Từ đầu tháng 5 đến ngày 13-5, các cơ sở đóng tàu tại Hải Phòng tổ chức xuống nước thành công 3 con tàu lớn. Lần đầu trong 15 năm qua, Hải Phòng- cái nôi của ngành đóng tàu Việt Nam chứng kiến 3 con tàu lớn xuống nước chỉ trong 13 ngày. Cùng với đó là hàng loạt dự án đóng tàu tiếp theo đóng mới cho các đối tác trong nước và nước ngoài, đồng thời phát triển những hợp tác ký kết trước đó tạo thành những dự án đóng tàu mở rộng thêm nhiều con tàu, thay vì những thỏa thuận hợp tác đóng mới số lượng tàu cố định ban đầu…
Hàng chục con tàu lớn chờ ngày ra biển
Đúng vào ngày kỷ niệm 69 năm giải phóng Hải Phòng, Công ty đóng tàu Phà Rừng xuống nước an toàn con tàu chở dầu/hóa chất 13.000 tấn mang tên BS Hải Phòng có ký hiệu thiết kế YN-01 đóng cho đối tác Hàn Quốc. Đây là con tàu đầu tiên trong seri loạt 8 tàu chở dầu/hóa chất mang ký hiệu thiết kế từ YN-01 đến YN-08 chính thức ra mắt. Ông Vũ Hữu Chiến, Tổng giám đốc Công ty đóng tàu Phà Rừng thông tin: Cả công ty và phía đối tác (Công ty YENTEC) đều thống nhất đặt tên cho con tàu là BS Hải Phòng và lựa chọn đúng ngày giải phóng Hải Phòng (13-5) để tổ chức xuống nước, mang ý nghĩa kết nối giữa Hải Phòng và Hàn Quốc. Tại lễ xuống nước tàu BS Hải Phòng, Công ty đóng tàu Phà Rừng tổ chức đấu đà tàu YN-02 và ký kết đóng mới tàu mang ký hiệu thiết kế YN-08. Ông Vũ Hữu Chiến cho biết thêm, loạt seri 8 tàu mang ký hiệu thiết kế YN 13.000 tấn chính là sự mở rộng của dự án đóng mới 5 con tàu ban đầu cộng với 3 tàu tiếp theo. Với 5 con tàu ký kết đóng mới ban đầu, đối tác đến từ Hàn Quốc sẽ đóng mới thêm 3 con tàu nữa nếu đủ điều kiện và với trình độ, năng lực của đóng tàu Phà Rừng, phía đối tác Hàn Quốc cụ thể hóa “cộng 3” để mở rộng dự án 5 con tàu ban đầu lên thành 8 con tàu …
Đầu tháng 5-2024, sau nhiều năm hoạt động cầm chừng, Công ty đóng tàu Bạch Đằng đưa xuống nước thành công con tàu 17.500 tấn có ký hiệu thiết kế SS-12 mang tên Trường An ship đóng mới cho chủ tàu Công ty TNHH Thương mại Vận tải Minh Thắng. Chiều 10-5-2024, lần đầu trong lịch sử đóng tàu Việt Nam, một con tàu 65.000 tấn mang tên Trường Minh Dream 01 được Công ty TNHH MTV đóng tàu Nam Triệu đưa xuống nước thành công, đánh dấu bước tiến vượt bậc của doanh nghiệp đóng tàu Việt Nam. Đó cũng là ngày đặt KY con tàu 65.000 tấn thứ 2 cho đối tác là Công ty CP công nghiệp tàu thủy Đông Bắc…
Không chỉ 3 con tàu lớn xuống nước trong tháng 5-2024, phía sau đó là hàng loạt đơn hàng đóng mới những con tàu tiếp theo, lên đến hàng chục chiếc cho thấy những khởi sắc mới của ngành đóng tàu Việt Nam nói chung và ngành đóng tàu Hải Phòng nói riêng năm 2024. Theo đại diện Công ty YENTEC (Hàn Quốc), việc ký hợp đồng đóng mới 8 tàu YN là lần thứ 3 công ty chọn Phà Rừng là nơi đóng tàu vì khả năng đóng những con tàu chất lượng cao và bám sát về tiến độ của đơn vị này. Ông Nguyễn Văn Chí, Giám đốc Công ty CP công nghiệp tàu thủy Đông Bắc cho biết, với việc xuống nước con tàu Trường Minh Dream 01 đúng tiến độ và chính thức đặt KY con tàu 65.000 tấn thứ 2 là sự tin tưởng giữa các doanh nghiệp cùng hợp tác, cùng phát triển…
Đón thời cơ mới
Theo Tổng công ty công nghiệp tàu thủy Việt Nam (SBIC), ngành vận tải biển đang trong quá trình đổi mới, trong đó nhiều doanh nghiệp vận tải đang từng bước thay thế, “trẻ hóa” đội tàu, là cơ hội mới đối với ngành đóng tàu Việt Nam. Điều đó được minh chứng bằng rất nhiều đơn hàng về đóng mới tàu vận tải đối với các doanh nghiệp đóng tàu. Ngành đóng tàu Hải Phòng- cái nôi của ngành đóng tàu Việt Nam đang đứng trước các cơ hội lớn trong quá trình tìm kiếm đối tác, phát triển các đơn hàng mới để trở lại tiềm năng vốn có. Thay vì đóng những con tàu nhỏ, giờ đây những con tàu lớn lên đến vài chục nghìn tấn, với thương hiệu Hải Phòng đang từng bước vươn ra biển lớn từ bàn tay của những người thợ đóng tàu tài hoa, giàu kinh nghiệm.
Với việc các loạt tàu tới đây tiếp tục được đóng mới khẳng định thế mạnh và sự phát triển, vươn lên mạnh mẽ của ngành đóng tàu Hải Phòng. Những loạt tàu đóng mới tới đây sẽ giúp các doanh nghiệp đóng tàu có việc làm ổn định trong thời gian dài. Trong đó, với việc đóng loạt 8 con tàu chở dầu, hóa chất ký hiệu YN, Công ty đóng tàu Phà Rừng tạo việc làm đến năm 2027; hoàn thiện tàu Trường Minh Dream 01 và đóng mới tàu 02 cũng sẽ tạo việc làm cho công nhân đóng tàu Nam Triệu đến cuối năm 2026… Tuy nhiên, để ngành đóng tàu Hải Phòng phát triển đón những thời cơ, vận hội mới, các doanh nghiệp không chỉ trông chờ vào các đơn hàng hiện có mà cần phải xúc tiến, phát triển thêm các đơn hàng mới để thu hút thêm nhiều lao động chất lượng cao, mở rộng quy mô sản xuất. Theo đồng chí Nguyễn Đức Thọ, Phó chủ tịch UBND thành phố, các doanh nghiệp đóng tàu trên địa bàn Hải Phòng đều là doanh nghiệp có bề dày truyền thống, có nhiều kinh nghiệm về đóng tàu, làm chủ được công nghệ đóng tàu chất lượng cao. Để phát triển bền vững, lâu dài, bên cạnh việc đoàn kết, nhất trí, nâng cao năng lực quản trị, các doanh nghiệp phải luôn chủ động tìm kiếm bạn hàng mới.
Với những thành công cho đến thời điểm này, đóng tàu Hải Phòng đang từng bước phát triển và dần khai thác được tiềm năng vốn có là truyền thống, kinh nghiệm và đón đầu, tiếp thu công nghệ mới. Song để đón thời cơ mới, các doanh nghiệp đóng tàu cũng cần phải tăng cường xúc tiến với các bạn hàng, đối tác, tạo dựng được nguồn vốn, bởi đóng tàu cần số lượng vốn rất lớn, trong khi những ảnh hưởng của Vinashin ngày trước vẫn chưa giải quyết xong, khiến nhiều doanh nghiệp đóng tàu còn đang chật vật với nguồn vốn đầu tư…/.
Mai Lâm
Chuyện quản lý
Trăn trở nguồn nhân lực đóng tàu
Theo một số doanh nghiệp đóng tàu trên địa bàn Hải Phòng, hiện có một số đối tác đến doanh nghiệp với mong muốn đóng thêm những con tàu phục vụ vận tải hàng hóa, nhưng doanh nghiệp đóng tàu phải từ chối. Nguyên nhân một phần do năng lực về cơ sở vật chất chưa thể đáp ứng đóng nhiều tàu cùng lúc, nhưng còn một phần rất quan trọng là nguồn nhân lực đóng tàu hạn chế.
Trước đây, có thời điểm một doanh nghiệp đóng tàu có đến hơn 2.000 lao động, nhưng hiện nay, doanh nghiệp có nguồn lao động lớn nhất cũng chỉ khoảng 600 người, chưa bằng 1/3 so với trước. Trong khi đó, các doanh nghiệp phải điều động một phần công nhân sang hoạt động sửa chữa tàu, vì thế lao động đã ít lại càng hiếm. Trước tình trạng thiếu hụt lao động, nhiều doanh nghiệp đóng tàu phải tổ chức các đợt tuyển lao động, nhưng cũng không được là bao, nhất là mời gọi những lao động từng có một thời gắn bó với doanh nghiệp trở lại. Có thời điểm Công ty đóng tàu Phà Rừng phải tuyển đến 200 lao động với mức thu nhập từ 10-15 triệu đồng/tháng, nhưng cũng không có nhiều lao động đến làm việc. Thiếu lao động khiến các doanh nghiệp không dám ký kết hợp đồng đóng tàu, bởi sẽ ảnh hưởng đến tiến độ bàn giao và thiếu lao động cũng khiến nhiều doanh nghiệp không nhận đóng những con tàu nhỏ.
Được biết, lao động đóng tàu thuộc dạng lao động vất vả, mức lương 10-15 triệu đồng/tháng chưa thực sự hấp dẫn lao động phổ thông chứ chưa nói đến lao động chất lượng cao, bởi có nhiều ngành nghề khác không vất vả bằng đóng tàu, nhưng cũng có mức thu nhập tương đương. Đó là lý do vì sao nhiều doanh nghiệp đóng tàu không tuyển được nhiều lao động phổ thông. Để tuyển được lao động nói chung, ngành đóng tàu cần duy trì và phát triển nguồn nhân lực, điều kiện quan trọng để thu hút được lao động chính là sự đãi ngộ. Doanh nghiệp nào có đãi ngộ tốt, doanh nghiệp đó sẽ có nhiều lao động và ngược lại./.
Đức Phong
