Thẩm định, cho vay dễ dãi
Cục trưởng Cục THA thành phố Trần Hồng Quang cho biết, số việc và số tiền phải THA tín dụng, ngân hàng tăng cao, dẫn đến quá tải trong công việc. Đó là một phần hệ lụy của việc các tổ chức tín dụng, ngân hàng dễ dãi trong việc thẩm định cho vay. Mấy năm trước, mỗi năm, THA tín dụng, ngân hàng tăng hơn 7 nghìn việc tương đương số tiền hơn 2 nghìn tỷ đồng. Trong 2 năm trở lại đây, số án tín dụng, ngân hàng giảm, nhưng số tiền THA lớn. Trong 412 vụ việc của Cục THA thụ lý, riêng Chi cục THA huyện Thủy Nguyên chiếm 202 việc, liên quan đến 30 tổ chức tín dụng, ngân hàng.
 |
Cục THADS thành phố tổ chức cưỡng chế kê biên tài sản của Công ty TNHH MTV Nam Triệu thế chấp tại Ngân hàng Công thương Việt Nam- Chi nhánh Hải Phòng. |
Việc tổ chức thi hành một số vụ việc liên quan đến chi nhánh Vietinbank Tô Hiệu, Vietinbank Lê Chân... kéo dài, khó giải quyết do phần lớn các món vay đều được thế chấp bằng tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản, vật kiến trúc trên đất. Có tài sản là máy móc thiết bị đang hoạt động phục vụ sản xuất giải quyết việc làm của hàng trăm lao động, liên quan đến vấn đề an sinh xã hội. Bên cạnh đó, tài sản thế chấp được tuyên trong bản án, quyết định và trong hợp đồng thế chấp, bảo lãnh có sự khác nhau trên thực tiễn. Một số tài sản thế chấp, thanh toán nợ có giá trị nhỏ hơn so với khoản nợ phải THA. Máy móc thiết bị, nhà xưởng lỗi thời, không hoạt động được, đấu giá không đủ với giá trị ban đầu. Có tài sản phải xử lý trong thời gian dài. Công tác THA động chạm đến quyền lợi của các bên đương sự. Trong khi đó, các bên không thống nhất với nhau về quyền và nghĩa vụ, không có tiền, tài sản dẫn đến chây ỳ, né tránh hoặc viện nhiều lý do để hoãn THA. Đơn cử, Công ty THHH In và Quảng cáo Trường Hồng, ở xã Đông Sơn (huyện Thủy Nguyên) nợ Ngân hàng Eximbank, chi nhánh Hải Phòng hơn 15 tỷ đồng từ năm 2013; vụ THA với đối bà Bùi Thúy Nga, ở 38-40 phố Cầu Đất với tài sản 10 tỷ đồng, THA từ năm 2013 đến nay nhưng bị hoãn nhiều lần.
Việc xử lý phát mại tài sản thế chấp, bảo lãnh để THA gặp nhiều khó khăn do suy thoái kinh tế, tài sản đưa ra bán đấu giá không thành. Có những tài sản bán đấu giá hàng chục lần và giảm giá trị thấp hơn tài sản thế chấp ban đầu nhưng không có người mua. Đơn cử như việc đấu giá con tàu của Công ty Vận tải biển Nam Triệu (quận Hồng Bàng) trị giá từ gần 290 tỷ đồng giảm xuống 150 tỷ đồng và đấu giá đến lần thứ 26 vẫn không có người mua. Một doanh nghiệp đặt cọc 4 tỷ đồng, sau chấp nhận mất “trắng” số tiền này để chấm dứt hợp đồng mua tàu.
Một số việc đang THA mới phát sinh tranh chấp về quyền lợi đối với tài sản đã kê biên. Đó là trường hợp liên quan đến tài sản đấu giá của Tổng công ty TNHH Nam Triệu (nay là Công ty TNHH MTV đóng tàu Nam Triệu, ở huyện Thủy Nguyên) có đến 3 tổ chức tín dụng ngân hàng là Công ty tài chính TNHH MTV Công nghiệp Tàu thủy, Ngân hàng Phát triển Việt Nam, chi nhánh Hải Phòng và Ngân hàng Vietinbank, chi nhánh Hải Phòng cùng là chủ nợ.
Ngoài ra, một số loại tài sản thế chấp không có tính khả thi trong việc xử lý tại giai đoạn THA. Điển hình, Tổng công ty TNHH Nam Triệu có tài sản thế chấp là giá trị đền bù giải phóng và san lấp mặt bằng. Tài sản thế chấp này rất khó xác định.
Tập trung giải quyết các vụ việc có giá trị lớn
Từ nay đến cuối năm, Cục THA tập trung giải quyết một số vụ việc có giá trị về tiền phải thi hành lớn, gồm: vụ Công ty TNHH MTV vận tải biển Nam Triệu nợ Ngân hàng Vietinbank với 289 tỷ đồng; Công ty TNHH Nhật Phát nợ Ngân hàng Techcombank với gần 171 tỷ đồng; Công ty Khoáng sản (huyện An Lão) với 40 tỷ đồng; Công ty khí Vạn Lợi (huyện An Dương) với hơn 100 tỷ đồng… Đồng thời, Cục THA linh hoạt áp dụng các biện pháp cưỡng chế, thỏa thuận xử lý tài sản đối với các vụ việc tín dụng, ngân hàng trên địa bàn Thủy Nguyên, Hồng Bàng, quận Lê Chân, quận Ngô Quyền…
Để thực hiện được những việc này, Cục THA khẩn trương xác minh điều kiện THA, lập kế hoạch cụ thể và sớm tổ chức thi hành dứt điểm những vụ việc trên. Bên cạnh đó, Cục THA tăng cường phối hợp chặt chẽ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Chi nhánh Hải Phòng về THA. Cục THA đề nghị các tổ chức tín dụng, ngân hàng nên đưa ra các chính sách miễn, giảm lãi suất cho người phải THA… để vừa thu được nợ gốc, vừa dứt điểm THA. Khi lập hồ sơ cho vay vốn, các tổ chức tín dụng, ngân hàng nên thẩm định hồ sơ chặt chẽ về tình trạng tài sản thế chấp, bảo lãnh, thẩm định giá theo đúng giá trị thực tế và đánh giá tác động về biến động giá trị của tài sản trong tương lai gần để tránh tình trạng cho vay một cách dễ dãi như thời gian vừa qua. Việc THA không chỉ riêng trách nhiệm của Cục THA mà rất cần sự phối hợp chặt chẽ của các cấp chính quyền, ngành chức năng như VKS, TAND, công an, đặc biệt trong công tác tổ chức kê biên, cưỡng chế THA. Về phía người thực hiện nghĩa vụ THA cần trách nhiệm trả nợ đúng quy định.
Bùi Hương
