Trần Thành Ngọ - người chiến sĩ công an trung kiên

Trần Thành Ngọ, người con làng Văn Đẩu, nay là phường Văn Đẩu (quận Kiến An), từng là lính khố đỏ canh gác sân bay. Khi phong trào cách mạng lan rộng, Trần Thành Ngọ được Việt minh giác ngộ, trở thành chiến sĩ công an quả cảm. Những ngày đầu sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, muôn vàn thử thách của thù trong, giặc ngoài, người cán bộ công an Trần Thành Ngọ được Uỷ ban cách mạng lâm thời thành phố Hải Phòng cử làm Cảnh sát trưởng Sở cảnh sát Hải Phòng. Trần Thành Ngọ cùng các đồng chí, đồng đội luôn chung một ý chí đoàn kết, quyết tâm chiến đấu diệt tề, trừ gian, bảo vệ và xây dựng cơ sở cách mạng, giữ bình yên cho nhân dân. Trước sự chống phá của các tổ chức phản động, Trần Thành Ngọ cử trinh sát thâm nhập, triệt phá các nhóm, tổ chức đảng phái phản động, chống phá cách mạng, mà điển hình là trận đánh tiêu diệt nhóm phản động Bảo Hương ở Kiến An tháng 11-1945. Dưới sự chỉ huy của người Cảnh sát trưởng, lực lượng công an xung phong tập hợp, khơi dậy lòng yêu nước của nhiều công nhân Cảng, đột nhập vào kho vũ khí của quân Tưởng, phát xít Nhật, lấy vũ khí để trang bị lại cho các đơn vị của ta. Trần Thành Ngọ còn thành lập xưởng công binh tự tìm tòi, sản xuất các loại vũ khí như mìn chống tăng, lựu đạn tự tạo. Chính Trần Thành Ngọ là người trực tiếp thử các loại vũ khí, có lần bị thương mất 4 ngón tay phải. Các loại vũ khí này đóng góp đắc lực vào thành công của quân ta trong các cuộc chiến đấu chặn xe tăng, đánh giáp lá cà với địch.

Đường phố mang tên Anh hùng lực lượng vũ trang, liệt sĩ Trần Thành Ngọ ở trung tâm quận Kiến An. Ảnh: Lê Dũng

Ngày 20-11-1946, giặc Pháp bắt đầu gây hấn, xả súng liên thanh bắn chết một chiến sĩ công an của ta và 2 dân thường làm nổ ra "sự kiện Hải Phòng", châm ngòi thổi bùng ngọn lửa chiến tranh. Sau sự kiện này, tất cả khu phố của Hải Phòng đều đồng loạt chiến đấu. Những trận đấu quyết liệt nhất giữa ta và địch trong 7 ngày diễn ra ở khu vực Nhà hát thành phố, trong đó có sự tham gia, chỉ huy của Trần Thành Ngọ. Cuộc chiến đấu quyết tử bảo vệ Nhà hát thành phố đi vào lịch sử và truyền thống của thành phố Cảng như một bản anh hùng ca bất diệt.

Ngày 19-12-1946, quân, dân Thủ đô Hà Nội và nhiều thành phố khác đồng loạt nổ súng tấn công quân Pháp. Đáp lại lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng với quân và dân cả nước, quân và dân Hải Phòng - Kiến An hừng hực khí thế bước vào cuộc kháng chiến anh dũng bảo vệ Tổ quốc. Khi đó, quân Pháp xác định Hải Phòng - Kiến An là vị trí chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với chúng. Sau khi thực dân Pháp chiếm được nội thành Hải Phòng, lực lượng cảnh sát xung phong của ta rút sang Kiến An. Hằng ngày, Trần Thành Ngọ tổ chức lực lượng đột kích qua đường Lãm Khê, rồi bơi vào thành phố để tập kích tiêu diệt địch, gây cho thực dân Pháp nhiều thiệt hại, thu nhiều vũ khí.

Ngày 25-4-1947, thực dân Pháp huy động 2 trung đoàn bộ binh cùng với sự yểm trợ của pháo binh tấn công vào thị xã Kiến An và Đồ Sơn từ nhiều phía. Từ sáng sớm, pháo của địch bắt đầu tấn công sang núi Thiên Văn, núi Cột Cờ và khu vực nội thị, ngã năm Kiến An… Trần Thành Ngọ nhận nhiệm vụ chỉ huy mặt trận bảo vệ Kiến An với lời tuyên thệ “Nếu Trần Thành Ngọ còn thì Kiến An còn, nếu Kiến An mất thì Trần Thành Ngọ sẽ mất theo”. Trong trận chiến đấu quyết tử tại núi Cột Cờ, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Trần Thành Ngọ, quân ta đánh lui nhiều đợt tấn công ồ ạt của địch, giữ vững trận địa. Trận đấu không cân sức, trước tình thế chỉ huy sở ở núi Cột Cờ bị địch bao vây, để bảo toàn lực lượng, Trần Thành Ngọ lệnh cho đồng đội rút lui. Một mình đồng chí dù đang bị thương nặng vẫn ở lại chiến đấu, chặn địch, đợi chúng tới gần và dùng lựu đạn tiêu diệt. Trần Thành Ngọ anh dũng hy sinh dưới chân núi Cột Cờ. Đây là trận chiến oanh liệt, đi vào lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trần Thành Ngọ là tấm gương sáng về tinh thần trung dũng chiến đấu, thà hy sinh chứ nhất định không chịu khuất phục kẻ thù. Cùng với các trận đánh khác của quân và dân Hải- Kiến tại Cam Lộ, An Lư…, trận đánh tại nút Cột Cờ làm thất bại âm mưu tiến công “chớp nhoáng” của thực dân Pháp. Từ đó, ta xây dựng hậu phương, cơ sở cách mạng ở ngoại thành, cùng cả nước vững vàng bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trường kỳ, cho đến thắng lợi cuối cùng bằng chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.

Với công lao to lớn của Anh hùng Lực lượng vũ trang, người chiến sĩ công an trung kiên, tên đồng chí Trần Thành Ngọ được đặt cho 1 phường, 1 đường phố chính trên địa bàn quận Kiến An. Nằm ở vị trí trung tâm quận, sau 28 năm thành lập, phường Trần Thành Ngọ đổi thay, trở thành điểm sáng của quận Kiến An về phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, đời sống người dân ngày càng nâng cao về mọi mặt. Bí thư Đảng uỷ phường Trần Thành Ngọ Nguyễn Đình Nam cho biết, trong nhiều năm liên tục, các chỉ tiêu phát triển kinh tế, thu ngân sách của phường đều vượt kế hoạch đề ra. Đảng bộ phường luôn đạt danh hiệu “Trong sạch, vững mạnh tiêu biểu”. Phường quan tâm làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, xã hội hoá tu sửa nhà tình nghĩa, trao quà, tặng sổ tiết kiệm các gia đình chính sách. Trên địa bàn phường, trường mầm non, trường tiểu học cùng mang tên Anh hùng, liệt sĩ Trần Thành Ngọ, đều đạt chuẩn quốc gia. Những đổi thay đó là sự tri ân của nhân dân với người chiến sĩ công an trung kiên Trần Thành Ngọ.

(Theo tư liệu sách “Hải Phòng lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược”, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, xuất bản năm 1986)