Hỗ trợ tâm lý, vững vàng mùa thi
Càng sát ngày thi vào 10 và tốt nghiệp THPT, áp lực tâm lý càng gia tăng đối với học sinh. Để giúp các em tránh quá tải, rơi vào khủng hoảng tâm lý, nhiều giáo viên, nhà trường tích cực tư vấn tâm lý, tăng cường phối hợp cùng gia đình để các em bình tĩnh bước vào kỳ thi với tâm thế tốt nhất...
Muôn vàn nỗi lo
Là lứa học sinh cuối cùng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 nên Nguyễn Anh Thư, lớp 12A8, Trường THPT Hồng Bàng, luôn canh cánh trong mình nỗi lo, nếu không vượt qua kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay thì năm sau em sẽ phải thi chung với những học sinh của chương trình 2018. Cường độ ôn tập cuối kỳ căng thẳng, cộng thêm nỗi lo về khả năng mình trượt tốt nghiệp khiến em nhiều khi mất ngủ...
Cũng là lứa học sinh cuối cùng của chương trình cũ, nhưng với Nguyễn Hoàng L, lớp 9 Trường THCS Đà Nẵng (quận Ngô Quyền), đối mặt với áp lực gia đình khi em đồng thời đăng ký thi cả chuyên Anh Trần Phú và THPT Thái Phiên, là những trường top đầu thành phố. Áp lực từ cường độ học dày đặc, có hôm kín cả 4 ca không bằng việc em phải đối mặt với sự “quan tâm” của bố mẹ. Thi khảo sát lần 2, điểm Anh từ 10 xuống 9, ngay lập tức em nhận được “cơn mưa” cằn nhằn của mẹ vì để “tuột phong độ”. Cả ngày mẹ chỉ nhắc đi nhắc lại kỳ thi khốc liệt này, chỉ cần hơn nhau 0,25 điểm đã quyết định “thắng thua”. Không có thế mạnh về Văn nên cứ đi học về, sau khi làm hết đề thầy cô giao, từ 22 giờ đến 24 giờ, đến lượt “cô giáo mẹ” ngồi kiểm tra em thuộc luận điểm, luận cứ của Văn. Ngoài mẹ còn có bố “đồng hành” bằng việc thường xuyên nêu những “tấm gương sáng” của chị họ, của con đồng nghiệp đã đỗ chuyên Trần Phú, thi khảo sát luôn từ 44 điểm trở lên khiến L như nổ tung trong ức chế. Càng ngày cuối, áp lực học tập cùng thời tiết nắng nóng khiến em luôn than mệt, thậm chí còn xin mẹ uống panadol để bớt đau đầu... Còn với Cao Thùy Tr, lớp 9 THCS Trần Phú (quận Lê Chân), áp lực lại do chính em đặt ra đối với bản thân khi quyết tâm thi bằng được chuyên Hóa Trần Phú. Mỗi lần có điểm kiểm tra là một lần em “thót tim” vì sợ điểm thấp, sợ bố mẹ đọc điểm trên nhóm zalo lớp cô gửi sẽ thất vọng. Hai tháng nay, không hôm nào em ngủ trước 1 giờ sáng, nhiều hôm mẹ phải lên tắt đèn mà em trằn trọc mãi không ngủ được...
Chủ động tiếp cận học sinh
Khi đề cập đến áp lực tâm lý của học sinh trước kỳ thi, bà Nguyễn Thị Quỳnh Phương, Trưởng Khoa tâm lý giáo dục (Trường đại học Hải Phòng) cho rằng, ngoài áp lực tự thân, trước kỳ thi nhiều học sinh còn chịu áp lực của gia đình bởi những kỳ vọng, mục tiêu đặt ra cao đòi hỏi các em phải nỗ lực hết sức. Về cơ bản, những kỳ vọng này xuất phát từ mong muốn con đạt thành tích tốt, được học tập trong môi trường ưu việt để có cơ hội phát triển nhưng phải tính đến năng lực của con. Bà Phương cảnh báo, không được xem thường những căng thẳng về tâm lý, nhất là giai đoạn cuối kỳ thi vì những bất ổn về tâm lý có thể khiến các em có thể có những hành vi tiêu cực. Lúc này rất cần sự đồng hành của nhà trường, nhất là gia đình. Để giúp học sinh giải toả áp lực thi cử, nhiều giáo viên, nhà trường chủ động triển khai nhiều giải pháp khác nhau. Với kinh nghiệm nhiều năm đồng hành cùng học sinh qua các mùa thi, cô Bùi Thị Dung, giáo viên Văn, Trường THPT Kiến Thụy cho biết: Mỗi học sinh lại có khả năng chịu áp lực khác nhau. Học sinh càng trầm, ít chia sẻ, áp lực tích tụ dồn nén càng dễ căng thẳng, thậm chí stress. Do vậy, trên lớp cô luôn phải chủ động nắm bắt hành vi, tâm lý từng em để xử lý kịp thời. Với cô Nguyễn Thị Bé, giáo viên Trường THPT Hồng Bàng, để giải tỏa áp lực tâm lý cho Nguyễn Anh Thư và các bạn lớp 12A8, giai đoạn ôn tập cuối cô luôn tạo không khí thoải mái trên lớp, lắng nghe tâm sự học sinh để kịp thời trao đổi với gia đình gỡ vướng mắc tâm lý. Ở góc độ quản lý, theo cô Trần Thị Hồng Trân, Hiệu trưởng THCS Kiền Bái (huyện Thủy Nguyên), trước hết nhà trường chỉ đạo giáo viên thông tin cho gia đình năng lực từng học sinh, các chỉ tiêu tuyển sinh trường THPT, điểm chuẩn tuyển sinh qua từng năm học cũng như các ngành nghề sau THCS để gia đình có quyết định phù hợp, tránh áp lực cho con. Ngoài ra, trường cũng tổ chức thi khảo sát rèn tâm lý như thi thật để các em được cọ xát, bớt lo âu, hồi hộp khi vào phòng thi.
Theo Phó giám đốc Sở GD-ĐT Phạm Quốc Hiệu, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập và kỳ thi tốt nghiệp THPT có vai trò quan trọng trong định hướng học tập, nghề nghiệp tương lai nên không chỉ học sinh mà cả gia đình cũng chịu nhiều áp lực. Do đó, trong chỉ đạo, Sở GD-ĐT yêu cầu các nhà trường ngoài tích cực ôn luyện kiến thức không được xem nhẹ công tác hỗ trợ tâm lý, tinh thần học sinh. Giáo viên cần phối hợp chặt chẽ với gia đình động viên các em học tập, chăm sóc sức khỏe. Với học sinh, các em cần tập trung ôn luyện, bố trí thời gian hợp lý giữa học tập, nghỉ ngơi, bảo đảm sức khỏe để tham gia kỳ thi đạt hiệu quả cao nhất – Phó giám đốc Sở Phạm Quốc Hiệu chia sẻ./.
BÙI HẠNH
Giáo viên Trường THPT Thái Phiên luôn quan tâm, sát sao đồng hành cùng học sinh vượt qua kỳ thi.
Giáo viên Trường THPT Thái Phiên luôn quan tâm, sát sao đồng hành cùng học sinh vượt qua kỳ thi.
Giáo viên Trường THPT Kiến An luôn tạo không khí thoải mái, tránh áp lực tinh thần cho học sinh trên lớp.
Thấy và Nghĩ
Tránh biến tướng
Cuối năm học, liên hoan tổng kết, “liên hoan kết hợp trải nghiệm” trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi trên nhiều hội, nhóm cha mẹ học sinh với không ít ý kiến trái chiều. Điều đáng nói, hoạt động này không chỉ diễn ra ở các lớp cuối cấp chia tay thầy cô, trường lớp mà đua nở ở tất cả các lớp trong khối, từ bậc THPT, THCS tới tiểu học. Tổng kết năm đang trở thành dịp liên hoan, hội hè, tiêu tốn không ít thời giờ và đánh vào “hầu bao” của các gia đình vào dịp cuối năm học.
Thực tế cho thấy, những năm gần đây, mức sống của người dân được nâng lên, Hội cha mẹ học sinh có nhiều hình thức khác nhau trong việc tổ chức tổng kết năm học. Dưới sự “bật đèn xanh” của nhiều giáo viên, nhà trường, hoạt động này không chỉ dừng “liên hoan bánh kẹo” trên lớp mà đua nhau tổ chức ở nhà hàng, khách sạn dềnh dang như một sự kiện lớn, mời cả MC dẫn chương trình; thuê âm thanh, ánh sáng... Diện “khách mời” không chỉ giáo viên chủ nhiệm mà được “mở rộng” với cả giáo viên các bộ môn như Toán, Văn, Anh. Sau liên hoan sẽ tặng quà tri ân các thầy cô. Điều này đồng nghĩa kinh phí đóng góp của mỗi gia đình cũng sẽ bị đội lên, dao động từ 200.000-500.000/suất. Với nhiều gia đình, nhất là gia đình có con học cuối cấp hoặc nhiều con cùng đi học, dịp cuối năm, lo các khoản tiền học, tiền bù quỹ cha mẹ học sinh, tiền sách giáo khoa..., thêm tiền liên hoan có thể lên tới hàng triệu đồng.
Về bản chất, tổng kết cuối năm là dịp để nhìn nhận, đánh giá lại những nỗ lực, cố gắng của cả cô, trò và cha mẹ học sinh trong công tác giáo dục, hỗ trợ, chăm sóc con em. Nếu được tổ chức tốt, bảo đảm tính chất trang trọng, tiết kiệm thì dịp này sẽ lưu giữ những kỷ niệm đẹp với mỗi học sinh. Tuy nhiên, việc tổ chức đang có chiều hướng “trăm hoa đua nở”, dần trở thành “phong trào thi đua” gây không ít bức xúc trong cha mẹ học sinh và dư luận xã hội.
Để tổng kết năm học thực sự đúng bản chất, đi vào nền nếp, Sở GD-ĐT và các phòng GD-ĐT cần tăng cường quản lý, hướng dẫn, nhắc nhở cách tổ chức thực hiện; đồng thời đẩy mạnh công tác kiểm tra, kịp thời tuýt còi những “ý tưởng: quá đà, góp phần ngăn chặn tình trạng biến tướng, trục lợi hoạt động này. Đối với giáo viên, nhà trường cần có sự định hướng, kiểm soát công tác tổ chức, quy mô, nội dung chương trình sao cho trang trọng, tiết kiệm, an toàn, đúng ý nghĩa. Ngoài ra, việc tổng kết năm học cần được Hội cha mẹ học sinh nhìn nhận đúng, tính đến mặt bằng chung. Ngoài ra, các bậc cha mẹ cũng cần mạnh dạn, thẳng thắn bày tỏ ý kiến mang tính xây dựng, tránh ngại ngùng im lặng để rồi trút “ấm ức” lên các diễn đàn xã hội, “làm khó” và ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín nhà trường và ngành Giáo dục./.
HOÀNG TRIỆU
Bài và ảnh: Bùi Hạnh
