Quá dễ mua hóa chất độc hại
Với những cửa hàng kinh doanh hóa chất nhỏ, lẻ, việc thực hiện quy định bán hàng còn chưa chặt chẽ (ảnh minh họa).
Liên quan tới vụ việc pha natri xyanua vào trà sữa để đầu độc, lời khai của bị can tại cơ quan điều tra cho thấy: Sau khi bị anh rể (chồng của chị họ) đòi chấm dứt quan hệ tình cảm bất chính, Lại Thị Kiều Trang (sinh năm 1994, trú tại xã Vũ Quý, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình) buồn chán và nảy sinh ý định giết chị họ. Trang lên mạng xã hội tìm hiểu thông tin, đặt mua chất độc natri xyanua rồi đem trộn vào trà sữa gửi tới cơ quan chị họ làm việc. Do chị họ của Trang đi vắng, đồng nghiệp nhận hộ và cất vào tủ lạnh. Một nữ đồng nghiệp khác thấy có trà sữa trong tủ lạnh liền lấy uống và bị trúng độc dẫn tới tử vong.
Khi vào mạng internet, gõ cụm từ “cần mua natri xyanua” sau chưa tới 1 giây ra tới hàng chục nghìn kết quả. Trong đó, có rất nhiều trang web, đường link của các cơ sở bán hóa chất với cả trăm loại, từ hóa chất thông thường tới cả các loại hóa chất độc, hóa chất nguy hiểm khác. Tại Hải Phòng, rất nhiều cửa hàng hóa chất trên các tuyến phố Nguyễn Văn Linh, Lạch Tray, Văn Cao, Lê Lai… bán công khai các loại hóa chất nguy hiểm như axit sunfuric (H2SO4); axit clohydric (HCl)… Những loại hóa chất này vốn được sử dụng vào mục đích phục vụ sản xuất công nghiệp, hoạt động sản xuất sản phẩm, hàng hóa phục vụ nhu cầu cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, do bản thân có độc hoặc có các tính năng có thể gây sát thương, nguy hại tới sức khỏe, tính mạng con người nên khi rơi vào tay các đối tượng xấu, các hóa chất này trở thành công cụ để các đối tượng thực hiện các hành vi phạm tội, xâm hại tới sức khỏe, tính mạng của người khác.
Rất nhiều người dân ở phố Lãm Khê, phường Đồng Hòa (quận Kiến An) hẳn vẫn chưa thể quên được vụ việc chỉ vì ghen tuông mù quáng, chị L.T.H., sinh năm 1976, bị chính chồng của mình tạt axit sunfuric khiến chị H. bị bỏng nặng, dung nhan bị hủy hoại và sức khỏe bị suy giảm nghiêm trọng. Điều đáng nói là axit mà chồng chị H. dùng để “dằn mặt” vợ được mua ngay tại một cửa hàng cơ khí trên phố Ngô Quyền ở phường Máy Chai (quận Ngô Quyền) với giá chỉ 30.000 đồng/2 lít. Chị H. bị tổn hại 24% sức khỏe, đau đớn về thể chất và sợ hãi về tinh thần mà 2 năm trôi qua, nỗi sợ đó vẫn chưa vơi bớt.
Kiểm soát chặt chẽ việc kinh doanh hóa chất độc hại
Theo quy định của Luật Hóa chất, các loại hóa chất nguy hiểm có một hoặc một số đặc tính nguy hiểm như: Dễ nổ, ô-xy hóa mạnh, ăn mòn mạnh, dễ cháy, độc cấp tính hoặc mãn tính, gây kích ứng, ung thư hoặc nguy cơ ung thư với con người, gây biến đổi gen, độc đối với sinh sản, gây độc hại với môi trường… khi mua, bán phải có phiếu kiểm soát, có xác nhận của bên mua, bên bán làm cơ sở cho việc kiểm soát hóa chất độc lưu thông trên thị trường. Luật gia Vũ Việt Cường, Phó chánh văn phòng Hội Luật gia Hải Phòng cho biết: Thông tư số 28/2010/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định rõ: Phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất độc phải được lập theo mẫu quy định, trong đó bao gồm các thông tin về tên hóa chất, số lượng hóa chất, mục đích sử dụng; tên, chữ ký của người mua, người bán; địa chỉ, số Giấy chứng minh nhân dân của người đại diện bên mua và bên bán; ngày giao hàng. Phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất độc phải được lưu giữ tại bên bán, bên mua ít nhất 5 năm và phải xuất trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Theo chị Lê Thị Ngân, Giám đốc Công ty hóa chất Hải Phòng Cemaco: Mặc dù đơn vị chỉ kinh doanh các loại hóa chất công nghiệp thông thường và thiết bị vật tư tiêu hao, nhưng do khách hàng phần lớn là doanh nghiệp nên việc kiểm soát các hoạt động mua bán được kiểm soát chặt chẽ theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, với những cửa hàng kinh doanh hóa chất nhỏ lẻ, kinh doanh hóa chất cùng với nhiều loại mặt hàng khác, khách hàng chủ yếu là các cá nhân thì việc giám sát mua bán, sử dụng hóa chất còn bị buông lỏng. Theo chủ cửa hàng bán hóa chất ở số 22 đường Nguyễn Văn Linh (quận Lê Chân), lượng hóa chất các cá nhân mua thường không lớn nên nhiều khi, người bán chỉ hỏi sơ qua về mục đích sử dụng để tư vấn loại hóa chất phù hợp chứ không lập phiếu kiểm soát, mua bán hóa chất như quy định. Bên cạnh đó, do yêu cầu về cạnh tranh, để giữ khách, nhiều cửa hàng cũng lơ là thực hiện quy định này để làm hài lòng “thượng đế”.
Do vậy, để quản lý hoạt động mua bán hóa chất, ngăn chặn tình trạng sử dụng hóa chất độc hại vào mục đích xấu, các ngành chức năng, đặc biệt là lực lượng quản lý thị trường, Công an các địa phương cần tăng cường việc kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh hóa chất, đặc biệt là các cửa hàng nhỏ lẻ. Bên cạnh đó, cần đề xuất quy hoạch vị trí các cửa hàng kinh doanh hóa chất trong đô thị nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý, hạn chế tình trạng mất an toàn hóa chất, đe dọa tính mạng, sức khỏe của cộng đồng dân cư.
Bài và ảnh: Thành Lê
