Homestay – Mắt xích trong phát triển du lịch Cát Bà
Bài và ảnh: TUỆ MINH
Bỏ qua những khu resort nghỉ dưỡng đắt đỏ hay khách sạn hạng sang, những năm gần đây, khách du lịch tìm đến các homestay nhiều hơn bởi sự gần gũi với thiên nhiên cũng như văn hóa, con người địa phương. Với lợi thế thiên nhiên ưu đãi, các homestay đang dần trở thành “mắt xích” quan trọng góp phần phát triển du lịch Cát Bà (huyện Cát Hải).
Homestay- Du lịch xanh
Gần gũi thiên nhiên, đậm màu xanh của rừng núi, ngập sắc hoa và không gian thoáng đãng là những đặc trưng tại các homestay ở Cát Bà hiện nay. Không chỉ dừng ở việc cung cấp chỗ ngủ, nghỉ ngơi cho du khách, những người kinh doanh homestay tại Cát Bà biết tận dụng, khai thác những ưu đãi của thiên nhiên, núi non địa hình nên những căn hộ dù thiết kế nhỏ xinh chỉ chừng 15 đến 16 m2 nhưng hòa mình trong tổ hợp thiên nhiên, núi, rừng, hoa quanh năm tạo cảm giác thư thái, dễ chịu cho du khách.
Chị Ngô Phương Thanh, chủ cơ sở lưu trú Willdy Garde, thị trấn Cát Bà (huyện Cát Hải) chia sẻ: Cơ sở homestay của chị rộng hơn 2 nghìn m2, nằm trên một ngọn đồi nhỏ gồm 19 phòng được thiết kế theo phong cách hiện đại, gần gũi thiên nhiên. Mức giá phòng từ 700 nghìn đồng đến hơn 1 triệu đồng/phòng/ngày tùy theo ngày lễ, ngày cuối tuần hay ngày thường. Khách tới homestay phần nhiều là các gia đình trẻ, nhóm bạn, khách nước ngoài có xu hướng du lịch trải nghiệm văn hóa địa phương hoặc tham gia các hoạt động tại homestay như đi bộ đường dài, trèo thuyền kayak, leo núi, tham quan Vườn Quốc gia Cát Bà, khám phá các làng chài gần đó.
Có thể nói, những năm gần đây, sẵn tiềm năng về địa hình, địa thế, các homestay ở Cát Bà nở rộ. Theo thống kê của Sở Du lịch, toàn thành phố có 35 homestay, chủ yếu tập trung tại khu du lịch Cát Bà. Các homestay này cách trung tâm thị trấn Cát Bà từ 2 đến 3 km, hướng về phía rừng quốc gia Cát Bà nên khai thác nhiều dịch vụ du lịch sinh thái khác nhau thay vì chỉ khai thác du lịch biển. Chỉ riêng xã Xuân Đám, thị trấn Cát Bà có hơn 20 homestay lớn bé khác nhau. Có thể kể đến các homestay như Cát Bà Rustic Homestay, Joy stay, Green Homestay, xã Xuân Đám… Little Cát Bà, Willdy Hill Cát Bà, thị trấn Cát Bà. Gắn các sản phẩm đặc thù của địa phương chính là điểm nhấn mà các homestay tại Cát Bà đang thực hiện. Chủ cơ sở homestay thường thiết kế các tour du lịch trèo thuyền kayak tại vịnh, khám phá các áng, leo núi, thăm quan rừng quốc gia, dịch vụ tiệc nướng trên bãi biển, tiệc nướng ngoài trời với những món ăn chế biến từ các loài hải sản hay các món ăn từ gà Liên Minh, dê núi… là những sản phẩm đặc trưng của Cát Bà. Thêm vào đó giá cả tại “mềm” hơn các khách sạn lớn cũng là điểm “cộng” để homestay hút du khách.
Quan tâm hơn để homestay phát triển bài bản
Theo Trường phòng Văn hóa- Thông tin- Thể thao và Du lịch huyện Cát Hải Phạm Trí Tuyến: Khu du lịch Cát Bà được đánh giá là bắt kịp xu hướng với đa dạng các loại hình lưu trú. Toàn huyện có 313 cơ sở lưu trú du lịch với tổng số 6.566 phòng nghỉ, 129 tàu chở khách thăm quan, lưu trú nghỉ đêm đang hoạt động trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, đa dạng từ bình dân đến cao cấp. Ngoài ra, tại một số xã, thị trấn trên địa bàn huyện mô hình lưu trú homestay cũng phát triển thu hút nhiều khách nước ngoài, góp phần chung vào phát triển du lịch Cát Bà. Tuy nhiên, điểm vướng hiện nay là còn một số homestay hoạt động chưa thật sự bài bản, xây dựng cơ sở chưa đáp ứng các điều kiện quy định. Huyện rà soát thực tế nhằm tìm ra các giải pháp để tháo gỡ vướng mắc. Từ đó, xây dựng mô hình homestay phát triển đúng quy định, đáp ứng nhu cầu du lịch ngày càng đa dạng của du khách khi đến với Cát Bà.
Một trong những vướng mắc tồn tại hiện nay ở mô hình homestay nói chung trên cả nước cũng như tại Cát Bà là thường xây dựng trên một phần đất không đúng mục đích sử dụng. Anh Bùi Văn Long, chủ cơ sở lưu trú Cát Bà Rustic Homestay ở xã Xuân Đám (huyện Cát Hải) cho biết: Cơ sở của anh được xây dựng từ khoảng năm 2019, với 11 phòng lưu trú, trên diện tích khoảng 500 m2 đều là đất thổ cư. Bởi mô hình homestay thường cần không gian rộng, thoáng đãng nên phần lớn các homestay tại xã Xuân Đám đang xây trên một phần đất vườn. Việc phát triển homestay giúp phát triển kinh tế của người dân địa phương, làm đa dạng hơn các loại hình lưu trú, thu hút khách du lịch đến với Cát Bà. Anh cũng như những chủ cơ sở homestay khác đều mong mỏi, chính quyền địa phương có những hướng dẫn để cơ sở hoạt động bài bản, đúng quy định pháp luật nhất là trong lĩnh vực xây dựng và sử dụng đất.
Năm 2024, thành phố đặt ra kế hoạch thu hút 9,1 triệu lượt khách du lịch, tăng 15% so với năm 2023. Rõ ràng, với xu hướng du lịch hiện nay homestay sẽ là mắt xích không thể thiếu trong phát triển du lịch, thu hút du khách đến với Cát Bà nói riêng và Hải Phòng nói chung. Homestay là loại hình du lịch còn phát triển trong tương lai và phù hợp với điều kiện địa hình của Cát Bà. Làm homestay chính là một cách giúp người dân địa phương có cơ hội làm giàu, bền vững trên quê hương mình. Tuy nhiên, mô hình này cần hoạt động bảo đảm đúng định hướng, quy hoạch trong sử dụng đất, gắn với công tác quản lý tại địa phương để tạo nên hình ảnh du lịch Cát Bà thân thiện và chuyên nghiệp.
(Hải Vân, 1100 chữ)
Du khách nước ngoài trải nghiệm văn hóa ẩm thực tại Rustic Homestay ở xã Xuân Đám trải nghiệm không gian gần gũi thiên nhiên tại Homestay Willdy Garde ở tổ dân phố Hùng Sơn, thị trấn Cát Bà.
Cụm ý kiến
Luật sư Trần Thị Kim Dung, Trưởng văn phòng luật sư Dung Trần và cộng sự (Đoàn luật sư thành phố):
Cần hàng lang pháp lý cho homestay
Theo điều 48 Luật du lịch, các loại cơ sở lưu trú du lịch tại Việt Nam được quy định gồm: Khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, tàu thủy lưu trú du lịch, nhà nghỉ du lịch, nhà ở có phòng cho du khách du lịch thuê, bãi cắm trại du lịch, các cơ sở lưu trú du lịch khác. Luật hiện nay chưa định nghĩa khái niệm homestay. Tuy nhiên, ban đầu homestay được hiểu là nhà ở có phòng cho du khách du lịch thuê. Song xu thế homestay hiện nay phát triển đa dạng các loại hình dịch vụ đi kèm không gian nghỉ dưỡng gắn với thiên nhiên. Bởi vậy, theo tôi, trước thực tế này,khái niệm homestay không chỉ dừng lại là nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê được xây dựng trên đất ở, mà cần được định nghĩa mở rộng theo hướng là loại hình bất động sản du lịch được xây dựng trên đất thương mại, dịch vụ. Theo đó, để hạn chế việc các homestay xây dựng trên đất không đúng mục đích, các địa phương nên rà soát, nếu phù hợp quy hoạch có thể chuyển đổi mục đich các loại đất phù hợp thành đất thương mại dịch vụ, cho các hộ dân thuê theo hình thức thuê đất có trả tiền hằng năm hoặc thuê đất trả tiền một lần cho toàn bộ thời gian thuê. Homestay là một loại hình du lịch hỗ trợ cho các mục tiêu bảo tồn môi trường tự nhiên, các giá trị văn hóa bản địa, phát triển cộng đồng, đồng thời đem lại những lợi ích kinh tế góp phần tích cực vào sự phát triển du lịch và phát triển kinh tế xã hội. Qua đó, việc xây dựng các cơ chế để điều chỉnh loại hình du lịch homestay hết sức cần thiết.
(Hải Vân, 300 chữ)
Anh Nguyễn Trường Tiến, Giám đốc Công ty du lịch và dịch vụ hàng không Cung Đường Vàng:
Cần có bộ tiêu chuẩn cho “homestay”
Khu du lịch Cát Bà có lợi thế hệ sinh thái đa dạng, địa chất phong phú, có cả du lịch rừng và biển, phù hợp khai thác 4 mùa kết hợp nhiều tài nguyên thiên nhiên. Homestay đã và đang tồn tại, phát triển như một xu hướng của du lịch tất yếu, được lòng du khách. Tuy nhiên cần có quy chuẩn riêng cho loại hình này nhằm tập trung vào chất lượng. Hiện nay các cơ sở lưu trú khác như khách sạn đều được đánh giá theo “sao” từ đó tương ứng với giá dịch vụ niêm yết tới du khách. Tuy nhiên hiện nay, homestay chưa có quy chuẩn đánh giá nên có những thời điểm “giá” chưa tương xứng với dịch vụ, ảnh hưởng chung đến hình ảnh du lịch thân thiện của Cát Bà. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý cần quan tâm hơn đến công tác xúc tiến, quảng bá đối với loại hình homestay, tăng cường đầu tư cho công tác xúc tiến quảng bá. Chẳng hạn, thay vì mỗi homestay kinh doanh độc lập theo kiểu “mạnh ai nấy làm” thì nay cần đẩy mạnh tính liên kết, hợp tác, cùng phát triển. Việc liên kết homestay sẽ tạo ra các “cộng đồng homestay”, “làng homestay” trên cùng một địa bàn, tạo điểm nhấn cho du lịch Cát Bà.
(Hải Vân, 200 chữ)
Hải Vân
