Tràn lan quảng cáo sản phẩm hỗ trợ điều trị COVID-19 tại nhà: Tỉnh táo trước “chiêu” lừa, tin “vống”

Sở Y tế tổ chức đoàn kiểm tra đột xuất các cơ sở kinh doanh dược phẩm trên địa bàn thành phố vào ngày 22-7-2021.

Thông tin sai lệch để lôi kéo khách hàng

Trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng, chị Nguyễn Quỳnh Ph., ở phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền) cho biết: Giữa tháng 8, thông qua trang mạng xã hội Facebook “Xuyên tâm liên- Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị COVID-19”, chị đọc được bài viết quảng cáo các loại trà, cao, viên uống chiết xuất từ xuyên tâm liên, có công dụng kháng COVID-19, giải độc, đính kèm ảnh chụp Công văn số 5944 ngày 24-7-2021 của Bộ Y tế về danh mục sản phẩm từ dược liệu góp phần phòng, chống dịch COVID-19, trong đó có xuyên tâm liên. Tài khoản bán hàng tên “Trần H.” còn thông báo “Khách hàng F0 sau khi dùng xuyên tâm liên nhà em thường xuyên sau 2 tuần có kết quả xét nghiệm âm tính”. Thấy vậy, chị Quỳnh Ph. không chần chừ và bỏ ra hơn 600 nghìn đồng để mua liệu trình 5 hộp “Xuyên tâm liên CV19” nâng cao sức khỏe. Tuy nhiên, đến cuối tháng 8, khi mới uống hết hộp đầu tiên, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, chị mới tá hỏa biết ngày 26-7 vừa qua, Bộ Y tế thu hồi công văn nêu trên do có một số nội dung chưa phù hợp, đồng thời sản phẩm xuyên tâm liên chị đang sử dụng là 1 trong 2 sản phẩm bị Bộ Y tế cảnh báo giả mạo khi chưa được công bố, đăng ký với cơ quan chức năng.

Qua khảo sát trang mạng xã hội Facebook, nhiều nhóm công khai đặt tên “thuốc phòng, điều trị COVID-19” có số lượng lớn người theo dõi. Tại đó, người bán có đủ “chiêu” để lôi kéo người mua. Đơn cử như những sản phẩm vốn chỉ có công dụng phòng ngừa, hỗ trợ điều trị viêm họng hay tăng sức đề kháng đơn thuần như xịt họng keo ong, Anaferon, vitamin C, nay đều được gán thêm công dụng “chống COVID-19 hiệu quả”. Theo Trưởng khoa Nội tổng hợp (Bệnh viện Quốc tế Green) Lê Xuân Trực, một số loại thuốc rao bán trên mạng nêu trên chứa thành phần đông y, paracetamol, phải được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ. Vì nếu sử dụng quá liều sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe như rối loạn tiêu hóa, tăng men gan.

Không chỉ các sản phẩm thuốc, thời gian gần đây, nhiều “chợ online” rao bán các loại máy đo nồng độ oxy trong máu SpO2 với mô tả là “sản phẩm đột phá năm 2021”, “giúp người dùng phát hiện được COVID-19 ngay tại nhà”. Dược sĩ Phạm H., chủ hiệu thuốc và thiết bị y tế trên phố Nguyễn Bình (quận Ngô Quyền) thông tin: Máy đo SpO2 là thiết bị hỗ trợ theo dõi các chỉ số sức khỏe, có thể giúp người bệnh nhiễm COVID-19 hay bệnh lý viêm phổi khác nhanh chóng phát hiện tình trạng thiếu oxy trong máu để có phương án điều trị kịp thời, chứ hoàn toàn không có chức năng, khả năng phát hiện virus SARSCoV-2.

Phối hợp cơ quan chức năng ngăn chặn

Theo Cục trưởng Cục Quản lý thị trường (QLTT) Trần Thành Vin, qua hoạt động phối hợp với Sở Y tế thành phố trong công tác kiểm tra, nắm bắt diễn biến tình hình thị trường, giá cả hàng hóa đối với những mặt hàng được giới thiệu phòng, chống, điều trị COVID-19, Cục QLTT thành phố chưa ghi nhận cơ sở nào nhập, bán những loại thuốc Bộ Y tế cảnh báo giả mạo điều trị COVID-19, như xuyên tâm liên CV19 với logo Toàn Lộc (vỏ hộp màu đỏ) và xuyên tâm liên CV19 với logo Nhất Lộc (vỏ hộp màu xanh), Kovir của Công ty CP Sao Thái Dương...

Mới đây, ngày 24-8, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) có công văn yêu cầu các sàn thương mại điện tử rà soát và gỡ bỏ những quảng cáo sản phẩm máy thở, các loại thuốc, các loại máy đo nồng độ oxy trong máu SpO2 vi phạm quy định thương mại; xử lý nghiêm việc quảng cáo, mua bán các sản phẩm vi phạm. Mặt khác, cùng với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của lực lượng thanh tra Y tế, truyền thông, quản lý thị trường, mỗi người dân cần chung tay, thông báo ngay cơ quan chức năng về các trường hợp quảng cáo sản phẩm hỗ trợ phòng, chống điều trị COVID-19 sai công dụng, kém chất lượng hay nghi ngờ hàng giả. Từ đó, cơ quan chức năng có căn cứ, thông tin xác minh chủ thể vi phạm trên các trang web hay mạng xã hội và tiến hành xử phạt theo quy định pháp luật.

Phó Chánh Văn phòng Hội Luật gia thành phố Vũ Việt Cường cho biết: Hiện, có nhiều quy định xử phạt các hành vi lợi dụng dịch bệnh COVID-19 để quảng cáo lừa dối người tiêu dùng. Cụ thể, cá nhân có hành vi quảng cáo sai sự thật sẽ bị xử phạt theo khoản 5 Điều 34, Nghị định số 38/ 2021/NĐ-CP của Chính phủ với mức phạt từ 60 đến 80 triệu đồng. Hành vi quảng cáo thực phẩm chức năng/thực phẩm bảo vệ sức khỏe gây hiểu nhầm có tác dụng như thuốc chữa bệnh bị phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với cá nhân theo điểm b, khoản 4, Điều 70 Nghị định số 158/ 2013/NĐ-CP của Chính phủ. Đặc biệt, nếu tổ chức thực hiện hành vi vi phạm này thì mức phạt sẽ gấp đôi mức phạt tiền đối với cá nhân và buộc phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, cải chính thông tin./.

Ngày 26-8 vừa qua, Bộ Y tế ban hành quyết định 4109/QĐ-BYT hướng dẫn tạm thời “Danh mục thuốc điều trị ngoại trú cho người nhiễm COVID-19 tại nhà”. Theo đó có 7 nhóm thuốc trong danh mục, gồm: Thuốc hạ sốt, giảm đau; thuốc cân bằng điện giải; thuốc hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng sức đề kháng; thuốc sát khuẩn hầu họng; thuốc kháng virus; thuốc chống viêm corticosteroid đường uống và thuốc chống đông máu đường uống. Với các nhóm thuốc này, Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể loại thuốc và liều lượng. Bởi vậy, người dân cần tìm hiểu kỹ hướng dẫn này của Bộ Y tế để nắm bắt các loại thuốc được phép sử dụng trong hỗ trợ điều trị COVID-19, cũng như mua, sử dụng thuốc phù hợp sau khi được bác sĩ khám, kê đơn theo quy định; tránh bị các quảng cáo thuốc trên mạng xã hội “đánh lừa”.