Sau khi quân đội Mỹ tiến hành đột kích và bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, Tổng thống Donald Trump lại hướng sự chú ý sang một mục tiêu khác trong chính sách can thiệp của Mỹ: Greenland.
Theo USA Today, kể từ khi nhậm chức năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần đề cập đến khả năng mua lại Greenland từ Đan Mạch, thậm chí không loại trừ việc sử dụng vũ lực để kiểm soát hòn đảo giàu tài nguyên này. Những phát ngôn của ông đã vấp phải làn sóng chỉ trích rộng rãi, đặc biệt từ chính quyền và người dân Greenland.
Ông Trump cho rằng việc sáp nhập Greenland là yêu cầu mang tính an ninh quốc gia của Mỹ, nhấn mạnh vị trí chiến lược và trữ lượng khoáng sản quan trọng của hòn đảo trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng giữa Mỹ, Trung Quốc và Nga tại Bắc Cực ngày càng gay gắt.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn NBC hồi tháng 5/2025, khi được hỏi về khả năng tiếp quản Greenland bằng vũ lực, ông Trump nói: “Tôi không loại trừ khả năng đó. Tôi không nói là tôi sẽ làm, nhưng tôi không loại trừ điều gì cả. Chúng tôi rất cần Greenland”. Ông cũng cho rằng dân số Greenland rất nhỏ và Mỹ sẽ “chăm lo, tôn trọng người dân nơi đây”, song khẳng định hòn đảo này cần thiết cho “an ninh quốc tế”.
Ngày 4/1, Tổng thống Trump tiếp tục nhắc lại quan điểm này trong cuộc phỏng vấn với tạp chí The Atlantic, nhấn mạnh: “Chúng ta cần Greenland, chắc chắn rồi. Chúng ta cần nó cho mục đích phòng thủ”, đồng thời mô tả khu vực này đang “bị bao vây bởi các tàu của Nga và Trung Quốc”.
Cùng ngày, bà Katie Miller, vợ của Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller, đăng tải hình ảnh Greenland được phủ cờ Mỹ kèm dòng chữ “SỚM THÔI”, làm gia tăng thêm tranh cãi xung quanh vấn đề này.
Phản ứng trước các phát ngôn trên, Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ Jesper Moeller Soerensen khẳng định Copenhagen mong đợi “sự tôn trọng đầy đủ đối với toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch”. Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng nhiều lần lên tiếng phản đối ý tưởng của ông Trump, cho rằng đây là hành động mang tính “thuộc địa hóa”, đồng thời nhấn mạnh “Mỹ không nên chiếm đóng Greenland”.
Greenland hiện là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch – một quốc gia thành viên NATO – với dân số khoảng 57.000 người. Hòn đảo có quyền tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập, song vẫn phụ thuộc đáng kể vào chính phủ Đan Mạch.
Cựu Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch dưới thời Tổng thống Obama, ông Rufus Gifford, từng cảnh báo vào tháng 1/2025 rằng NATO sẽ buộc phải phản ứng nếu có bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Greenland, do Đan Mạch là thành viên của liên minh này. Greenland cũng là nơi đặt căn cứ quân sự cực Bắc của Mỹ tại Pituffik, nơi Phó Tổng thống J.D. Vance từng tới thăm vào tháng 3/2025.
Trước các động thái và tuyên bố liên tiếp từ Washington, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Đan Mạch vào tháng 12/2025 đã xếp Mỹ vào diện rủi ro an ninh, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Khi đó, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và lãnh đạo Greenland Jens-Frederik Nielsen đồng loạt khẳng định: “Biên giới quốc gia và chủ quyền được xác lập bởi luật pháp quốc tế. Không ai có quyền sáp nhập quốc gia khác”.
Theo một khảo sát công bố tháng 1/2025, phần lớn người dân Greenland mong muốn độc lập khỏi Đan Mạch, nhưng không ủng hộ việc trở thành một phần của Mỹ.
THU THẢO (tổng hợp)
