Bảo tàng Điêu khắc Chăm thu hút đông đảo khách quốc tế khi đến Đà Nẵng.
Bảo tàng Điêu khắc Chăm còn gọi là Cổ viện Chàm, tọa lạc bên bờ sông Hàn, thành phố Đà Nẵng đang trưng bày và lưu giữ hơn 2.000 hiện vật thuộc văn hóa Chăm, trong đó có bốn Bảo vật quốc gia gồm: Đài thờ Trà Kiệu, Đài thờ Mỹ Sơn E1, Tượng Bồ tát Tara/Avalokiteshvara và Đài thờ Đồng Dương.
100 năm qua, Bảo tàng Điêu khắc Chăm trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong nước, quốc tế khi đến Đà Nẵng. Năm 2009, Bảo tàng Điêu khắc Chăm được tổ chức Guiness Việt Nam công nhận kỷ lục là một trong mười bảo tàng Việt Nam thu hút đông khách tham quan nhất.
Năm 1915, bảo tàng chính thức được khởi công xây dựng, đến năm 1919 hoàn thành và mở cửa đón khách tham quan. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Bảo tàng Điêu khắc Chăm hiện lưu giữ nhiều tác phẩm điêu khắc Chăm có giá trị, trong đó có đầy đủ các tác phẩm điêu khắc Chăm tiêu biểu cho nền nghệ thuật Chăm ở miền Trung (Việt Nam). Với hơn 2.000 hiện vật lớn nhỏ, gần 500 hiện vật đang được trưng bày bên trong bảo tàng, hầu hết đây là những tác phẩm điêu khắc nguyên bản, có nguồn gốc từ các địa phương ở miền Trung như: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quãng Ngãi, Bình Định và Kon Tum.
Các hiện vật được chuyển về bảo tàng trong nhiều khoảng thời gian khác nhau, thể hiện trên ba chất liệu là sa thạch, đất nung, đồng, đều có niên đại từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ 15, thuộc nhiều phong cách nghệ thuật khác nhau, có tính nối tiếp như phong cách Mỹ Sơn E1, phong cách Đồng Dương, phong cách Trà Kiệu…
Năm 2016, thành phố Đà Nẵng cho trùng tu toàn diện các tòa nhà bảo tàng và chỉnh lý, nâng cấp phòng trưng bày theo lộ trình tham quan tổng thể để giới thiệu về quá trình hình thành, phát triển của nền văn hóa Chăm. Bảo tàng áp dụng các phương tiện khoa học kỹ thuật hiện đại như máy trình chiếu 3D, hệ thống thuyết minh tự động bằng công nghệ quét mã QR nhằm giúp khách tham quan có thể quan sát các hiện vật dưới nhiều góc nhìn và nghe thuyết minh hiện vật với nhiều ngôn ngữ quốc tế khác nhau.
Để giá trị di sản văn hóa Chăm được thế giới biết đến, Bảo tàng Điêu khắc Chăm còn phối hợp với các địa phương trong nước và quốc tế như: Bảo tàng Dân tộc học Viên (Áo) và Bảo tàng Lịch sử Hoàng gia Brúc-xen (Bỉ); Bảo tàng Guimet (Paris)…đưa các hiện vật đi triển lãm nhằm giới thiệu, quảng bá về giá trị của các bộ sưu tập hiện vật Chăm.
Qua hàng năm, lượng khách đến tham quan, tìm hiểu về di sản văn hóa Chăm tăng mạnh. Năm 2018, Bảo tàng Điêu khắc Chăm đón hơn 300.000 lượt khách đến tham quan, trong đó 90% là khách quốc tế. Bảo tàng còn là điểm được lựa chọn để tham quan của các vị nguyên thủ các nước và các đoàn khách ngoại giao khi đến thăm, làm việc tại Đà Nẵng.
Anh Nguyễn Đình Hùng, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, lần đầu cùng gia đình đến tham quan Bảo tàng Điêu khắc Chăm, mọi người đều rất hào hứng và bất ngờ với những tác phẩm điêu khắc độc đáo có từ hàng trăm năm qua. Đặc biệt, khi chứng kiến bốn Bảo vật quốc gia đang được trưng bày tại đây cũng là dịp để con anh hiểu biết thêm về lịch sử văn hóa đất nước qua các thời kỳ.
Nhờ làm tốt công tác bảo tồn, trưng bày và triển lãm, năm 2011, Bảo tàng được xếp vào danh sách các Bảo tàng hạng 1 tại ViệtNam. Qua đó góp phần khẳng định vai trò, những đóng góp của Bảo tàng Điêu khắc Chăm trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa.
Lê Lâm
