Tỉnh táo với “bẫy” việc làm online

Người lao động nên tìm việc thông qua các trung tâm dịch vụ việc làm công.

Trong ảnh: Người lao động tìm hiểu việc làm tại phiên giao dịch do Trung tâm dịch vụ việc làm Hải Phòng tổ chức tháng 12-2022.

Không cần kinh nghiệm, thử việc

Không khó tìm được thông tin về việc làm khi gõ từ khóa “việc làm sau Tết” trên Google với 127 triệu kết quả trong 0,24 giây, tràn lan các lời mời chào hấp dẫn từ thu nhập 10 triệu đồng/tháng, làm tại nhà vẫn có lương cao... Ngoài ra, lướt trên nền tảng Facebook, Zalo mỗi ngày, hiện ra không ít quảng cáo, rao vặt tuyển dụng lao động thời vụ, việc làm online, như tuyển cộng tác viên bán hàng online các loại thực phẩm, mỹ phẩm, quần áo, nhập mã giảm giá… Điều kiện để được tuyển dụng khá dễ dàng, không cần kinh nghiệm, không cần thử việc.

Chị Phạm Thị Phượng, ở xã Mỹ Đức (huyện An Lão) cho biết: Khi bị mất việc ở một công ty sản xuất đồ nhựa từ cuối tháng 11-2022, chị tìm được một công việc với vị trí “cộng tác viên vận đơn” qua hội nhóm Facebook “Việc tại nhà lương cao”. Chị Phượng nhanh chóng được nhận vào làm chỉ sau vài phút cung cấp thông tin cá nhân và nhận mã thành viên, không có hợp đồng hay thỏa thuận lao động. Theo mô tả công việc của trưởng nhóm có tài khoản Facebook là “Cao Linh”: Mỗi ngày, chị Phượng được chỉ định 5 đơn hàng để nạp tiền thanh toán và nhận hoa hồng từ 5 đến 15% giá trị đơn hàng. Các đơn hàng này giúp các shop trên trang thương mại điện tử có nhiều lượt mua hàng, tăng sự tin cậy cho người mua. Các đơn hàng này là ngẫu nhiên, có thể là váy áo, giày dép hay đồng hồ, nước hoa, trị giá từ 500 nghìn đồng đến 4 triệu đồng/sản phẩm.

Ngày đầu, chị Phượng thao tác mua các đơn hàng giá trị thấp thì được hoàn lại tiền gốc và hoa hồng từ 50 nghìn đến hơn 100 nghìn đồng/đơn hàng, nên chị muốn làm nhiều hơn. Số tiền hoa hồng ban đầu nhận về dễ dàng, thuận lợi, khiến chị Phượng hoàn toàn tin tưởng, trưởng nhóm bắt đầu hối thúc nạp tiền với lý do “chậm sẽ hết đơn”. Dù không có tiền, nhưng vì hoa hồng cao, chị Phượng vẫn đi vay tiền bạn bè tiếp tục nạp tiền mua hàng lên tới gần 20 triệu đồng. Lúc này, chị không thấy hoàn tiền gốc, trưởng nhóm nêu lý do như: tài khoản bị đóng băng, hệ thống lỗi... để trì hoãn việc hoàn tiền sau khi chị hoàn thành đơn hàng. Sau đó, chị cố gắng liên lạc với trưởng nhóm nhưng đều bị chặn Facebook và Zalo thì biết mình bị lừa.

Trường hợp hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì người thực hiện hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền từ 2 triệu đến 3 triệu đồng theo quy định tại Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ khi có hành vi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản hoặc đến thời điểm trả lại tài sản do vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng, mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả.

Thận trọng khi tìm việc

Theo thượng tá Nguyễn Đức Trưởng, Phó trưởng Công an huyện An Lão, tình trạng bị lừa đảo qua “bẫy” việc làm hiện nay diễn ra rất nhiều, nhất là thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán. Tuy trên địa bàn huyện, đơn vị chưa nhận được đơn trình báo, chưa xử lý trường hợp nào liên quan đến lừa đảo qua tuyển dụng việc làm online như trên, nhưng thực tế thông tin các tài khoản trên mạng xã hội rất khó thẩm định, chính là kẽ hở cho đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo. Thông thường, các thông tin tuyển dụng lừa đảo không rõ ràng về địa chỉ nơi tuyển dụng mà chỉ có số điện thoại hoặc liên hệ qua tài khoản mạng xã hội. Hầu hết thông tin tuyển dụng trên mạng yêu cầu người lao động phải đóng tiền bảo đảm cho việc thực hiện hợp đồng lao động, dấu hiệu có thể là lừa đảo. Người lao động cần cảnh giác với lời chào mời online “việc nhẹ, lương cao”, nhất là sau Tết Quý Mão. Trường hợp có dấu hiệu bị lừa đảo, đề nghị người dân sớm trình báo với công an địa phương, thanh tra chuyên ngành để điều tra, làm rõ.

Trao đổi về vấn đề này, Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố) Đặng Thị Mai khuyến cáo: Thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán 2023, nhu cầu việc làm tăng cao, để tránh các “bẫy” việc làm online, người lao động nên tìm việc ở trung tâm dịch vụ việc làm công hoặc trực tiếp nộp hồ sơ tới địa chỉ doanh nghiệp, đơn vị có nhu cầu tuyển dụng không qua môi giới. Trước khi cung cấp thông tin cá nhân, như căn cước công dân, tài khoản nhận lương, người tìm việc cần tìm hiểu kỹ thông tin về đơn vị tuyển dụng, chế độ nhận lương… Ngoài ra, cần có hợp đồng hoặc thỏa thuận làm việc để làm cơ sở giải quyết tranh chấp sau này. Cơ quan thanh tra chuyên ngành cần có biện pháp rà soát việc đăng tin quảng cáo việc làm online có dấu hiệu lừa đảo trên mạng xã hội./.