Cần chỉ đạo tích cực, phân kỳ thực hiện
Triển khai bệnh án điện tử
Chuyển động chậm vì thiếu kinh phí
Bệnh án điện tử được Bộ Y tế đánh giá là cốt lõi và điểm khởi đầu cho mọi nỗ lực chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế với mục đích “bệnh viện không giấy tờ”, hướng đến mô hình “bệnh viện thông minh”, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tăng cường hài lòng của người bệnh. Tuy nhiên, các bệnh viện công lập tuyến thành phố đều chưa thực hiện được bệnh án điện tử.
Chưa có bệnh viện công lập thực hiện bệnh án điện tử
Lần thứ hai bà Nguyễn Ngọc Trâm, 68 tuổi, ở phố Nguyễn Công Trứ (quận Lê Chân) đặt stent tim tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp nên người thân của bà mong muốn có bệnh án điện tử để không phải lưu trữ các hồ sơ giấy tờ khi khám, chữa bệnh, như: kết quả chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, danh mục thuốc; dễ dàng so sánh từng chỉ số xét nghiệm, kết quả khám sức khỏe tổng quát định kỳ hoặc từng đợt nhập viện. Bệnh án điện tử cũng giúp người bệnh tự quản lý thông tin sức khỏe liên tục, suốt đời của mình hoặc để các thành viên gia đình lưu trữ tiền sử gia đình, tiền sử bệnh, tiền sử dị ứng thuốc đầy đủ hơn, từ đó, chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe…
Không chỉ đem lại lợi ích thiết thực với người bệnh, bệnh án điện tử giúp thông tin về sức khỏe của người bệnh được thông suốt giữa các tuyến nên việc chẩn đoán và phối hợp điều trị của thầy thuốc tốt hơn, tránh các chỉ định cận lâm sàng (siêu âm, xét nghiệm…) trùng lặp. Đồng thời, giúp bác sĩ dễ dàng tìm lại hồ sơ bệnh án của người bệnh, giảm thời gian thăm khám, hỗ trợ điều trị kịp thời, giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị… Đối với các cơ sở y tế, bệnh án điện tử cũng tiết kiệm chi phí duy trì các kho lưu trữ hồ sơ bệnh án giấy, góp phần công khai, minh bạch trong khám, chữa bệnh…
Mặc dù đem lại hiệu quả thiết thực như vậy, song theo thông tin của ngành Y tế,đến nay chưa có bệnh viện công lập nào của Hải Phòng thực hiện bệnh án điện tử. Trong khi hiện cả nước có 82 bệnh viện sử dụng bệnh án điện tử, Hải Phòng cũng có 3 bệnh viện ngoài công lập thuộc hệ thống các bệnh viện, phòng khám của Tổng Công ty Hàng Kênh - CTCP thực hiện bệnh án điện tử, gồm: Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng, Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng-Vĩnh Bảo và Bệnh viện quốc tế Sản nhi Hải Phòng. Qua đánh giá của Sở Y tế, có nhiều nguyên nhân khách quan dẫn đến việc các bệnh viện công lập chậm chuyển động trong triển khai bệnh án điện tử. Trong đó, phần lớn là gặp khó khăn về nguồn vốn. Để triển khai bệnh án điện tử, cần phải có nguồn kinh phí lớn đầu tư cho hệ thống công nghệ thông tin, nhân lực…, trong khi nguồn này rất khó khăn với các bệnh viện tự chủ, vì chi phí cho công nghệ thông tin chưa được đưa vào cơ cấu giá của dịch vụ kỹ thuật thực hiện.Có bệnh viện lập kế hoạch triển khai song khó bố trí kinh phí nên không triển khai đồng bộ mà triển khai từng phần, dẫn đến tiến độ chậm. Theo phản ánh, để triển khai được bệnh án điện tử cần tiến hành 3 lộ trình cơ bản, gồm: số hoá, quản lý dữ liệu và tích hợp liên thông. Các đơn vị triển khai được lộ trình số hoá và tạo lập quản lý dữ liệu nhưng phần liên thông đòi hỏi nhiều yếu tố về hạ tầng, chữ ký số, phần mềm bổ trợ và nhiều vấn đề khác với nguồn kinh phí đầu tư lớn.
Trên thực tế, tình trạng các bệnh viện công lập chậm triển khai bệnh án điện tử không chỉ xảy ra ở Hải Phòng mà ở nhiều địa phương trên cả nước, trong đó, có cả các bệnh viện tuyến Trung ương. Mặc dù, mới đây, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan yêu cầu hết năm 2025, tất cả bệnh viện trên cả nước phải áp dụng hồ sơ bệnh án điện tử nhưng tiến độ thực hiện khá chậm. Theo dữ liệu cải cách hành chính từ website Bộ Y tế, tính đến ngày 20-5-2024, hiện cả nước mới có 82 đơn vị trên tổng số khoảng 1.400 bệnh viện công lập và tư nhân tham gia bệnh án điện tử thay thế bệnh án giấy. Để đẩy nhanh tiến độ triển khai bệnh án điện tử, góp phần thực hiện chuyển đổi số Y tế, Bộ Y tế sẽ chỉ đạo thực hiện các giải pháp, phương án kỹ thuật phát triển hạ tầng số y tế của địa phương; xây dựng các hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành (khám, chữa bệnh, y tế dự phòng, nhân lực, thiết bị y tế, dược) phù hợp định hướng phân cấp quản lý từ Trung ương đến địa phương…
Tại Hải Phòng, việc triển khai bệnh án điện tử là một 5 nhiệm vụ ngành Y tế lựa chọn triển khai thực hiện Kế hoạch chuyển đổi số của thành phố, song nguồn kinh phí triển khai khá lớn. Vì vậy, hiện nay, Sở Y tế đang trình và mong muốn UBND thành phố sớm phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng nền tảng công nghệ số hiện đại cho ngành Y tế như bệnh án điện tử, kết nối dữ liệu hội chẩn, đào tạo cán bộ chuyên môn phụ trách công nghệ thông tin và chia theo giai đoạn thực hiện. Trong đó, giai đoạn 1, tập trung chỉ đạo quyết liệt việc triển khai bệnh án điện tử tại các bệnh viện lớn tuyến thành phố, gồm: Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, Bệnh viện Phụ sản, Bệnh viện Trẻ em, Bệnh viện Kiến An, Bệnh viện Mắt. Sau khi triển khai tại các bệnh viện này sẽ sơ kết, đánh giá rút kinh nghiệm và triển khai giai đoạn 2 đối với các bệnh viện, trung tâm y tế tuyến huyện có giường bệnh, đủ năng lực và đông người bệnh, như: Bệnh viện đa khoa huyện Thủy Nguyên, Bệnh viện đa khoa Vĩnh Bảo, Trung tâm Y tế các huyện: Tiên Lãng, Kiến Thụy, An Lão. Cùng với đó, triển khai đồng loạt thanh toán viện phí không dùng tiền mặt ở tất cả bệnh viện./.
Bài và ảnh: Nam Sơn
(1.180 chữ)
