Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với báo chí Anh ngày 31/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington vẫn đang cân nhắc việc cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa Patriot.
Tổng thống Mỹ nhận định Patriot là một loại vũ khí có năng lực đặc biệt, do đó Washington cần thận trọng trong việc lựa chọn quốc gia được phép tiếp cận công nghệ và tham gia sản xuất. Ông cũng nhấn mạnh Mỹ không thường xuyên cấp phép sản xuất các loại khí tài quân sự nhạy cảm.
Phát biểu trên được đưa ra chỉ hai ngày sau cuộc gặp giữa ông Trump và Tổng thống Ukraine Zelensky tại Nhà Trắng. Sau cuộc gặp, ông Zelensky đánh giá các cuộc thảo luận diễn ra tích cực, trong đó hai bên đã trao đổi về khả năng sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot cùng một số phương án hợp tác quốc phòng khác.
Tổng thống Ukraine khi đó cho biết ông Trump đã chấp thuận việc cấp giấy phép cần thiết cho Kiev. Ông Zelensky cũng nói đã gặp đại diện các doanh nghiệp tham gia sản xuất Patriot và bày tỏ hy vọng hai nước có thể triển khai mô hình hợp tác sản xuất.
Các tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin và RTX của Mỹ đều tham gia chế tạo những loại tên lửa đánh chặn được sử dụng trong hệ thống Patriot. Tuy nhiên, bất kỳ thỏa thuận nào cho phép Ukraine sản xuất hoặc đồng sản xuất loại vũ khí này đều cần sự chấp thuận của chính phủ Mỹ, đồng thời phải giải quyết các vấn đề liên quan đến chuyển giao công nghệ, bảo mật và năng lực công nghiệp.
Việc ông Trump tỏ ra thận trọng khiến kế hoạch sản xuất tên lửa Patriot của Ukraine tiếp tục bỏ ngỏ, mặc dù tại hội nghị thượng đỉnh NATO hồi đầu tháng 7, ông từng tuyên bố Washington sẽ cấp phép cho Kiev.
Patriot hiện đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới phòng không của Ukraine, đặc biệt trong nhiệm vụ đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga nhằm vào Kiev và các thành phố lớn. Tuy nhiên, số lượng hệ thống và tên lửa đánh chặn mà Ukraine đang sở hữu vẫn hạn chế so với nhu cầu bảo vệ các trung tâm dân cư, cơ sở năng lượng và hạ tầng quân sự.
Trong bối cảnh Nga tiếp tục tiến hành các cuộc tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái, Kiev đang tìm cách vừa tăng nguồn cung từ các đồng minh, vừa xây dựng năng lực sản xuất trong nước. Ukraine cho rằng việc được tham gia sản xuất Patriot sẽ giúp bảo đảm nguồn cung ổn định hơn và giảm sự phụ thuộc vào các quyết định viện trợ theo từng thời điểm.
Cho phép Ukraine sản xuất tên lửa Patriot cũng sẽ đánh dấu một bước phát triển đáng kể trong quan hệ hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa Kiev và Washington. Mỹ lâu nay vẫn kiểm soát chặt chẽ việc chuyển giao các công nghệ quân sự tiên tiến, đặc biệt đối với những hệ thống phòng không có vai trò chiến lược.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump cho biết ưu tiên chính của ông vẫn là chấm dứt xung đột giữa Nga và Ukraine, thay vì tập trung vào việc cung cấp thêm tên lửa. Tổng thống Mỹ nói các đặc phái viên Jared Kushner và Steve Witkoff dự kiến đến Ukraine trong những ngày tới, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của hai người tới nước này.
Ông Trump nhấn mạnh Washington đang tìm kiếm một giải pháp hòa bình và muốn cuộc chiến kết thúc. Tuy nhiên, ông chưa nêu rõ việc cân nhắc cấp phép sản xuất Patriot có được sử dụng như một phần trong các cuộc đàm phán với Kiev và Moskva hay không.
Sự thay đổi trong phát biểu của Tổng thống Mỹ cho thấy kế hoạch đồng sản xuất Patriot vẫn chưa nhận được cam kết chính thức từ Washington.
