Tràn lan chợ “cóc”, chợ tạm: Thay đổi thói quen người mua, người bán

Ùn tắc giao thông đầu giờ sáng tại khu vực ngõ 193 phố Văn Cao (quận Hải An) do chợ “cóc” hoạt động lấn chiếm vỉa hè, lòng đường.

Nấm mọc sau mưa

Khu vực cuối ngõ 193 phố Văn Cao, giáp phố Kiều Sơn (quận Hải An) là điểm chợ “cóc” tồn tại hàng chục năm nay. Vào sáng sớm, hoặc cuối giờ chiều hằng ngày, đoạn ngõ này có khoảng hai chục người ngồi ven đường bán các loại rau quả, thực phẩm… Người mua, người bán lấn chiếm lòng đường nên thoải mái dựng xe máy, xe đạp sôi nổi mua bán, phớt lờ việc ùn tắc giao thông tại đây. Còn tại phố Đông Trà 4, phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân), chợ “cóc” hoạt động cũng gần chục năm nay. Trong quá trình mua bán, nước và rác từ việc giết mổ cá, gia cầm thải ngay ra vỉa hè hoặc lề đường, khiến khu vực này luôn trong tình trạng nhếch nhác, mất vệ sinh.

Tại các huyện ngoại thành, tình trạng chợ cóc tại các ngã 3, ngã tư ngay lối đi vào đầu làng lại càng phổ biến. Chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Đặng Văn Tuyền cho biết: Mặc dù xã đã đầu tư xây dựng chợ Đường Dài ở khu tái định cư Tân An rộng hơn 2.000 m2, nhưng rất vắng người và gần như để không. Trong khi đó, tại mỗi thôn lại hình thành 1 điểm chợ “cóc” tại các ngã 3, ngã 4 dọc tuyến đường trục thôn, điển hình như thôn Kinh Điền, Lương Câu, Đại Điền… Mỗi điểm này chỉ có khoảng chục người dân bày bán các mặt hàng nông sản vào đầu giờ sáng, cuối giờ chiều hằng ngày. Mặc dù chính quyền địa phương tuyên truyền, nhắc nhở, song nhiều người dân không chấp hành.

Bất cập hơn chính là tình trạng chợ “cóc” quanh các khu công nghiệp, như Khu công nghiệp Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo), VSIP, Aurora (huyện Thủy Nguyên), Tràng Duệ (huyện An Dương), hay trên quốc lộ 10, đoạn qua xã Quang Trung (huyện An Lão), quốc lộ 5 đoạn qua phường Quán Toan (quận Hồng Bàng)… Tại những chợ “cóc” này, nguy cơ ùn tắc và mất an toàn giao thông rất lớn, người mua, người bán tràn xuống lòng đường trong khi mật độ phương tiện tham gia giao thông cao, có nhiều xe ô tô trọng tải lớn, xe đầu kéo lưu thông qua các khu vực này nên rất nguy hiểm.

Cần tránh “chợ chính để không, chợ tạm đông đúc”

Lý giải thói quen mua thực phẩm tại chợ “cóc”, chị Lê Thị Nhung ở phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) chia sẻ: “Do bận công việc tôi thường mua thực phẩm ở những chợ “cóc”, chợ tạm cho nhanh. Ở đây hầu như mặt hàng nào cũng có, lại dễ dàng dừng xe mua vài thứ đồ rồi đi luôn, không mất nhiều thời gian gửi xe như ở siêu thị hay chợ lớn. Về độ an toàn, tôi chủ yếu mua hàng của người quen nên yên tâm”.

Việc giải tỏa chợ tạm, chợ “cóc" lâu nay chủ yếu được giao cho UBND các phường, xã. Trong khi lực lượng mỏng, thiếu kinh phí, chế tài xử phạt nhẹ, chính quyền địa phương đôi lúc chưa quyết liệt. Bên cạnh đó, một số địa phương chưa có chợ trong quy hoạch hoặc một số chợ trong quy hoạch nhưng không nằm trên trục đường chính, không thuận tiện giao thông, nên với thói quen, người tiêu dùng vẫn “tiện đâu mua đấy”, ít chú trọng kiểm tra chất lượng, nguồn gốc hàng hóa, cũng như điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm... khiến chợ “cóc”, chợ tạm vẫn ngang nhiên tồn tại do đáp ứng nhu cầu người mua.

Chủ tịch UBND xã Quốc Tuấn (huyện An Lão) Trịnh Thế Lữ cho biết: Trên địa bàn xã có 1 điểm chợ tự phát tại thôn Hạ Câu từ năm 2010, đến nay có khoảng 50 hộ dân buôn bán nhỏ. Địa phương không thu thuế hay bất kỳ loại phí nào khác. Do địa phương chưa có chợ tập trung theo quy hoạch nên chợ tạm tự phát chưa được giải tỏa bởi nhu cầu mua bán của người dân. UBND xã thường xuyên kiểm tra và yêu cầu các hộ buôn bán ven đường bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, không làm ách tắc giao thông và nhất là tuân thủ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Thực tế cho thấy, hàng loạt chợ “cóc”, chợ tạm trên địa bàn thành phố nhiều lần bị dẹp bỏ sau các cuộc ra quân quyết liệt của các lực lượng, nhưng chỉ được vài ngày, cảnh mua, bán lại diễn ra tấp nập, nhất là tại những nơi tập trung đông dân cư, nhu cầu mua, bán cao. Để giải tỏa dứt điểm tình trạng chợ “cóc", chợ tạm gây mất mỹ quan đô thị, trật tự an toàn giao thông, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thay đổi thói quen mua bán, chung tay xây dựng thành phố xanh- sạch- đẹp, phát triển thương mại văn minh, hiện đại. Đồng thời, vận động các hộ kinh doanh vào chợ dân sinh được xây dựng phù hợp quy hoạch để buôn bán. Quan trọng hơn, bên cạnh việc tuyên truyền, nhắc nhở, kiểm tra, xử lý vi phạm, cần rà soát quy hoạch, cải tạo chợ truyền thống theo hướng văn minh, hiện đại, phù hợp nhu cầu của người dân. Tránh tình trạng chợ trong quy hoạch nhưng ở vị trí xa dân cư, không thuận tiện giao thông, mua bán của người dân. Vì thế xảy ra nghịch lý, chợ chính để không, chợ tạm lại đông đúc. Tại các địa phương chưa có chợ trong quy hoạch, nếu chợ tạm đủ điều kiện, cần đầu tư xây dựng cho phù hợp, đáp ứng nhu cầu của địa phương./.