Song song với việc thành lập các khu công nghiệp, thành phố cũng chú trọng triển khai đầu tư xây dựng hạ tầng, phát triển cụm công nghiệp (CCN) nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ở các địa phương, khu vực nông thôn. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, việc thành lập và phát triển các khu công nghiệp mới còn chậm, hạ tầng tại một số cụm công nghiệp đang hoạt động cũng chưa được đầu tư đồng bộ.
Tiến độ xây dựng hạ tầng CCN còn chậm
Xác định lấy công nghiệp làm nền tảng, là động lực chính của quá trình phát triển, thành phố có nhiều chủ trương, chính sách và ưu tiên nguồn lực cho đầu tư hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nhất là thu hút, đầu tư xây dựng các khu công nghiệp, CCNtrên địa bàn thành phố nhằm đáp ứng mặt bằng sản xuất công nghiệp.
Theo Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Văn Thành, trước khi Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg của Chính phủ về Quy chế quản lý cụm công nghiệp được ban hành (Quyết định 105), Hải Phòng thành lập được5 CCN gồm: CCN Vĩnh Niệm, CCN Quán Trữ, CCN Tân Liên, CCN Tàu thuỷ An Hồng, CCN An Lão. Nhìn chung, việc hình thành các cụm công nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, tạo điều kiện thuận lợi về khả năng tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa đầu tư phát triển sản xuất công nghiệp. Hiện có 97 doanh nghiệp đang sản xuất kinh doanh tại 5 CCN này, tỷ lệ lấp đầy chung đạt khoảng 86%. Tổng số lao động làm việc tại các doanh nghiệp trong 5 CCN khoảng 15.316 người.
Từ năm 2017 đến nay, Sở Công Thương tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định thành lập 8 CCN mới, tổng diện tích theo quy hoạch khoảng 400 ha, tổng số vốn đầu tư dự kiến gần 3.000 tỷ đồng. Trong đó, có 3 cụm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng là CCN Tiên Cường 2, Giang Biên và Đại Thắng. Ngoài CCN Tiên Cường 2 tổ chức khởi công vào cuối tháng 5 vừa qua, 2 CCN còn lại dự kiến sẽ khởi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật trong quý 2 năm 2024. 4 CCN còn lại đang thực hiện các thủ tục phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.
Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Văn Thành thông tin, hiện nay thủ tục thành lập CCN còn một số khó khăn, vướng mắc trong việc áp dụng quy định của pháp luật về đầu tư và quy định của pháp luật về quản lý, phát triển CCN, ảnh hưởng đến tiến độ thành lập CCN. Việc quản lý các CCN cũng còn nhiều hạn chế do một số CCN hình thành trước khi có Quyết định 105 hiện không có chủ đầu tư dẫn đến công tác bảo vệ môi trường còn nhiều hạn chế. Một số CCN chưa có công trình xử lý nước thải theo quy định, chất lượng các dịch vụ công cộng, tiện ích nhìn chung còn thấp…
Chủ động khắc phục, tháo gỡ vướng mắc
TheoQuy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt, đến năm 2030 trên địa bàn thành phố sẽ xây dựng và phát triển 36 CCN với tổng diện tích khoảng 1.600 ha; di dời 2 CCN Vĩnh Niệm và Quán Trữ ra khỏi nội đô. Sở Công Thương thông tin, hiện đơn vị tham mưu, trình UBND thành phố xem xét, thành lập 3 CCN (Tân Trào, Làng nghề cơ khí và đúc Thuỷ Nguyên, Cẩm Văn); bổ sung 3 CCN (Lê Thiện – Đại Bản, phụ trợ Tràng Duệ, Quyết Tiến) vào Quy hoạch phát triển các CCN; đề xuất UBND thành phố xem xét cho phép nghiên cứu khảo sát 5 CCN (Cao Nhân – Kiền Bái, An Thọ - Chiến Thắng, Quốc Tuấn, Đoàn Xá, Quang Hưng).
Đối với các vướng mắc liên quan đến việc thành lập, quản lý các CCN trên địa bàn thành phố, Sở Công Thương yêu cầu chủ đầu tư hạ tầng các CCN báo cáo định kỳ hằng tháng tiến độ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN cũng như những khó khăn vướng mắc khi triển khai. Từ đó, đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ triển khai thủ tục và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho chủ đầu tư. Đồng thời Sở Công Thương tham mưu UBND thành phố giao các quận, huyện quản lý đối với các CCN hình thành trước Quyết định số 105 không có chủ đầu tư để quản lý các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trong cụm thực hiện theo đúng quy định pháp luật…
Sở Công Thương cũng kiến nghị Bộ Công Thương sớm trình Chính phủ xem xét, ban hành Luật Công nghiệp trọng điểm, Luật Công nghiệp hỗ trợ và ban hành Thông tư hướng dẫn Nghị định số 32 của Chính phủ về quản lý, phát triển CCN; đề xuất Chính phủ xem xét ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh trong các CCN tương tự như ưu đãi doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh trong khu công nghiệp; có cơ chế hỗ trợ chuyển giao chủ đầu tư đối với các CCN hình thành trước khi có Quyết định 105 sang doanh nghiệp để hoàn thiện, nâng cấp cơ sở hạ tầng và duy trì hoạt động.
Lê Hiệp
Chuyện quản lý
Quan tâm phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ
Theo số liệu từ Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, luỹ kế đến nay, Hải Phòng có 960 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư hơn 31 tỷ USD. Trong đó, có hơn nửa số vốn đầu tư được tập trung cho lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ như sản xuất điện tử, điện thoại, máy tính... 22,3% số vốn cho công nghiệp chế tạo ô tô, xe máy, máy móc, thiết bị dụng cụ, phụ tùng...
Trong số gần 1.000 dự án FDI đó có thể kể đến những dự án phát triển công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ được đầu tư rất lớn như Tổ hợp các dự án của Tập đoàn LG (Hàn Quốc) với tổng vốn đầu tư đăng ký trên 9,24 tỷ USD; Tổ hợp sản xuất ô tô Vinfast với tổng vốn đầu tư khoảng 7,6 tỷ USD; Tập đoàn Bridgestone với 1,224 tỷ USD; Pegatron với 900 triệu USD; Tập đoàn SK (Hàn Quốc) với 500 triệu USD... Cùng với đó, có nhiều dự án công nghiệp hỗ trợ hoạt động trước đây tiếp tục tăng vốn đầu tư, mở rộng sản xuất.
Thực tế, những năm gần đây Hải Phòng luôn ưu tiên thu hút, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, sản xuất công nghiệp hỗ trợ để cung cấp tại chỗ các nguyên liệu, chi tiết, linh kiện, bán thành phẩm,... cho các ngành công nghiệp mũi nhọn của thành phố như cơ khí, điện tử, công nghiệp ô tô, dệt may, da giày, logistics. Thành phố cũng tập trung nhiều chính sách đột phá, thúc đẩy phát triển công nghiệp, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao; đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, kêu gọi đầu tư phát triển các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn thành phố; nâng cao năng lực hỗ trợ và nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghiệp hỗ trợ, năng lực khoa học công nghệ cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ…
Việc thu hút đầu tư, phát triển mạnh mẽ các khu công nghiệp và lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao nói trên cho thấy, Hải Phòng đang quyết tâm hiện thực hoá mục tiêu trở thành địa phương đi đầu cả nước trong công nghiệp hoá- hiện đại hoá theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tuy nhiên bên cạnh mặt tích cực, có thể thấy mặc dù quy mô công nghiệp của thành phố tăng trưởng cao nhưng đóng góp chủ yếu vẫn đến từ các doanh nghiệp FDI. Các ngành công nghiệp truyền thống có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong nước tăng trưởng thấp hoặc suy giảm; mức độ liên kết và hợp tác kinh doanh giữa các doanh nghiệp trong cùng một ngành và giữa các ngành còn hạn chế; liên kết giữa các doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước còn chậm nên chưa thúc đẩy phát triển kỹ năng quản trị, chuyển giao công nghệ… Đây cũng là những vấn đề Sở Công Thương kiến nghị, đề xuất Bộ Công Thương xem xét nghiên cứu và ban hành các ưu đãi, hỗ trợ sản xuất các vật liệu cơ bản như thép chế tạo (phục vụ cho các ngành cơ khí); nguyên phụ liệu, vải và da thuộc cho các ngành dệt may và da – giày;… để bảo đảm đầu vào cho các ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước.
Hiệp Lê
Bài: Hiệp Lê
