(HPĐT)- “Mật ong Cát Bà” hiện là một trong những sản phẩm mang đến nguồn thu nhập ổn định cho các hộ dân trên đảo Cát Bà, huyện Cát Hải. Tuy nhiên, để phát triển tốt hơn, đạt hiệu quả kinh tế cao trong thời gian tới, bên cạnh việc phát triển đàn ong, huyện Cát Hải cũng cần tính tới hướng đi, lộ trình cụ thể trong việc phát triển thương hiệu, có đầu ra ổn định cho sản phẩm.
Nghề nuôi ong đang đem lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân trên đảo Cát Bà.
Nuôi ong lấy mật cho hiệu quả kinh tế cao
Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Cát Hải Nguyễn Hoài Nam cho biết: Ngay từ giữa thập niên 90, người dân Cát Bà đầu tư phát triển nghề nuôi ong lấy mật. Lúc đầu chỉ có vài hộ nuôi với số lượng từ 4 - 5 đàn/hộ, nhưng sau khi nhận thấy hiệu quả kinh tế mang lại từ nghề nuôi ong, số hộ dân nuôi ong ngày càng nhiều. Đến nay, trên địa bàn huyện Cát Hải có tới gần 2.500 đàn ong, chủ yếu được nuôi ở 7 xã, thị trấn trên đảo Cát Bà. Hộ nuôi ít cũng từ 3- 5 đàn, hộ nhiều tới 80 đàn. Trung bình mỗi năm, sản lượng mật ong toàn huyện đạt khoảng trên dưới 10 nghìn lít. Đặc biệt, ong Cát Bà được các hộ nuôi hoàn toàn bằng nguồn thức ăn từ tự nhiên- mật hoa. Chính vì thế, chất lượng và giá thành mật ong Cát Bà luôn cao hơn sản phẩm các nơi khác. Cùng với nước mắm Cát Hải, mật ong Cát Bà trở thành đặc sản nổi tiếng của huyện đảo, mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình.
Anh Đỗ Quang Trọng, thôn Liên Minh, xã Trân Châu cho biết, gia đình nuôi ong để lấy mật 3-4 năm nay. Với 40 đàn ong, anh chọn những địa điểm gần rừng núi và vườn vải, nhãn để đặt thùng nuôi, cứ 5- 10 ngày lại quay mật một lần. Sản lượng mật thu được đạt 8 lít/đàn ong. Với giá bán mật ong Cát Bà chính vụ là 450–600 nghìn/lít, cứ 10 đàn ong sẽ cho thu nhập khoảng 36 triệu đồng/mùa.
Theo nhiều người nuôi ong ở Cát Bà, mật ong ở đây có vị thơm, ngon đặc biệt vì tại đảo Cát Bà, rừng chiếm 90% diện tích, trong đó có Vườn quốc gia Cát Bà là một trong những khu rừng nguyên sinh lớn nhất cả nước với hệ thực vật vô cùng phong phú. Cùng với đó, ở Cát Bà còn nhiều thung và đất ven đồi được người dân trồng các cây lấy gỗ và cây ăn quả, nhất là cây keo, cây vải, nhãn..., phát triển tự nhiên. Chính những điều này tạo nên tiềm năng lớn để phát triển nghề nuôi ong mật. Trong đó, các loài hoa rừng là nguồn mật hoa quý giá tạo nên thương hiệu mật ong hoa rừng Cát Bà bổ dưỡng. Mật ong trên đảo cũng được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp chứng nhận thương hiệu "Mật ong Cát Bà" cho loại mật được lấy từ giống ong "nội", một trong ba loài ong quý hiếm nhất thế giới, chỉ có ở Vườn quốc gia Cát Bà và được Cục Sở hữu trí tuệ trao giấy chứng nhận “Cát Bà xanh” với chỉ dẫn địa lý cụ thể.
Tìm hướng phát triển kinh tế từ “Mật ong Cát Bà”
Với 10 nghìn lít thu hoạch được mỗi năm, tổng doanh thu của các hộ nuôi ong lấy mật ước tính khoảng 4,3 tỷ đồng/ năm. Việc nuôi ong lấy mật cũng giúp tăng năng suất cây trồng qua quá trình hỗ trợ thụ phấn chéo cho hoa, đồng thời góp phần bảo vệ giống ong bản địa, bảo vệ đa dạng sinh học Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà. Chính vì vậy, nhiều năm trở lại đây, huyện Cát Hải quan tâm, phát triển nghề nuôi ong.
Chủ tịch Hội Nông dân huyện Cát Hải Vũ Phi Hùng cho biết, hằng năm, Hội phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, Trung tâm Khuyến nông thành phố tổ chức từ 3 đến 4 lớp tập huấn kỹ thuật nuôi ong cho các hộ dân, đồng thời tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng trong việc bảo tồn giống ong bản địa Cát Bà, duy trì kỹ thuật nuôi và thực hiện quy trình khai thác mật khoa học, biết gắn kết chặt chẽ giữa các mô hình phát triển kinh tế với công tác quản lý bảo tồn. Ngoài ra các hộ nuôi ong cũng được tạo điều kiện vay vốn từ các nguồn thông qua các tổ chức tín dụng. 6 tháng đầu năm nay, Hội Nông dân huyện thành lập 1 tổ hợp tác “Nuôi ong trên sườn núi”, giải ngân cho vay 300 triệu đồng để các hộ phát triển thêm đàn ong.
Phát triển tốt đàn ong, tuy nhiên, việc tìm đầu ra cho sản phẩm vẫn là điều các hộ nuôi ong còn băn khoăn. Hiện, lượng mật ong thu được hằng năm khá lớn, tuy nhiên chủ yếu vẫn tự tiêu thụ thông qua việc bán hàng cho khách du lịch làm quà. Đầu ra như vậy rõ ràng không ổn định, thể hiện rõ ở việc trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 như hiện nay, du lịch đóng băng, người dân gặp khó trong việc tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra, hiện giống ong bản địa không đủ đáp ứng nhu cầu hộ nuôi cũng là thách thức lớn đối với nghề nuôi ong. Nhiều hộ đi nhập giống ong từ nơi khác về, tuy không nhiều song nguy cơ ảnh hưởng không nhỏ tới thương hiệu "Mật ong Cát Bà".
Để nghề nuôi ong lấy mật phát triển bền vững, có đầu ra ổn định, huyện Cát Hải xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý thông qua việc đăng ký thương hiệu “Cát Bà xanh”. Tuy nhiên, để sản phẩm được biết tới nhiều hơn nữa, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho mật ong và các sản phẩm từ mật ong Cát Bà, việc tăng cường phát triển thị trường, phát triển thương hiệu cho mật ong Cát Bà là hết sức quan trọng. Phó chủ tịch Thường trực UBND huyện Cát Hải Hoàng Trung Cường cho biết, ngoài việc tuyên truyền người dân không nhập giống ong từ nơi khác về, huyện còn đang xúc tiến, đề xuất với UBND thành phố đưa danh mục “Mật ong Cát Bà” vào dự án: Quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu cho các sản phẩm chủ lực, các sản phẩm đặc sản, làng nghề đã được bảo hộ Nhãn hiệu tập thể, Nhãn hiệu chứng nhận trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021-2030. Thông qua đó, giúp phát triển thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế nông thôn trên địa bàn huyện./.
Bài và ảnh: ĐĂNG KHOA
