Tìm cách chế ngự “cơn ác mộng” Delta

Các nhân viên y tế tới tận nhà để tiêm vaccine ngừa COVID-19 cho những người cao tuổi ở Sundarbans, Ấn Độ. Ảnh: Getty

Làn sóng “nuốt chửng” nỗ lực chống dịch

Khi nhiều quốc gia dần nới lỏng các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 khi vaccine được đưa vào tiêm rộng rãi và đạt tỷ lệ tiêm chủng cao, sự lan rộng của biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 khiến các nước nhận ra rằng, cuộc chiến chống lại đại dịch vẫn chưa đi đến hồi kết, mà đang bước sang trang mới nguy hiểm hơn.

Phát biểu trong cuộc họp báo mới nhất, người đứng đầu WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus lưu ý biến thể Delta hiện có mặt ở ít nhất 98 quốc gia trên thế giới, và đang đặt thế giới vào giai đoạn nguy hiểm của đại dịch. Ở khu vực châu Âu và Mỹ vốn dẫn đầu cuộc đua tiêm vaccine dường như bắt đầu bước vào cuộc sống bình thường mới, vậy mà sự xuất hiện và lây lan bất ngờ của biến thể Delta khiến các nước không kịp trở tay. Hiện tại, các ca nhiễm biến chủng Delta chiếm 95% tổng số các trường hợp mắc mới ở Anh. Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh Châu Âu vào tuần trước cho biết họ ước tính rằng vào cuối tháng 8, biến thể Delta sẽ chiếm 90% tổng số ca COVID-19 lưu hành ở EU. Australia cũng vật lộn với nhiều ổ dịch liên quan đến biến thể Delta, đến nay ghi nhận hơn 30.000 ca mắc COVID-19. Con số 910 người chết, khiến chính phủ phải áp dụng lại một loạt biện pháp phòng dịch nghiêm ngặt, ảnh hưởng cuộc sống của 80% dân số nước này.

Ở châu Á, tình hình cũng không khá hơn. Delta hiện trở thành biến thể lây truyền cao nhất ở Indonesia – quốc gia có dân số đông thứ tư thế giới, khi chiếm 60% số các ca bệnh và hơn 80% ca bệnh ở các khu vực như Jakarta và Bandung. Hôm 1-7, nước này trải qua ngày chết chóc nhất vì dịch bệnh với 504 ca tử vong trong khi các bệnh viện quá tải và giá oxy tăng gấp đôi. Theo trung tâm virus lâm sàng của trường đại học Chulalongkorn (Thái Lan), biến thể Delta cũng là nguyên nhân gây ra 70% số ca mắc COVID-19 mới ở Bangkok.

Biến thể Delta được ghi nhận lần đầu ở Ấn Độ vào tháng 12 2020, là một trong ba dòng của biến thể B.1.617. Delta được cho là có khả năng lây truyền cao hơn 60% so với biến thể Alpha lần đầu được xác định ở Anh và cao hơn khoảng 50% so với chủng SARS-CoV-2 ban đầu được ghi nhận ở Vũ Hán (Trung Quốc). Có thể chỉ mất khoảng 5-10 giây để tạo ra một chu trình lây nhiễm virus Delta từ người này sang người khác. Delta có khả năng “né” miễn dịch cao nhất nên theo các khuyến cáo, cần tiêm đủ 2 liều vaccine phòng bệnh để phòng được biến thể này.

Đẩy nhanh tiêm chủng

Theo ông Hassan Vally, nhà dịch tễ học tại Trường đại học La Trobe ở Melbourne, Australia, “chúng ta vẫn ở trong tình trạng không ổn định và dễ bị tổn thương cho đến khi chúng ta có tỷ lệ tiêm chủng cao. Biến thể Delta và mối đe dọa ngày càng gia tăng phơi bày thực tế này”. Trước nguy hiểm mà biến thể Delta đe dọa, các nước dần thay đổi tư duy phòng dịch, đẩy cao công tác tiêm vaccine phòng COVID-19 nhất hết mức có thể, để bảo đảm giảm tối đa số người chưa được tiêm vaccine có nguy cơ trở thành “nơi trú ngụ của” biến thể mới và lây lan sang người khác.

Kinh nghiệm của các quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng cao như Anh và Israel, những nơi có số ca tử vong do biến thể Delta vẫn ở mức thấp dù số ca mắc bệnh tăng cao, mang lại hy vọng giúp các nước khác chống lại dịch bệnh do biến thể này. Nhóm vaccine như Pfizer hay Moderna, AstraZeneca, Johnson & Johnson được cho là có khả năng chống lại biến thể Delta. Nghiên cứu cũng cho thấy, khi được tiêm những vaccine này, ngay cả khi mắc bệnh thì người sau khi được tiêm vaccine có thể chỉ còn triệu chứng nhẹ hoặc tiền triệu chứng, giúp việc chữa trị đơn giản hơn.

Tình hình đại dịch hiện nay cho thấy chừng nào còn một khu vực bị ảnh hưởng thì chừng đó không có nơi nào trên thế giới an toàn. Do đó, các quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng cao và dồi dào lượng vaccine phòng COVID-19 cần mở rộng cửa phân phối vaccine, chia sẻ với các nước nghèo và đang phát triển. Các nước trong nhóm dễ bị tổn thương cũng cần tích cực đàm phán xin hoặc mua vaccine có khả năng chống lại biến thể mới. Khi tỷ lệ tiêm chủng vaccine tăng lên, thế giới mới có cơ hội thoát khỏi “cơn ác mộng” Delta./.