(HPĐT)- Vụ việc hơn 200 học sinh trên địa bàn quận Đồ Sơn tự nguyện tham gia làm xét nghiệm sàng lọc HIV do nhóm Bông hồng đen - Cầu vồng đen thực hiện trong khi nhóm này chưa thông báo với địa phương hoặc các cơ quan chức năng khiến nhiều người lo lắng. Đáng nói là trong việc này, các em không trao đổi, xin ý kiến gia đình, nhà trường để được tư vấn, khuyến cáo phù hợp. Sự việc làm “dấy” lên quan ngại về tình trạng “hổng” kiến thức, kỹ năng sống trong một bộ phận học sinh, sinh viên (HSSV) hiện nay. Thực tế này đòi hỏi gia đình, nhà trường cần quan tâm, định hướng, trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết, nhất là đối với học sinh các cấp và sinh viên.
Cán bộ Công an quận Ngô Quyền tuyên truyền về phòng, chống ma túy học đường tại Trường THCS Chu Văn An. Ảnh: Lê Oanh
Suy nghĩ non nớt, cả tin
Việc nhóm Bông hồng đen - Cầu vồng đen tự ý lấy mẫu xét nghiệm của hàng trăm học sinh làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe, an toàn của học sinh. Mặc dù sự việc sau đó được các ngành chức năng kiểm tra, kết luận, song đây cũng là bài học để các bậc cha mẹ rút kinh nghiệm, quan tâm, giáo dục con em có kỹ năng, cân nhắc trước khi ra quyết định.
Không chỉ học sinh, với nhiều sinh viên đại học - lứa tuổi đã trưởng thành, nhưng đứng trước các vấn đề xã hội, tình huống phát sinh trong đời sống cũng bộc lộ sự lúng túng trong xử lý, thậm chí trở thành “con mồi” béo bở của các đối tượng lừa đảo. Nhiều trường hợp sinh viên năm nhất đến năm thứ 3 bị lừa với nhiều hình thức khác nhau, người mất ít thì vài trăm nghìn, mất nhiều lên đến hàng trăm triệu. Như trường hợp sinh viên N. T. K., ở Khoa Du lịch (Trường đại học Hải Phòng), bị lừa đảo mất tiền khi tham gia công việc làm đơn Shopee trên mạng xã hội. K. cho hay: “Đối tượng đề nghị em nộp tiền trước để tạo đơn trên Shopee, sau đó không cần làm gì mà được rút lãi. Ban đầu em nạp vào 30.000 đồng, 50.000 đồng, 500.000 đồng và được trả lãi đầy đủ. Nhưng sau khi nạp lên số tiền lớn hơn, đối tượng “bặt vô âm tín”, em bị mất hơn 20 triệu đồng…”.
Nguyên nhân của tình trạng này do HSSV hạn chế về kiến thức xã hội, kỹ năng, kinh nghiệm cuộc sống. Ngoài ra, nhiều sinh viên có tâm lý muốn kiếm thêm thu nhập để trang trải cuộc sống xa gia đình, khi nghe các đối tượng mời chào “việc nhẹ lương cao”, ngay lập tức đều tham gia.
Kết hợp hài hòa nhiều phương pháp
Thực tế cho thấy, tình trạng “hổng” kiến thức, kỹ năng sống của một bộ phận học sinh, sinh viên rất đáng lo ngại và cần có giải pháp khắc phục ngay, tránh hậu quả nghiêm trọng. Theo Phó hiệu trưởng Trường THPT Lê Chân Doãn Hoàng Trung, bên cạnh chương trình giáo dục chính khóa, việc bồi dưỡng mảng kiến thức về đời sống xã hội cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng, giúp các em đủ bản lĩnh, tự tin hơn. Các nhà trường cần quan tâm, đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, truyền thông để các em nhận diện rõ nguy cơ, ảnh hưởng, hậu quả gặp phải trong cuộc sống, từ đó biết cách tự bảo vệ bản thân. Đồng thời, nhà trường chủ động tổ chức hoặc phối hợp các đơn vị liên quan giáo dục kiến thức, kỹ năng sống qua các hoạt động ngoại khóa, giờ sinh hoạt chuyên đề…, giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng ra quyết định, giải quyết vấn đề.
Tại các trường đại học có nhiều cách làm hay, sáng tạo, nắm bắt được diễn biến tâm tư, nguyện vọng của sinh viên, có giải pháp để cảnh báo, ngăn ngừa sinh viên tiếp cận những kênh thông tin “độc, hại”. Bí thư Đoàn Thanh niên Trường đại học Hàng hải Việt Nam Lê Hoàng Dương cho biết: Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên trường thường xuyên đăng thông tin cảnh báo, các phương thức, thủ đoạn của các đối tượng để sinh viên nắm bắt, không rơi vào bẫy lừa; tăng cường quản lý sinh viên trên các trang mạng xã hội, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của sinh viên thông qua các diễn đàn, tọa đàm, hội thảo, để có biện pháp xử lý kịp thời đối với những sự việc xảy ra. Tại Trường đại học Hải Phòng, nhà trường chủ động phối hợp cơ quan Công an cung cấp thông tin tình hình sinh viên, tình hình địa bàn dân cư, những điểm nóng, phức tạp để đưa ra hướng dẫn, khuyến cáo sinh viên đề phòng, tránh; tổ chức các đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy, lái xe an toàn, thực hiện Luật An ninh mạng, phòng cháy, chữa cháy… nhằm nâng cao kiến thức, cảnh giác cho sinh viên.
Theo Trưởng Khoa Tâm lý giáo dục Nguyễn Thị Quỳnh Phương (Trường đại học Hải Phòng), đối với học sinh chưa đủ 18 tuổi, hiểu biết xã hội, kinh nghiệm sống chưa có nhiều nên kỹ năng đưa ra quyết định còn hạn chế, rất cần sự quan tâm từ phía gia đình. Cha mẹ cần thường xuyên gần gũi, tâm sự, chia sẻ với các con, nắm bắt những dấu hiệu bất thường để kịp thời can thiệp, định hướng cho các con trước những ảnh hưởng của đời sống xã hội. Các nhà trường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, định hướng về tư tưởng chính trị, nâng cao ý thức cảnh giác trước các thủ đoạn của các đối tượng; tăng cường quản lý không để học sinh, sinh viên bị kích động, lôi kéo tham gia các sự việc “nóng”, phức tạp./.
HOÀNG XUÂN
