Tòa án liên bang Mỹ vừa ra phán quyết chặn bang Texas sử dụng bản đồ bầu cử Quốc hội mới trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026.
Bản đồ mới do phe Cộng hòa ở bang Texas đề xuất có thể giúp đảng này giành thêm 5 ghế Hạ viện hiện do đảng Dân chủ nắm giữ. Tổng thống Donald Trump trước đó cũng gây sức ép yêu cầu lãnh đạo bang vẽ lại các khu vực bầu cử để tối đa hóa số ghế có lợi cho đảng của ông.
Tuy nhiên, hội đồng ba thẩm phán của Tòa án quận Tây Texas ra phán quyết với 2 phiếu thuận và một phiếu chống bác bỏ nỗ lực này, yêu cầu bang Texas phải tiếp tục sử dụng bản đồ cũ từ năm 2021 cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm 2026.
Theo bản đồ năm 2021, đảng Cộng hòa hiện đang nắm 25/38 ghế Hạ viện tại bang Texas.
Trong phán quyết dài hàng chục trang, Thẩm phán Jeffrey Brown - người được ông Trump bổ nhiệm năm 2019 - viết rằng tòa “có bằng chứng đáng kể cho thấy Texas đã thực hiện phân chia khu vực bầu cử dựa trên yếu tố sắc tộc”, vi phạm luật liên bang.
Sự thao túng bầu cử (Gerrymandering) là hành vi vẽ lại ranh giới bầu cử nhằm làm suy yếu quyền lực của một nhóm cử tri nhất định. Tòa Tối cao Mỹ từng phán quyết rằng sự thao túng bầu cử vì mục đích đảng phái thì tòa liên bang không can thiệp, nhưng nếu dựa trên chủng tộc vẫn là hành vi bất hợp pháp.
Tòa cho rằng Thống đốc Greg Abbott đã chỉ đạo rõ ràng cơ quan lập pháp vẽ lại bản đồ dựa trên sắc tộc sau khi nhận thư cảnh báo kiện tụng từ Bộ Tư pháp Mỹ. Bức thư này bị tòa nhận định là dựa trên “luận điểm pháp lý sai lệch”.
Thống đốc Abbott lập tức gọi phán quyết là phi lý, đồng thời thông báo bang sẽ kháng cáo lên Tòa Tối cao. Tổng chưởng lý Texas Pamela Bondi viết trên mạng X rằng bản đồ mới “được vẽ đúng cách vì những lý do đúng đắn”.
Ngược lại, các tổ chức bảo vệ quyền công dân hoan nghênh phán quyết. Hiệp hội Quốc gia vì Sự Tiến bộ của Người Da màu (NAACP) cho rằng bản đồ mới “tiếp tục làm loãng quyền bầu cử của các nhóm thiểu số”, trong bối cảnh Texas chỉ có 40% dân số là người da trắng nhưng nhóm này kiểm soát đến hơn 73% ghế Quốc hội.
Bản đồ mới sử dụng hai kỹ thuật gerrymandering phổ biến. Thứ nhất là packing (nhồi nhét) khi gom một lượng lớn cử tri thiểu số đảng đối thủ có thể dễ dàng giành chiến thắng ở các khu vực đó, nhưng lại mất khả năng ảnh hưởng tới những khu vực xung quanh vì bị tập trung quá mức. Thứ hai là cracking (chia nhỏ) khi tách và rải số cử tri thiểu số còn lại sang nhiều đơn vị bầu cử khác nhau, khiến tỷ lệ của họ không đủ lớn để tạo thành đa số ở bất kỳ nơi nào.
