Ngoài các chung cư cũ do nhà nước quản lý, trên địa bàn quận Ngô Quyền có khoảng 50 lô nhà do doanh nghiệp đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, việc xử lý, cải tạo các chung cư này đang gặp nhiều vướng mắc. Trước mùa mưa bão sắp tới, người dân sống tại đây lại thấp thỏm nỗi lo mất an toàn.
Xuống cấp nghiêm trọng
Theo tổng hợp, rà soát của Phòng Quản lý đô thị quận Ngô Quyền, trên địa bàn quận hiện còn 120 lô nhà chung cư cũ. Trong đó, có khoảng 50 lô nhà chung cư tự quản, do doanh nghiệp đầu tư xây dựng cách đây khoảng 60-70 năm, phân cho cán bộ, công nhân. Ví dụ như khu tập thể Bạch Đằng ở số 206 phố Lê Lợi (phường Lê Lợi); khu tập thể Công ty vận tải biển ở ngõ 258, khu Cảng A và B ở ngõ 311, khu tập thể thủy tinh ở ngõ 313, cùng phố Đà Nẵng (phường Cầu Tre); khu tập thể Công ty hóa chất ngõ 112 đường Ngô Quyền (phường Máy Chai)…
Hiện, các lô nhà này đều xuống cấp nghiêm trọng. Qua khảo sát, kiểm định chất lượng của Sở Xây dựng, phần lớn các lô nhà xuống cấp nguy hiểm mức độ C và D. Điển hình là khu nhà tập thể ở số 206 phố Lê Lợi. Khu tập thể này hiện có 3 lô nhà cao 3 tầng, 74 hộ dân sinh sống với 168 nhân khẩu, kiểm định nguy hiểm mức độ D. Các lô nhà đều bị nứt tường, ngấm dột. Nhiều khu vực cầu thang, giằng tường, mái văng gãy đổ; người dân và chính quyền địa phương phải tạm khắc phục bằng cột chằng chống…Mỗi mùa mưa bão đến, các hộ dân ở đây lại nơm nớp nỗi lo nhà sập.


Ông Nguyễn Văn Thuận, ở căn hộ số 23B, tầng 3, khu tập thể Cảng B, ngõ 311 phố Đà Nẵng (phường Cầu Tre) cho biết, gia đình ông sinh sống tại khu tập thể này gần 40 năm. Đây vốn là khu nhà của Cảng Hải Phòng xây dựng cho cán bộ, công nhân. Các căn hộ hiện được thanh lý cho người dân, trong tình trạng xập xệ, không bảo đảm an toàn, phòng, chống cháy nổ. Mỗi lần mưa bão, chính quyền phường vận động các hộ đi sơ tán sang Trường THPT Thái Phiên hoặc Mầm non 8-3. Bà con nhiều lần kiến nghị, đề xuất cải tạo, sửa chữa với các cấp chính quyền nhưng chưa có hướng giải quyết.
Vướng mắc nhiều mặt
Thực tế, việc cải tạo các chung cư cũ xuống cấp trên địa bàn quận Ngô Quyền không chỉ là mong mỏi của người dân mà cũng là yêu cầu, nhiệm vụ được chính quyền địa phương và thành phố đặc biệt quan tâm, tìm giải pháp tháo gỡ. Tuy nhiên, theo Phó chủ tịch Thường trực UBND quận Ngô Quyền Lê Chưởng, hiện việc xử lý cải tạo, xây mới các chung cư cũ tự quản đang gặp nhiều vướng mắc. Hầu hết doanh nghiệp đầu tư xây dựng các chung cư hiện hoạt động khó khăn hoặc giải thể, không còn khả năng tài chính để cải tạo các khu nhà. Theo quy định, với các chung cư cũ không thuộc sở hữu nhà nước, không được đầu tư sửa chữa, nâng cấp từ nguồn ngân sách. Về phía người dân, phần lớn các hộ đang sinh sống tại đây có thu nhập thấp, điều kiện kinh tế khó khăn, không có khả năng cải tạo, nâng cấp nhà ở. Vậy nên, việc cải tạo, sửa chữa các chung cư cũ tự quản mới chỉ thực hiện theo hướng khắc phục tạm thời những điểm, khu vực xuống cấp nguy hiểm.
Bên cạnh đó, hồ sơ liên quan đến quản lý, sử dụng các lô nhà, căn hộ tại các khu chung cư tự quản khá phức tạp. Trong đó, nhiều khu nhà được doanh nghiệp thanh lý cho các hộ dân theo hình thức thanh lý căn hộ, có trường hợp thanh lý cả nhà và đất. Có trường hợp trong cùng lô nhà, có căn hộ thanh lý, có căn hộ thuộc diện thuê. Chưa kể, qua quá trình sử dụng, các căn hộ được mua đi bán lại qua nhiều chủ, những giấy tờ pháp lý liên quan thất lạc gây khó khăn xác minh nguồn gốc.
Trước những vướng mắc trên, quận Ngô Quyền đề xuất thành phố chỉ đạo, xem xét có cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc trong giải quyết các chung cư tự quản. Đây không chỉ là vấn đề của riêng quận Ngô Quyền mà cũng là hiện trnag chung của nhiều địa phương như quận Hồng Bàng, Lê Chân. Mặc dù thời gian qua, được thành phố quan tâm, trên địa bàn quận có 2 chung cư mới N1, N2 phố Lê Lợi và 4 tòa chung cư cao tầng HH1- HH2, HH3- HH4 tại phường Đồng Quốc Bình được đầu tư xây dựng nhưng việc sắp xếp, bố trí các hộ dân tại các chung cư tự quản chưa phải là đối tượng ưu tiên. Hiện, trên địa bàn quận có 3 dự án nhà ở xã hội được triển khai, khi hoàn thành cũng là hướng giải quyết quỹ nhà ở cho người thu nhập thấp đang sinh sống tại các chung cư tự quản. Song bài toán đặt ra là công tác xét duyệt, bồi thường, hỗ trợ đối với nhà ở hiện tại để người dân có một phần kinh phí thuê, mua nhà ở xã hội đối với từng trường hợp như: nhà đã thanh lý, nhà chưa thanh lý, người được chuyển nhượng từ chủ sở hữu…Vì vậy, quận đề xuất thành phố xem xét giao việc cải tạo các chung cư tự quản, không thuộc sở hữu nhà nước cho quận thực hiện thông qua triển khai các dự án chỉnh trang đô thị./.
Ống kính phóng viên
Bảo vệ cây xanh khi cải tạo đường hè
Hiện nay, vỉa hè các tuyến đường: Điện Biên Phủ, Bạch Đằng, Nguyễn Tri Phương, Cù Chính Lan, Hoàng Diệu (quận Hồng Bàng) đang được triển khai thi công cải tạo với thời gian dự kiến từ ngày 13-3 đến 29-10-2024…Đây là những công trình thiết thực góp phần chỉnh trang, hiện đại hóa đô thị, phục vụ Nhân dân. Tuy nhiên, trên các tuyến này, quá trình thi công, nhà thầu chưa quan tâm và thực hiện nghiêm ngặt quy định về bảo vệ hệ thống cây xanh đô thị, dẫn đến các sự cố cây xanh gãy đổ khi mưa bão, rất nguy hiểm. Từ đầu mùa mưa bão đến nay, có 2 cây phượng trên tuyến đường Cù Chính Lan đổ bật gốc. Cây xà cừ đường kính thân gần 70 cm, cao khoảng 15 m đổ ra đường Điện Biên Phủ, đè vào nhà 2 tầng đối diện bên đường và làm gãy ngọn 1 cây sấu.
Tổng giám đốc Công ty cổ phần Công viên, cây xanh Phạm Kiến Phong cho biết, trước khi thi công các công trình, đơn vị phối hợp Sở Giao thông - Vận tải, Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng, nhà thầu tư vấn thiết kế, giám sát, thi công lập biên bản bàn giao mặt bằng. Trong đó nêu rõ, nhà thầu có trách nhiệm quản lý hệ thống cây xanh trên tuyến đường thuộc phạm vi dự án, chịu trách nhiệm khắc phục sự cố khi để cây gãy đổ trong thời gian thực hiện dự án; có trách nhiệm cắt tỉa, tạo tán, chống đỡ, thay thế các cây sâu mục theo hồ sơ thiết kế được duyệt…
Song tính đến thời điểm giữa tháng 5, nhà thầu đồng loạt thi công cải tạo vỉa hè các tuyến đường, nhưng số ít cây xanh trên tuyến được cắt tỉa, hạ độ cao để giảm thiểu nguy cơ gãy đổ. Vỉa hè các tuyến được cào bóc phần kết cầu đất nền, phá dỡ tường chắn đất bồn cây cũ, chặt bỏ một phần rễ cây làm giảm độ bám chắc nhưng chưa được chằng chống kịp thời. Thực tế theo khảo sát của Công ty CP công viên, cây xanh, hiện mới có 4/185 số cây tại tuyến đường Bạch Đằng, đường Cù Chính Lan có 6/51 cây, đường Điện Biên Phủ có 4/140 cây được chằng chống. Các tuyến: Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu chưa có cây nào được chằng chống.
Thời điểm hiện nay đang là mùa mưa bão. Vì vậy, phải thực hiện ngay các biện pháp bảo đảm thi công an toàn, bảo vệ cây xanh, hạn chế cây gãy đổ, gây nguy hiểm người và phương tiện tham gia giao thông. Nghị định 64/2010/NĐ-CP quy định: Cây xanh đô thị là hạ tầng đô thị, là tài sản công phải được quy hoạch, chăm sóc, quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt. Do đó, đề nghị Sở Xây dựng, Sở Giao thông – Vận tải cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, chỉ đạo nhà thầu thi công thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn hệ thống cây xanh đô thị khi mưa bão và sinh trưởng, phát triển bình thường sau khi hoàn thành dự án./.
Bài và ảnh: Ngọc Lan