Tình trạng Xe cơ giới ba bánh không đăng ký, đăng kiểm lưu thông: Mối nguy cơ cao gây tai nạn

Xe ba bánh chở hàng cồng kềnh lưu thông trên đường 352 (huyện Thủy Nguyên).

Hằng ngày, tại khu vực ngã ba Thượng Lý (quận Hồng Bàng), từ 3 đến 5 chiếc xe ba bánh xếp hàng. Trên thùng xe có in số điện thoại kèm theo dòng chữ “nhận chở hàng”. Do xe ba bánh nhỏ gọn, chiều ngang tương đương xích lô, có thể cơ động vận chuyển hàng hóa vào các ngõ, ngách sâu, xe tải nhỏ không thể vào, nên phù hợp để nhiều gia đình thuê vận chuyển đồ đạc. Không chỉ ở ngã ba Thượng Lý, trên nhiều tuyến đường nội thành tập trung nhiều điểm kinh doanh vật liệu xây dựng như Nguyễn Văn Linh, Tô Hiệu (quận Lê Chân), đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền), đường Ngô Gia Tự (quận Hải An), đường Trần Nhân Tông (quận Kiến An)… dễ dàng thấy những xe 3 bánh chở tấm tôn, thanh sắt, thanh nhôm dài cả chục mét, gấp đôi chiều dài xe, đồ gỗ cồng kềnh… len lỏi giữa dòng xe vào giờ cao điểm. Thời gian gần đây, loại xe ba bánh này còn được sử dụng để chuyên chở vật liệu xây dựng, gạch, cát đá, bê-tông tươi vào các ngõ, nơi ô-tô chở bê-tông tươi không thể vào. Khi hoạt động, nhiều xe ba bánh lưu thông với tốc độ cao, lạng lách giữa phố đông, dễ xảy ra va chạm với các phương tiện khác. Thậm chí, nhiều trường hợp lợi dụng, giả danh thương binh chở hàng hóa cồng kềnh và “cậy thế” chạy ẩu, vi phạm giao thông, coi thường tính mạng bản thân và người khác cùng lưu thông trên đường.

Còn tại khu vực ngoại thành, loại hình dịch vụ vận chuyển bằng xe ba bánh cũng khá phát triển, nhất là tại các làng nghề. Trên địa bàn huyện Thủy Nguyên tập trung nhiều làng nghề, cơ sở sản xuất. Để tiện lợi trong việc vận chuyển với chi phí rẻ, nhiều cơ sở cũng lựa chọn xe ba bánh là phương tiện vận chuyển. Trên đường 352, đoạn qua xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên) nơi có làng nghề đúc đồng truyền thống, hình ảnh những xe ba bánh chở chất ngất các loại đồ đúc trở thành quen thuộc. Việc chở hàng cồng kềnh, vi phạm giao thông gây bức xúc với chính người dân địa phương. Đơn cử, mới đây, tại xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên), do bức xúc trước tình trạng ô-tô tải, xe ba bánh chở đá, vật liệu cho các lò vôi trên địa bàn không che chắn, phóng nhanh, đi ẩu trên đường làng, ô nhiễm môi trường, gây nguy hiểm, người dân tự ý lập ba-ri-e, vật cản để hạn chế xe chở vật liệu.

Cần tịch thu xe ba bánh cơ giới tự chế, nhập lậu

Chỉ cần gõ từ khóa xe ba bánh trên Google là có thể dễ dàng tìm thấy nơi mua bán xe ba bánh nhập khẩu hoặc xưởng tự chế tập trung tại một số tỉnh như Thái Bình, Nam Định… được đăng quảng cáo công khai. Trên trang web quảng cáo của xưởng cơ khí tại huyện Xuân Trường (tỉnh Nam Định) thì xưởng có thể sản xuất nhiều loại xe ba bánh từ chạy máy dầu  đến chạy xăng với động cơ từ 15 cho đến 30 mã lực. Theo quảng cáo của xưởng này, việc sử dụng, vận hành xe ba bánh dễ dàng tương tự như lái mô-tô thông thường. Xưởng sẵn sàng cung cấp xe tới mọi tỉnh, thành phố. Ngoài loại xe ba bánh tự chế, các loại xe ba bánh nhập khẩu nguyên chiếc cũng được rao bán công khai trên mạng xã hội. Loại xe này có động cơ 125cc, cơ cấu hộp số ô-tô, với 4 số tiến và 1 số lùi, thậm chí có hệ thống ben đẩy thủy lực, có thể chở lượng hàng hóa lên tới 3 tấn. Giá của các loại xe ba bánh tự chế hoặc nhập khẩu nguyên chiếc này có giá trung bình từ 25 triệu đến hơn 50 triệu đồng. Giá xe này rẻ hơn nhiều so với ô-tô tải nhỏ, lại có thể vận chuyển cơ động ở nhiều địa hình, nên dù không được phép hoạt động, lưu thông nhưng vẫn được nhiều người mua để làm dịch vụ vận chuyển.

Xe ba bánh không đăng kiểm chất lượng, không đăng ký biển số, nhưng vẫn lưu thông trên nhiều tuyến đường, chạy khắp các ngõ ngách, chở hàng hóa quá khổ, quá tải, mang hiểm họa nguy cơ tai nạn. Trước tình trạng trên, Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (Công an thành phố) chỉ đạo các đội, trạm tăng cường kiểm tra, xử lý phương tiện chở hàng cồng kềnh, xe tự chế. Song, việc tuần tra, kiểm soát, xử lý các vi phạm liên quan đến xe ba bánh, xe tự chế gặp nhiều khó khăn. Trung tá Phạm Công Hiên, Đội phó Đội Cảnh sát giao thông số 1 (Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ-đường sắt) cho biết, hiện nay mức xử phạt đối với trường hợp chở hàng hóa cồng kềnh còn thấp, chưa đủ sức răn đe. Trong quá trình tuần tra, kiểm soát, việc xử lý vi phạm với trường hợp xe tự chế, xe ba bánh vi phạm giao thông còn gặp khó khăn, do những người vi phạm thường không chấp hành. Nhất là một số người lợi dụng danh nghĩa thương binh, người tàn tật để kéo đông người gây áp lực, chống đối lực lượng chức năng.

Có thể thấy, xe ba bánh - loại xe có công suất động cơ lớn, có thể chở hàng hóa, nhưng dường như lại đang bị buông lỏng quản lý, dù không được đăng kiểm chất lượng, không đăng ký, nhưng vẫn hoạt động trên mọi ngả đường. Mới đây, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội xây dựng kế hoạch cấm xe 3, 4 bánh tự chế dùng để chở người, chở hàng hóa cồng kềnh. Những xe không đủ điều kiện sẽ bị tịch thu, tiêu hủy theo quy định. Thiết nghĩ, để bảo đảm an toàn giao thông, siết chặt quản lý đối với xe ba bánh tự chế cần có sự phối hợp đồng bộ của nhiều ngành chức năng, để tháo gỡ vướng mắc, kiên quyết xử lý trường hợp xe tự chế chở hàng cồng kềnh, vi phạm giao thông. Đối với xe cơ giới ba bánh nhập lậu, tự chế không đăng kiểm, đăng ký, cần tịch thu, tiêu hủy theo quy định. Qua đó, góp phần quan trọng giảm thiểu tai nạn và ùn tắc giao thông trong thời gian tới.