hộ gia đình người có công với cách mạng xây mới, sửa chữa nhà ở.
Xem xét thay thế hỗ trợ vật tư bằng tiền
Những vướng mắc trong việc hỗ trợ vật tư cho các hộ người có công xây, sửa nhà được các địa phương phản ánh tại nhiều cuộc họp với UBND thành phố và các sở, ngành. Ngày 30-12- 2021, Chính phủ ban hành Nghị định số 131/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (có hiệu lực từ ngày 15-2-2022). Theo đó, Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, cơ quan liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành mức hỗ trợ xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở và tỷ lệ phân bổ vốn hỗ trợ từ ngân sách trung ương, tỷ lệ vốn đối ứng hỗ trợ từ ngân sách địa phương.
Căn cứ ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành, Bộ Xây dựng có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ giai đoạn 2021- 2025. Trong đó, đề nghị hoàn thành số liệu các gia đình người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ cần hỗ trợ cải thiện nhà ở và số liệu các gia đình theo thứ tự ưu tiên trên địa bàn thành phố theo quy định của Nghị định số 131/2021/NĐ-CP. Đồng thời, đề nghị các địa phương đề xuất mức hỗ trợ bằng tiền đối với các trường hợp xây, sửa nhà bằng nguồn ngân sách địa phương. Căn cứ các quy định pháp luật mới, UBND thành phố hoàn thành rà soát và gửi số liệu về Bộ Xây dựng. Đồng thời, có văn bản đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy, HĐND thành phố về việc đồng ý chủ trương thay thế hình thức hỗ trợ bằng cả tiền và vật tư sang hỗ trợ bằng tiền để tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ người có công chủ động mua vật liệu phù hợp để xây mới, sửa chữa nhà ở và giảm bớt các thủ tục cho cơ quan, địa phương khi thực hiện nhiệm vụ; giao UBND thành phố xem xét, đề xuất nâng mức hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng nhà ở của người có công trên cơ sở đẩy mạnh xã hội hóa, kết hợp giữa chính sách hỗ trợ của Nhà nước với sự tham gia hỗ trợ của cộng đồng, đoàn thể, doanh nghiệp, cá nhân... phù hợp tình hình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thành Hưng, để nâng cao hiệu quả việc hỗ trợ người có công xây, sửa nhà ở, bên cạnh các chính sách mới của Chính phủ và thành phố, các quận, huyện cần quan tâm hơn nữa đến việc hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đầy đủ, tránh tình trạng thiếu thông tin, thiếu căn cứ chứng minh..., ảnh hưởng đến tiến độ thẩm định điều kiện của người được hỗ trợ. Đồng thời, cần duy trì nghiêm chế độ báo cáo định kỳ với các sở để tổng hợp, báo cáo kịp thời, đầy đủ, hạn chế tình trạng nhầm lẫn, trùng lặp đối tượng, dẫn đến việc phải điều chỉnh danh sách phê duyệt. Tất cả nhằm mục tiêu bảo đảm việc hỗ trợ các hộ người có công kịp thời, đúng đối tượng./.
Bài và ảnh: NGUYỄN DƯƠNG
