Nguyên Ân
Nhà máy phân đạm Hà Bắc là một trong những dự án kém hiệu quả thuộc ngành Công Thương. |
Mặc dù đến nay, Bộ Công Thương chưa công bố chính thức về phương án xử lý 12 dự án kém hiệu quả của bộ, nhưng có thể thấy, Bộ cùng các doanh nghiệp đang rất nỗ lực xử lý các dự án này.
Các dự án, nhà máy nghìn tỷ thua lỗ thuộc ngành công thương bao gồm Nhà máy sản xuất xơ sợi Đình Vũ; Dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam; Dự án Nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2; Nhà máy Nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất; Nhà máy đạm Ninh Bình; Nhà máy đạm Hà Bắc; Nhà máy đạm DAP 1 Lào Cai; Nhà máy Đạm DAP 2 Hải Phòng; Nhà máy Ethanol Bình Phước; Nhà máy Ethanol Phú Thọ; Nhà máy đóng tàu Dung Quất; Dự án Liên doanh giữa đối tác mỏ Quý Sa và Nhà máy gang thép Lào Cai.
Theo báo cáo từ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), với 5 dự án của tập đoàn, nhà máy xơ sợi Polyester Đình Vũ vẫn đang dừng hoạt động, mặc dù tập đoàn đã có nhiều giải pháp tháo gỡ và báo cáo các phương án đối với Công ty cổ phần Hóa dầu và xơ sợi Đình Vũ (PVTex). Còn các dự án nhiên liệu sinh học tiếp tục gặp khó khăn, Tập đoàn, Bộ Công Thương có báo cáo và đề xuất phương án xử lý với từng dự án trình Chính phủ xem xét. Chính phủ đang xem xét, quyết định. Nhà máy nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi tiếp tục dừng hoạt động và chưa xác định thời gian vận hành trở lại. Dự án nhiên liệu sinh học Phú Thọ Chính phủ đang xem xét, quyết định; trong đó, phương án phá sản là rất cao. Dự án nhiên liệu sinh học Bình Phước do nhà đầu tư nước ngoài Toyo Thái Lan có quyền chi phối quyết định và hiện nhà máy vẫn dừng hoạt động.
Tập đoàn Dầu khí cho biết, tập đoàn sẽ tập trung xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc và có các giải pháp rõ ràng về 5 dự án yếu kém của tập đoàn.
Mới đây, Phó thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng yêu cầu PVN tích cực xử lý các tồn đọng, yếu kém này và một số dự án đang tiềm ẩn nguy cơ chậm tiến độ để bảo đảm ổn định và phát triển.
Về phía các dự án thua lỗ của ngành hóa chất, ông Nguyễn Gia Tường, Tổng giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) cũng cho biết, trong thời gian qua, tập đoàn có 4 doanh nghiệp làm ăn thua lỗ. Các đơn vị này đều sản xuất phân bón, được đầu tư bài bản với số vốn hàng nghìn tỷ đồng. Thế nhưng hiệu quả kinh tế lại không đạt như kỳ vọng, liên tục thua lỗ sau khi đi vào hoạt động thương mại.
Nguyên nhân do giá bán phân bón giảm mạnh trong thời gian qua, đặc biệt phân ure và DAP, do ảnh hưởng từ giá dầu giảm. Bên cạnh đó, sản xuất phân đạm từ than gặp bất lợi so với sản xuất phân đạm từ khí do giá khí liên tục giảm theo giá dầu, còn giá than không được giảm.
Tập đoàn Hóa chất đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đề nghị Chính phủ xem xét cho phép lùi thời hạn thực hiện cổ phần hóa Công ty TNHH MTV đạm Ninh Bình vào giai đoạn sau từ năm 2016 - 2020 khi những khó khăn của công ty được tháo gỡ và hoạt động sản xuất-kinh doanh của công ty có lãi, bảo đảm cổ phần hóa hiệu quả cao.
Bên cạnh đó, tập đoàn tiếp tục thực hiện phương án giám sát tài chính đặc biệt đối với Công ty Đạm Ninh Bình, Công ty cổ phần Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc, DAP số 2 – Vinachem. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị này xây dựng phương án tái cơ cấu lại tổ chức, hoạt động sản xuất kinh doanh và tài chính làm cơ sở để triển khai thực hiện…
Đối với Dự án Nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, lãnh đạo Tổng công ty Thép Việt Nam cũng cho hay, đơn vị tập trung xử lý, dồn mọi nguồn lực khắc phục khó khăn cho dự án này. Tuy nhiên, đơn vị này cũng kiến nghị Chính phủ và Bộ Công Thương tạo điều kiện giúp đỡ để dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 sớm triển khai, tái khởi động trở lại…
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, nếu cần thì phải cắt bỏ các dự án, dừng rót thêm vốn, cho dù số tiền đầu tư đã giải ngân thời gian qua cho các dự án là rất lớn. Còn dự án nào có được sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài thì cổ phần hóa để họ đầu tư tiếp là một phương án tốt. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cần tiến hành rà soát ngay một cách nghiêm túc và khách quan tất cả dự án này. Xác định nguyên nhân khách quan, chủ quan, trách nhiệm do đâu và đánh giá tác động của dự án để có phương án giải quyết cho phù hợp. Về lâu dài, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý và đổi mới cơ chế quản lý nhằm siết chặt kỷ cương và nâng cao chất lượng quản lý đầu tư công, ngăn chặn ngay từ đầu, không cho phép lặp lại và có thêm những dự án thua lỗ nghìn tỷ.
