Nhân viên y tế và người bệnh nhiễm virus SARS-CoV-2 tại bệnh viện ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.
Năm 2020, chủ đề của ngày 7-4 là "Universal Healthcare" (Chăm sóc sức khỏe toàn dân), triển khai chiến lược xây dựng khung hành động để hệ thống chăm sóc sức khỏe tiếp cận tới tất cả khu vực trên thế giới là trọng tâm chính của WHO, với sự đóng góp của đội ngũ nhân viên y tế, nhất là y tá, điều dưỡng và nữ hộ sinh. Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 đang là “cuộc khủng hoảng y tế chưa từng có tiền lệ” với tốc độ lây lan không thể kiểm soát. Hơn 1,347 triệu người nhiễm tại 209 quốc gia và vùng lãnh thổ tính đến trưa 7-4, ảnh hưởng nghiêm trọng tới hệ thống y tế toàn thế giới, làm đình trệ mọi hoạt động của cuộc sống thường nhật. Tình trạng các ca nhiễm và tử vong tăng mạnh, gây quá tải ở các quốc gia được đánh giá là có hệ thống y tế hiện đại như Mỹ, Pháp, Đức, Anh, I-ta-li-a… đang khiến người ta lo ngại về “kịch bản xấu”, khi virus SARS-CoV-2 không bị ngăn chặn, lan nhanh tới những khu ổ chuột ở Ấn Độ hay Bra-xin, những làng quê nghèo châu Phi nơi hệ thống y tế còn thiếu thốn lạc hậu, hay những trại của người di cư vốn đông chật và thiếu vệ sinh.
Phần lớn ca tử vong do COVID-19 đều ở độ tuổi trên 60, có những bệnh lý nền, như tiểu đường, tim mạch và huyết áp… Tuy nhiên, cũng có trường hợp ở những độ tuổi khác, không có bệnh lý nền và có cả trẻ nhỏ. Điều đó cho thấy dịch bệnh không loại trừ ai, từ người cao tuổi tới trẻ nhỏ, từ người dân tới các vị lãnh đạo, mà điển hình là Thủ tướng Anh Bô-rít Giôn-xơn vừa phải nhập viện điều trị COVID-19. Trước dịch bệnh, vũ khí duy nhất mà mỗi người có thể sử dụng để ứng phó không phải tiền bạc hay địa vị mà là nền tảng sức khỏe tốt. Để có được điều này, mỗi người cần nâng cao nhận thức về lối sống lành mạnh và biện pháp để bảo vệ sức khỏe. Đây cũng là lúc vấn đề chăm sóc sức khỏe toàn dân trở thành trọng tâm hành động tại mỗi quốc gia và trên toàn cầu.
Năm 2020 còn được WHO công nhận là Năm quốc tế các y tá, điều dưỡng và hộ sinh, những người như Tổng Giám đốc WHO Tê-đrốt Át-ha-nôm Ghê-brây-ê-xút khẳng định, là lực lượng “xương sống” của mọi hệ thống y tế trên thế giới. Năm nay WHO dành ngày 7-4 để tôn vinh công việc của lực lượng này, cũng như đề cao vai trò của họ trong việc bảo đảm một thế giới khỏe mạnh
Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp ở hầu hết quốc gia, đội ngũ y tá và điều dưỡng chính là những người sát cánh cùng các bác sĩ ở tuyến đầu phòng, chống dịch, với những nhiệm vụ hết sức quan trọng như chăm sóc và điều trị, tham gia đối thoại cộng đồng để hiểu hơn về những lo lắng và thắc mắc của người bệnh, và ở khía cạnh khác, họ cũng tham gia thu thập dữ liệu cho các nghiên cứu lâm sàng. Có thể nói đơn giản rằng, nếu không có đội ngũ này, thế giới sẽ khó có thể phản ứng toàn diện với dịch bệnh.
Kể từ khi dịch bệnh bùng phát hồi tháng 12-2019 tại Trung Quốc tới nay, thế giới ghi nhận hơn 100 nhân viên y tế, bao gồm cả bác sĩ, y tá, điều dưỡng tử vong vì lây nhiễm virus khi đang làm nhiệm vụ. Với tốc độ lây lan nhanh chóng và số ca tử vong tăng khó kiểm soát, dịch bệnh đẩy hầu hết hệ thống y tế ở nhiều quốc gia nhưMỹ, I-ta-li-a và Tây Ban Nha vào tình trạng quá tải, khan hiếm cả nhân lực và vật lực. Tại Mỹ, từ Lốt An-giơ-lét tới Mai-a-mi, nhiều địa điểm từng là trung tâm hội nghị, sân thể thao và điểm đỗ xe đang được chuyển đổi khẩn cấp thành các bệnh viện dã chiến, nhưng thứ thiếu thốn lúc này chính là đội ngũ y tế và thiết bị bảo hộ.
Chính vì vậy, nhân ngày 7-4, WHO nhấn mạnh vai trò quan trọng không thể thiếu của lực lượng này, đồng thời kêu gọi sự ủng hộ toàn cầu, bảo đảm đội ngũ y tá, điều dưỡng, nữ hộ sinh đủ mạnh để mỗi người dân ở khắp mọi nơi được hưởng những dịch vụ chăm sóc sức khỏe cần thiết. Đội ngũ nhân viên y tế, nhất là điều dưỡng và y tá đóng vai trò chính trong chăm sóc người bệnh trên toàn cầu, kể cả trong thời dịch bệnh hay khi xảy ra xung đột, và để đạt được mục tiêu bảo đảm sức khỏe toàn dân, cần đủ lực lượng nhân viên y tế được đào tạo và tập huấn bài bản. Cụ thể, các chính phủ tập trung vào 5 lĩnh vực chính gồm tăng cường đầu tư cho đào tạo lực lượng y tá và điều dưỡng, tuyển dụng những y tá chuyên ngành, đầu tư xây dựng kỹ năng lãnh đạo cho các y tá và điều dưỡng, đưa lực lượng này vào vị trí trung tâm của dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu và ủng hộ các y tá, điều dưỡng trong tuyên truyền các thông tin tăng cường sức khỏe và ngăn chặn bệnh tật.
