Mùa mưa bão năm 2024 sắp đến, người dân sinh sống tại các chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn thành phố lại canh cánh nỗi lo. Để bảo đảm an toàn cho người dân, thành phố chỉ đạo chính quyền các địa phương chủ động các giải pháp; đồng thời yêu cầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục đầu tư, thi công các dự án nhà ở xã hội kết hợp cải tạo chung cư cũ để người dân sớm an cư.
2/5 dự án triển khai thi công
Phó giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Hữu Hưng cho biết, thực hiện “Đề án xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại các chung cư cũ trên địa thành phố”, có 5 vị trí được thành phố xác định và lựa chọn để triển khai các dự án xây dựng nhà ở xã hội giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân tại các chung cư cũ xuống cấp, nguy hiểm. Hiện nay, có 2/5 dự án triển khai thi công với tiến độ rất khẩn trương, gồm: Dự án Khu nhà ở xã hội tại Tổng kho 3 Lạc Viên (quận Ngô Quyền) với diện tích 16,9 ha và Dự án khu chung cư 5 tầng tại ngõ 75 đường Lý Thánh Tông (quận Đồ Sơn).

Trong đó, Dự án Khu nhà ở xã hội tại Tổng kho 3 Lạc Viên, quy mô xây dựng 10 block nhà chung cư cao 15 tầng với tổng số 4.456 căn hộ; khu nhà ở thương mại với 163 căn hộ cao 7 tầng. Đại diện Công ty CP Thái Holding (chủ đầu tư dự án) Nguyễn Tiến Dũng cho biết, khởi công từ tháng 3-2023 đến nay, đơn vị chỉ đạo nhà thầu tập trung thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, xây dựng các lô nhà thấp tầng từ TT10 đến TT18. Sau khi nhận bàn giao đủ mặt bằng, nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc và phương tiện thi công xong phần móng 2 tòa cao tầng CT4A và CT4B, đang triển khai thi công móng 8 toà nhà cao tầng còn lại. Hiện nay, bước vào mùa mưa bão, thời tiết mưa nắng thất thường ảnh hưởng trực tiếp đến thi công. Tuy nhiên, chủ đầu tư cùng nhà thầu chủ động phương án, khắc phục mọi khó khăn để bảo đảm tiến độ xây dựng, phấn đấu hoàn thành dự án trong 24 tháng kể từ ngày nhận bàn giao đủ mặt bằng như cam kết với thành phố. Tại quận Đồ Sơn, dự án khu chung cư 5 tầng với tổng số 68 căn hộ do Công ty CP Him Lam thực hiện đến nay cơ bản hoàn thành. Nhà đầu tư đang triển khai các thủ tục nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy, chuẩn bị đưa công trình vào sử dụng.
Ngoài 2 dự án nêu trên, theo Sở Xây dựng, 3 dự án khác được thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư, đang hoàn thiện các thủ tục đầu tư theo quy định. Trong đó, Dự án khu nhà ở xã hội tại Khu đô thị cầu Rào 2, phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân), Sở Kế hoạch - Đầu tư đang đánh giá yêu cầu năng lực nhà đầu tư trình UBND thành phố phê duyệt để tổ chức lựa chọn nhà đầu tư. Dự án Khu nhà ở xã hội thuộc Dự án Waterfront City Development (Khu đô thị ven sông Lạch Tray, quận Lê Chân), do Công ty TNHH Agape Việt Nam làm chủ đầu tư. Dự án có quy mô khoảng 1.333 căn hộ, đáp ứng một phần nhu cầu khoảng 1.800 hộ dân đang sinh sống tại các chung cư cũ trên địa bàn quận Lê Chân và nhu cầu về nhà ở xã hội khác. Hiện, nhà đầu tư đang hoàn thiện các thủ tục về đầu tư xây dựng để khởi công công trình. Dự án nhà ở xã hội tại Khu đô thị phường Đồng Hoà (quận Kiến An) có diện tích hơn 5.800 m2. Dự án được UBND thành phố chấp thuận nhà đầu tư là Liên danh Công ty TNHH PG Invest và Công ty cổ phần TTD Holding. Nhà đầu tư đang tích cực triển khai các thủ tục đầu tư theo quy định và phấn đấu xây dựng, hoàn thành dự án trong năm 2025.
Giải quyết căn bản bài toán chung cư cũ
Với tiến độ nêu trên, trong năm 2025, quỹ nhà ở xã hội phục vụ giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân sinh sống tại các chung cư cũ trên địa bàn thành phố sẽ từng bước đưa vào sử dụng. Đây là tín hiệu vui, thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân. Ông Nguyễn Văn Thuận, ở căn hộ số 23B, tầng 3, khu tập thể Cảng B, ngõ 311 phố Đà Nẵng (phường Cầu Tre) cho biết, gia đình ông ở khu nhà tập thể này gần 40 năm. Căn hộ của gia đình ông cũng như nhiều gia đình khác ở đây hiện quá xuống cấp. Mỗi lần mưa bão, để bảo đảm an toàn, gia đình ông được phường vận động đi sơ tán. Vì vậy, gia đình ông rất ủng hộ và vui mừng khi thành phố quan tâm phát triển nhà ở xã hội để giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân ở các khu tập thể, chung cư cũ. Mong rằng, các dự án sớm hoàn thành để người dân có thể tiếp cận, chuyển đến ở trong căn hộ mới, sạch đẹp và bảo đảm an toàn.

Không chỉ người dân vui mừng, trông đợi, xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết chung cư cũ giúp thành phố giải quyết căn bản những vấn đề khó khăn, vướng mắc đặt ra đối với bài toán chung cư cũ, xuống cấp. Theo đó, thành phố ưu tiên các quỹ đất phù hợp, có vị trí tốt, thuận lợi về hạ tầng cơ sở, gần các khu đô thị, thu hút doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn ngoài ngân sách đầu tư xây dựng và kinh doanh nhà ở xã hội đáp ứng các tiêu chí thành phố đặt ra. Với cách làm này, thành phố chỉ phải bố trí khoảng 1.774 tỷ đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng cho 5.700 hộ tại các chung cư cũ trong khoảng 3-4 năm. Thay vì hỗ trợ giá thuê nhà ở, thành phố xem xét hỗ trợ 1 lần để người dân có nguồn tài chính mua nhà ở xã hội, có quyền sở hữu nhà ở. Như vậy, thành phố giảm bớt gánh nặng ngân sách, dần xoá bỏ bao cấp về nhà ở, giảm áp lực lên bộ máy quản lý vận hành nhà chung cư, thúc đẩy nhanh quá trình xây dựng và phát triển nhà ở trên địa bàn thành phố, bảo đảm an sinh xã hội./.
Chuyện quản lý
Nới rộng điều kiện thu nhập khi mua nhà ở xã hội
Theo phản ánh của đại diện Công ty CP Khu công nghiệp Sài Gòn - Hải Phòng, chủ đầu tư Khu nhà ở xã hội thuộc Dự án Khu đô thị - dịch vụ thương mại và nhà ở công nhân Tràng Duệ (huyện An Dương), hiện nay dự án được phê duyệt giá và đủ điều kiện mở bán. Tuy nhiên, nhiều khách hàng là công nhân, lao động tại khu công nghiệp có nhu cầu mua nhà tại dự án nhưng lại không thể tiếp cận do không đáp ứng điều kiện về thu nhập.
Cụ thể, theo quy định của Luật Nhà ở 2014, người mua nhà ở xã hội phải thuộc diện không nộp thuế thu nhập thường xuyên theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân. Hiện, ngưỡng chịu thuế thu nhập cá nhân là 11 triệu đồng/tháng. Với quy định ngưỡng chịu thuế trên và áp dụng điều kiện mua nhà ở xã hội phải thuộc diện không nộp thuế thu nhập thường xuyên là chưa phù hợp với thực tế. Hiện, bình quân mức thu nhập của công nhân, lao động trong các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố xấp xỉ bằng hoặc trên mức 11 triệu đồng/tháng. Quy định về điều kiện thu nhập vô hình chung lại là rào cản đối với công nhân, lao động thực sự có nhu cầu mua nhà ở xã hội.
Thực hiện Đề án Phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội của Chính phủ, tính tổng các dự án nhà ở xã hội đã, đang và dự kiến triển khai trên địa bàn thành phố, đến năm 2030 cung cấp quỹ nhà ở xã hội khoảng 42.000 căn. Với quỹ nhà dồi dào, khi đó nhu cầu nhà ở xã hội hẳn sẽ không còn “nóng” như bây giờ. Nếu vẫn áp dụng điều kiện về thuế thu nhập như trên sẽ quá chặt chẽ, không phù hợp với thực tế; không khuyến khích được doanh nghiệp đầu tư. Nhà xây để không, trong khi người có nhu cầu lại không tiếp cận được. Do đó, chủ đầu tư các dự án và người dân đề nghị thành phố căn cứ thực tế tại địa phương báo cáo Bộ Xây dựng đề xuất Chính phủ xem xét nới rộng điều kiện về thu nhập đối với người mua nhà ở xã hội, hoặc thay vì quy định chung, nên quy định theo tỉnh, thành phố dựa trên giá nhà ở tại địa phương đó sẽ hợp lý hơn./.
Bài: Ngọc Lan; ảnh: Hoàng Phước