Ngày Môi trường thế giới năm 2024 được Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) phát động với chủ đề “Phục hồi đất, chống hạn hán và sa mạc hoá" nhằm kêu gọi các quốc gia trên toàn cầu cùng chung tay hướng tới những mục tiêu phục hồi đất đai, chống sa mạc hóa và khả năng chống hạn, làm chậm quá trình biến đổi khí hậu, bảo vệ tự nhiên, tăng cường sinh kế và an ninh lương thực cho hàng tỷ người trên toàn thế giới.
Hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới 5-6-2024
Hạn chế rác thải nhựa góp phần phục hồi môi trường đất
Ngày Môi trường thế giới (5-6-2024) được Chương trình môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) phát động với chủ đề “Phục hồi đất, chống hạn hán và sa mạc hóa”. Chủ đề của ngày Môi trường thế giới có liên quan đến “thủ phạm” gây ra ô nhiễm đất là rác thải nhựa. Tuy nhiên hiện nay, việc giảm thiểu rác thải nhựa, nhất là nhựa dùng một lần chưa hiệu quả chưa cao.
Tỷ lệ chất thải nhựa tại bãi chôn lấp chất thải sinh hoạt 6-8%
Trên địa bàn thành phố Hải Phòng phát sinh khoảng 1.700 tấn chất thải rắn sinh hoạt/ngày, trong đó tại khu vực đô thị phát sinh khoảng 910 tấn/ngày và khu vực nông thôn phát sinh khoảng 790 tấn/ngày.Những năm gần đây, chất thải khó phân hủy từ các đồ gia dụng nhựa, túi ni lông có xu hướng gia tăng. Với số liệu ước tính tỷ lệ chất thải nhựa trong các bãi chôn lấp chất thải sinh hoạt khoảng 6 - 8%. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Kim Chi, Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam, rác thải nhựa khi chôn trong đất khiến vi sinh vật có lợi trong đất không thể sinh trưởng, đồng thời gây cản trở sinh trưởng của thực vật, gây hại động vật và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng thức ăn. Trong khi đó, túi nilong hiện diện khắp nơi trong đời sống xã hội, từ thành thị đến nông thôn. Trung bình, mỗi hộ gia đình sử dụng khoảng 1 kg túi nilong/tháng. Hơn 80% số túi này đều bị thải bỏ sau 1 lần sử dụng. Việc phân loại, thu gom chất thải nhựa và túi nilong có thể tái chế mang tính tự phát ở quy mô hộ gia đình, người thu gom rác và người nhặt phế liệu tự do. Túi nilong thường là sản phẩm siêu mỏng, giá trị thu hồi để tái chế thấp nên bị thải bỏ, loại này rất phổ biến tại bãi chôn lấp và được xử lý chủ yếu chôn lấp cùng chất thải rắn sinh hoạt thu gom.
Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Văn Thuấn cho biết: Hiệnnhiều người ý thức được việc sử dụng túi nilong thông thường sẽ gây những hậu quả không tốt đối với môi trường nhưng do sự tiện dụng tạo nên thói quen khó bỏ của người tiêu dùng.Trong khi đó,túi nilong thân thiện môi trườngchưa thể cạnh tranh về giá với sản phẩm túi nilong thông thường.Những cơ chế cụ thể để thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động sản xuất, tiêu thụ túi thân thiện với môi trường; những hoạt động giới thiệu, hỗ trợ người dân các sản phẩm bao gói, túi xách thân thiện với môi trường chưa thực sự hiệu quả.
Cần sự chug tay của cộng đồng
Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 thể hiện xuyên suốt quan điểm bảo vệ môi trường phải lấy bảo vệ sức khỏe Nhân dân làm mục tiêu hàng đầu, bảo đảm mọi người dân đều có quyền được sống trong môi trường trong lành. Do vậy, mỗi người dân, doanh nghiệp bằng hành động của mình giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa một lần, tăng cường tái sử dụng, tái chế, xử lý rác thải nhựa, góp phần bảo vệ môi trường. Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Văn Thuấn nhấn mạnh, người dân và doanh nghiệp đóng vai rất trò quan trọng trong việc chống rác thải nhựa. Hơn nữa, việc thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, trong đó có giảm thiểu rác thải nhựa, giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh, hội nhập thị trường quốc tế và phát triển bền vững. Vì vậy, phát huy được vai trò của các doanh nghiệp trong công tác bảo vệ môi trường, phòng, chống rác thải nhự. Đây là giải pháp then chốt nhằm giải quyết các áp lực về môi trường hiện nay.
Trên địa bàn thành phố đang triển khai nhiều mô hình từng cường tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu rác thải nhựa.Năm 2019, Khu công nghiệp DeepC Hải Phòng thực hiện thí điểm làm đường từ rác thải nhựa tái chế đầu tiên tại Tổ hợp công nghiệp DeepC Hải Phòng. Các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp trên địa bàncắt giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần trong cuộc họp, hội nghị, hội thảo và hoạt động khác của cơ quan, đơn vị. Các quận, huyện: Lê Chân, Hải An, Đồ Sơn, Vĩnh Bảo, Cát Hải phát động phong trào phân loại rác thải nhựa, thực hiện mô hình “ngôi nhà xanh” gây quỹ thăm hỏi, quỹ khuyến học. Tại huyện Kiến Thuỵ, rác thải nhựa, túi nilong, quần áo nilong thải bỏ được phân loại, thu gom riêng và đưa về xử lý thu hồi năng lượng tại Nhà máy xi măng Nam Thạch, tỉnh Hải Dương. Tại phường Máy Chai (quận Ngô Quyền) bà con chung tay phân loại rác thải nhựa làm các bức tường xanh tại chợ Máy Chai.
Thời gian tới thành phố tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa, nâng cao nhận thức trách nhiệm của cộng đồng chung tay phòng, chống rác thải nhựa,vận động người dân thực hiện phân loại rác thải tại hộ gia đình; thực hiện thu gom, áp dụng các biện pháp tái chế, tái sử dụng các sản phẩm từ nhựa và nilong khó phân hủy; thay đổi thói quen sử dụng túi nilong bằng các vật liệu hữu cơ thân thiện với môi trường khi thực hiện mua bán sản phẩm, hàng hóa, trong đời sống hằng ngày; tuyên truyền, đôn đốc các tổ chức, cá nhân thực hiện trách nhiệm tái chế bao bì, sản phẩm theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Thành phố thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng để đưa vào vận hành Nhà máy số 1 xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện tại Đình Vũ vào năm 2025 để tăng cường thu hồi năng lượng trong quá trình xử lý chất thải nhựa, giảm dần việc sản xuất sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa, túi ni lông khó phân hủy sinh học và sản phẩm, hàng hóa chứa vi nhựa theo lộ trình. Sau năm 2025, thành phố không lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học tại các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch.
Huy Vũ
