(HPĐT)- Từ nhiều năm nay, tình trạng tranh chấp giữa nuôi ngao và khai thác khoáng sản trên địa bàn quận Hải An diễn ra phức tạp và khó kiểm soát. Do không phân định được ranh giới giữa các bãi nuôi ngao với những khu vực khai thác cát, nên xuất hiện tình trạng chồng lấn giữa diện tích được cấp phép khai thác cát với diện tích bãi ngao nuôi. Nhiều vụ xung đột đã xảy ra tuy ở mức độ nhỏ, nhưng nếu không giải quyết dứt điểm sẽ dẫn đến những hậu quả lớn…
Gồ Nam- Nơi thường xuyên xảy ra tranh chấp giữa người dân nuôi ngao với doanh nghiệp khai thác khoáng sản.
Nhiều vụ việc tranh cãi
Sự việc tranh chấp bắt đầu xuất hiện nhiều từ khoảng giữa năm 2020 khi những người nuôi ngao và doanh nghiệp (DN) được cấp phép khai thác khoáng sản (cát) liên tục “tố” nhau do xuất hiện tình trạng chồng lấn. Người nuôi ngao “tố” DN cho phương tiện vào khai thác cát, khai thác cả vào bãi ngao, khiến người nuôi bị thiệt hại. Nhưng DN lại “tố” ngược lại do người dân nuôi ngao cố tình thả ngao vào khu vực đã được cấp phép khai thác cát. Những tranh cãi này kéo dài và âm ỉ tại vùng Gồ Nam (gần cửa Nam Triệu).
Theo báo cáo của UBND quận Hải An, qua khảo sát, trên khu vực biển thuộc quận Hải An quản lý có 79 hộ dân và cá nhân đang nuôi thả ngao trên diện tích hơn 1.200 ha, nhưng không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Hoạt động nuôi ngao diễn ra từ lâu (khoảng năm 2012), nên một số người cho rằng đó là ngư trường… truyền thống. Trong khi, cũng khoảng thời gian đó, UBND thành phố cấp phép cho 4 DN tham gia khai thác khoáng sản (cát) gồm: Công ty CP Thương mại, xây dựng Tân Vũ; Công ty CP khai thác cát phục vụ Khu Kinh tế; Công ty TNHH MTV Kinh doanh, khai thác vật liệu xây dựng Sao Đỏ; Công ty CP Đầu tư thương mại và vận tải Thành Trang. Lãnh đạo UBND quận Hải An khẳng định, tất cả các hộ dân tham gia nuôi thủy sản trên biển (nuôi ngao) đều không được các cấp có thẩm quyền cấp phép. Trong khi đó, có tới 38 hộ đang nuôi ngao chồng lấn tại 4 mỏ cát đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép cho DN khai thác và dự án xây dựng tuyến đê biển Nam Đình Vũ rồi xảy ra tranh chấp giữa khai thác cát và nuôi ngao. Trước thực trạng này và để bảo đảm giữ nghiêm minh của pháp luật, UBND quận Hải An xác định hành vi của các hộ dân nuôi ngao trên biển không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, gây cản trở hoạt động khai thác cát tại các mỏ cát đã được UBND thành phố cho thuê là vi phạm quy định, do đó, các địa phương liên quan đã lập biên bản xử phạt hành chính đối với các hộ dân nuôi ngao nói trên.
Cũng theo lãnh đạo UBND quận Hải An, để xảy ra tình trạng này, ngoài việc quản lý địa bàn chưa tốt của chính quyền địa phương còn có trách nhiệm của các DN được thành phố cấp phép khai thác khoáng sản. Đó là không có mốc giới xác định chính xác diện tích khu vực mỏ được cấp phép và không quản lý tốt mốc giới. Ngay cả việc Khu công nghiệp DEEP C2A tuy được cấp đất và mặt nước cũng không quản lý chặt để hàng loạt hộ dân lấn chiếm vùng mặt nước dựng chòi canh, quây bãi nuôi ngao và chính quyền địa phương phải vào cuộc để giải quyết tranh chấp.
Giải quyết dứt điểm để không còn vi phạm
Tình trạng nuôi thủy sản trên biển (nuôi ngao) không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép diễn ra tại địa bàn quận Hải An không chỉ vi phạm quy định của pháp luật mà còn tiềm ẩn phức tạp về an ninh trật tự. Tại cuộc họp mới đây về giải tỏa nuôi ngao trái phép, UBND thành phố nhận định: hoạt động nuôi ngao không phép tại các khu vực đã cấp phép khai thác khoáng sản cát rất phức tạp, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự và hình ảnh thu hút đầu tư của thành phố; các DN được cấp phép khai thác cát không thể khai thác được để phục vụ phát triển thành phố, do đó, thành phố thống nhất chỉ đạo hoàn thành việc di dời, giải tỏa các bãi nuôi ngao tại đây trong năm 2022. Thành phố cũng xác định hành vi vi phạm của các hộ dân là: nuôi ngao trên biển không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định; gây cản trở hoạt động khai thác cát tại các mỏ cát đã được thành phố cho thuê theo quy định; gây cản trở hoạt động quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước.
Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, quận Hải An khẩn trương vào cuộc xây dựng và thực hiện phương án giải tỏa các hộ dân nuôi ngao tại khu vực biển trên địa bàn, kiên quyết giữ gìn an ninh trật tự. Trước khi triển khai toàn diện, chiều 24-5, UBND quận Hải An tổ chức đối thoại với các hộ dân nuôi ngao chưa được cấp phép tại khu vực biển thuộc phường Đông Hải 2 và phường Tràng Cát trong diện giải tỏa. Tại cuộc đối thoại, quận Hải An thông báo cho các hộ dân kế hoạch của UBND quận về việc cắm phao tiêu và dựng chòi bảo vệ việc khai thác cát của các doanh nghiệp đã được thành phố cấp phép (38 hộ dân). Sau khi nghe kiến nghị của một số hộ dân khi quận Hải An tổ chức giải tỏa khu vực nuôi ngao không phép, Chủ tịch UBND quận Hải An Dương Đình Ổn khẳng định: việc giải tỏa hoạt động nuôi ngao không được cấp có thẩm quyền cấp phép hoàn toàn đúng theo các quy định của pháp luật, do vậy để bảo đảm tài sản cũng như quyền lợi của mình, các hộ dân cần khẩn trương thu hoạch, di chuyển ngao ra khỏi diện tích khu vực thành phố đã cấp phép cho các DN trước ngày 30-6- 2022, nếu còn hộ dân chưa di dời, quận Hải An sẽ tổ chức cưỡng chế theo quy định của pháp luật./.
Bài và ảnh: MAI LÂM
