Tín dụng tăng chậm, ngân hàng tiếp tục giảm lãi vay

Khách hàng giao dịch tại Ngân hàng BIDV Chi nhánh Hải Phòng. 

Bước vào tháng 7, dù không có Chỉ thị mới của NHNN Việt Nam về lãi suất điều hành, song hàng loạt ngân hàng vẫn công bố giảm lãi suất cho vay. Dẫn đầu là các ngân hàng lớn, như: Ngân hàng Thương mại CP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng Thương mại CP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank)... Các ngân hàng CP có quy mô nhỏ hơn là Ngân hàng Thương mại cổ phần An Bình (ABBANK), Ngân hàng Thương mại CP Việt Nam Thịnh vượng (VPBank)... cũng có động thái tương tự. Như vậy, kể từ khi dịch COVID-19 bắt đầu bùng phát, đến nay, các ngân hàng 3 lần giảm lãi suất cho vay đối với khách hàng, với mức giảm 2,5 - 3%/năm. Mức lãi suất đối với các lĩnh vực ưu tiên cũng được kéo xuống còn khoảng 5%/năm đối với ngắn hạn; 7,5 - 8,5%/năm với trung và dài hạn.

Theo phân tích tại báo cáo của Công ty Chứng khoán KBSV, nguyên nhân để lãi suất huy động hạ xuống là do thanh khoản tiếp tục duy trì trạng thái dư thừa mạnh, với tín dụng tăng trưởng thấp. Trong đó, 6 tháng đầu năm, tín dụng mới tăng hơn 3%, trong khi huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 4,35%. Điều này cho thấy, tốc độ tăng trưởng huy động vốn đang cao hơn tốc độ tăng của tín dụng, dẫn đến tình trạng dư thừa vốn của ngân hàng. Trước thực trạng này, việc các ngân hàng giảm lãi suất cho vay không có gì bất ngờ.

Theo Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng, mục tiêu của ngành ngân hàng đến cuối năm là hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nên cam kết sẽ cung ứng đầy đủ, kịp thời vốn cho nền kinh tế. Vì vậy, động thái giảm lãi suất như thời gian này được kỳ vọng là sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp phục hồi sau dịch COVID-19 và giúp tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ hơn.

Đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp hấp thu vốn

Việc giảm lãi suất cho vay của các ngân hàng thiết thực hỗ trợ nhiều doanh nghiệp khắc phục khó khăn do dịch. Một số doanh nghiệp được giảm lãi vay cho rằng, ngân hàng duy trì  mức lãi suất cho vay 5,5%/năm là hợp lý nhất. Từ đó, cũng mong các ngân hàng duy trì mức lãi suất này trong thời gian dài.

Tuy vậy, thực tế trên thị trường còn nhiều doanh nghiệp  không mặn mà vay vốn khi lãi suất giảm. Bởi, hoạt động của các doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn do gián đoạn chuỗi sản xuất toàn cầu, nhu cầu sản phẩm và dịch vụ giảm do dịch bệnh và gián đoạn hoạt động dịch vụ…Bên cạnh đó, tuy nền kinh tế của cả nước bước vào giai đoạn bình thường, nhưng dịch bệnh trên thế giới vẫn diễn biến phức tạp. Bởi vậy, trong giai đoạn này, các doanh nghiệp đều thận trọng với kế hoạch vay vốn để mở rộng sản xuất, kinh doanh vì nhiều thị trường đầu ra sản phẩm chưa mở cửa trở lại.

Mặt khác, cũng có doanh nghiệp có nhu cầu nhưng việc tiếp cận vốn vay lại  gặp khó khăn. Bởi, để vay vốn theo lãi suất ưu đãi, doanh nghiệp phải đáp ứng khá nhiều điều kiện, từ việc chứng minh bị ảnh hưởng bởi bệnh dịch đến tài sản bảo đảm. Tất nhiên, các điều kiện cho vay của ngân hàng đều đúng vì họ cũng phải bảo đảm chất lượng tín dụng và an toàn nguồn vốn. Do đó, theo các doanh nghiệp, suy cho cùng, việc giảm lãi suất hiện nay chỉ là yếu tố hỗ trợ nền kinh tế chủ yếu về mặt tâm lý.

Từ thực trạng trên, nhiều doanh nghiệp cho rằng, cần các ngân hàng có giải pháp mạnh mẽ hơn từ việc giảm lãi suất cho vay. Đó là, thay vì triển khai các gói cho vay ưu đãi cho các khách hàng, doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, nên giảm lãi suất cho vay đối với tất cả khách hàng. Có như thế mới bảo đảm được các khách hàng có nhu cầu vay vốn mới tiếp cận vốn vay. 

Theo ông Tạ Quyết Thắng, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sơn Trường, khó khăn nhất của doanh  nghiệp do bệnh dịch là khách hàng chậm thanh toán tiền trong 6 tháng đầu năm. Bình thường sau khi xuất hàng 1-2 tháng, khách hàng sẽ thanh toán tiền. Nhưng do ảnh hưởng của bệnh dịch, gần 600 tỷ đồng tiền hàng doanh nghiệp đã xuất hóa đơn chưa được thanh toán. Trong khi đó, doanh nghiệp  vẫn phải nộp tiền thuế đối với tất cả hóa đơn đã xuất. Do đó, điều doanh nghiệp cần lúc này là ngân hàng giãn nợ vay. Trong đó, việc giãn nợ trong thời gian nào cũng cần xem xét cụ thể đối với từng doanh nghiệp. Cùng với đó, thành phố xem xét cơ chế miễn, giảm thu thuế trong thời gian doanh nghiệp chưa thu hồi được tiền hàng trên số hóa đơn đã xuất. Nói như thế để thấy, cùng với các giải pháp hỗ trợ của ngân hàng, doanh nghiệp  cần thêm các hỗ trợ khác từ phía các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương các cấp.