(HPĐT)- Vào dịp Thanh minh, dù đi làm ăn xa và bận rộn đến đâu, nhưng nhiều người dân vẫn cố gắng trở về quê nhà để tảo mộ, thắp nén nhang, tưởng nhớ tổ tiên, cội nguồn. Nét đẹp văn hóa tâm linh đó ăn sâu vào tâm thức của mỗi người Việt Nam từ bao đời nay. Đây cũng là dịp để các thành viên trong gia đình, dòng họ sum vầy, gắn kết tình cảm cộng đồng, quê hương.
.jpg)
Người dân tảo mộ dịp Thanh minh tại nghĩa trang Ninh Hải (quận Dương Kinh).
“Uống nước nhớ nguồn”
Năm nay, Thanh minh vào ngày 4-4 (tức ngày 23-2 âm lịch), nhưng trước đó gần nửa tháng, nhiều gia đình tấp nập đi tảo mộ tổ tiên, ông bà, bố mẹ. Cũng như bao gia đình khác hướng về tổ tiên, sáng 31-3, tại núi Sơn Đào, xã Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên), các con cháu họ Phạm ở thôn 6, xã Thủy Sơn tranh thủ dọn dẹp 2 ngôi mộ tổ vừa được xây dựng. Vừa dọn lớp vữa vương vãi quanh mộ phần của cụ tổ, ông Phạm Văn Hạnh, trưởng tộc họ Phạm cho biết: “Đây là 2 mộ tổ cách chúng tôi 5 đời. Từ lâu, các con cháu trong dòng họ mong muốn xây phần mộ khang trang cho cụ tổ, nhưng chưa có điều kiện. Cách đây 2 năm, chúng tôi họp họ, kêu gọi các “suất đinh”- tức nam giới đã lập gia đình của dòng họ đóng góp, mua đá xanh từ tận tỉnh Yên Bái về xây mộ. Dịp Thanh minh, con cháu xa quê nhiều năm về với dòng tộc để tổ chức lễ mừng các cụ tổ lên “nhà mới”. Có lẽ, chưa năm nào, các con cháu họ Phạm được quây quần đông vui như lần này. Gia đình tôi, ai cũng phấn khởi, nhớ về tổ tiên”.
Tại nghĩa trang Ninh Hải (quận Dương Kinh) cũng trong sáng 31-3, vợ chồng anh Đinh Tiến Hoàng, ở phường Kênh Dương (quận Lê Chân) đến tảo mộ bố mẹ. Anh Hoàng cho biết, bố anh mất cách đây 9 năm, mẹ anh mất đã 3 năm. Vợ chồng anh chuẩn bị hoa quả, đồ lễ và dọn dẹp cỏ dại, trang hoàng lại mộ của bố mẹ. Năm trước, vì thực hiện các biện pháp chống dịch, nên vợ chồng anh Hoàng không đến tảo mộ được, phải nhờ ban quản lý nghĩa trang thắp nén hương cho bố mẹ. Vì thế, năm nay, dù chưa đến ngày Thanh minh, nhưng vợ chồng anh đến thắp lễ cúng bố mẹ. Nén hương được thắp lên giữa không gian linh thiêng, khiến anh Hoàng cay cay sống mũi, nhớ thương bậc sinh thành đã khuất.
Ông Vũ Hồng Sinh, Trưởng Ban Quản lý nghĩa trang Ninh Hải cho biết, nghĩa trang đang chăm sóc, quản lý 4000 phần mộ. Tiết Thanh minh 2020, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, nghĩa trang tạm thời đóng cửa, nhưng để bảo đảm đời sống tâm linh, ban quản lý thay mặt người dân, thắp hương từng mộ phần như tri ân tới tổ tiên, ông bà, cha mẹ, cội nguồn…. Tiết Thanh minh năm 2021, cách đây 1 tuần, ban quản lý nghĩa trang dọn dẹp, vệ sinh sạch sẽ các khu vực, để tạo điều kiện thuận lợi để người dân đến thăm viếng, tảo mộ. “Chúng tôi tâm niệm, những ngôi mộ được dọn dẹp xanh mát, vun đắp thêm đất mới, đó là tâm đức của người đang sống đối với người đã khuất”, ông Sinh nói.
Phó chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng (Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố) Nguyễn Đình Chỉnh cho biết, với đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, từ xa xưa, Thanh minh trở thành ngày lễ quan trọng, thiêng liêng, đi sâu vào tiềm thức của người dân Việt Nam. Đây là dịp để mọi người, mọi nhà thắp nén tâm hương tưởng nhớ, biết ơn công sinh thành của tổ tiên, ông bà, bố mẹ đã khuất.
Khơi dậy tình đoàn kết gia đình
Thông thường, vào dịp Thanh minh, những người còn sống tổ chức tụ họp người thân, làm lễ tảo mộ, thăm viếng và dọn dẹp mộ phần của ông bà tổ tiên. Người mang theo nén hương, vàng tiền, người mang xẻng, cuốc để cùng nhau làm cỏ, vun đắp mộ phần của tổ tiên. Sau đó, các con cháu cùng về nhà, sửa soạn mâm cơm cúng tổ tiên và thụ lộc. Vì thế, ngày Thanh minh không chỉ có ý nghĩa tri ân tổ tiên, mà còn có ý nghĩa gắn kết các thành viên trong gia đình, dòng họ. Từ đó, mỗi người ý thức, bổn phận, trách nhiệm hơn với truyền thống của gia đình, sao cho xứng đáng với công sinh thành, giáo dưỡng, vun đắp của tổ tiên, dòng họ, gia đình.
Tết Thanh minh năm nay vào ngày chủ nhật, khi dịch COVID-19 được khống chế, nên khắp nơi, con cháu các dòng họ, gia đình rủ nhau về quê, đến các nghĩa trang tảo mộ, nhớ ơn tổ tiên. Song, chính những ông bà, cha mẹ đang còn sống vui mừng, hạnh phúc hơn khi được dịp sum vầy bên con, cháu. Ngoài ra, dịp Thanh minh cũng là cơ hội để những người chưa kịp về quê ăn Tết Nguyên đán Tân Sửu vừa qua như được hưởng bù không khí ấm áp trọn vẹn tình thân. Anh Vũ Đình Tuấn, ở xã Tân Dương (huyện Thủy Nguyên) cho biết, anh làm ăn ở tỉnh Hải Dương. Do dịch COVID19 tại tỉnh này diễn biến phức tạp, thực hiện yêu cầu giãn cách xã hội toàn tỉnh, nên anh không về quê được. Mới đây, tỉnh Hải Dương gỡ bỏ phong tỏa, anh rất vui khi được về quê đi tảo mộ cùng bố mẹ và người thân sau gần 3 tháng xa nhà.
Tuy nhiên, dù dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát, nhưng nguy cơ bùng phát trong cộng đồng có thể diễn ra bất cứ lúc nào, nên người dân cần thực hiện đúng quy định 5K phòng, chống dịch COVID-19, không tập trung ăn uống lãng phí, đốt vàng mã quá nhiều, gây ô nhiễm môi trường… Bên cạnh đó, ban quản lý các nghĩa trang tích cực vệ sinh, dọn dẹp, chăm sóc các phần mộ để hạn chế người dân tụ tập đông người, góp phần bảo đảm để các gia đình, người dân trên địa bàn thành phố hướng về tổ tiên, phát huy nét đẹp văn hóa tâm linh, vừa bảo đảm an toàn phòng, chống dịch COVID-19. Người dân tảo mộ dịp Thanh minh tại nghĩa trang Ninh Hải (quận Dương Kinh).
Bài và ảnh: MẠNH QUANG
