(HPĐT)- Dư luận cho tới thời điểm này vẫn bàng hoàng vì những thông tin về vụ “thổi giá” thiết bị y tế ở Bệnh viện Bạch Mai mới bị phanh phui. Công ty CP công nghệ y tế BMS (BMS), đối tác quan trọng của Bệnh viện Bạch Mai lắp đặt hàng loạt thiết bị theo hình thức xã hội hóa. Từ năm 2017, BMS đã triển khai lắp đặt hệ thống robot Rosa hỗ trợ phẫu thuật thần kinh tại khoa phẫu thuật thần kinh, sọ não.

(Ảnh minh họa)
Thiết bị này có nguồn gốc xuất xứ từ Pháp được BMS nhập về với giá khoảng 7,4 tỷ đồng (gồm cả VAT). Tuy nhiên, lãnh đạo BMS câu kết với các đơn vị thẩm định giá, nâng khống giá thiết bị lên 39 tỷ đồng rồi đưa vào hợp đồng liên doanh, liên kết với Bệnh viện Bạch Mai. Theo giá thực, chi phí khấu hao máy cho một ca bệnh khoảng hơn 4 triệu đồng, nhưng với giá khống thì số tiền thu thực tế từ người bệnh lên tới 23 triệu đồng/ca. Trong các năm 2017 - 2019, Bệnh viện Bạch Mai sử dụng thiết bị chữa trị tổng cộng 550 ca, số tiền chênh lệch các đối tượng chiếm đoạt, hưởng lợi từ người bệnh khoảng hơn 10 tỷ đồng. Nhưng đau hơn cả là những người bệnh khốn khổ đang ở lằn ranh rất mỏng manh giữa cái sống và cái chết, chạy vạy từng đồng khắp nơi để chữa bệnh mà bị “móc túi” tới 19 triệu đồng so với giá trị thực thì quả là tàn ác, nhẫn tâm.
Ngoài robot Rosa, từ năm 2017, BMS còn thực hiện hợp đồng liên doanh, liên kết với Bệnh viện Bạch Mai qua việc lắp đặt robot hỗ trợ Mako trong phẫu thuật thay khớp háng, khớp gối tại Khoa Chấn thương chỉnh hình và cột sống. Theo hợp đồng, tổng giá trị đầu tư thiết bị robot Mako là 44 tỷ đồng, do BMS đầu tư 100% vốn; thời hạn liên kết là 7 năm (đến năm 2024), sau khi trừ thuế thu nhập và các chi phí chung, công ty được chia lợi nhuận 50% và bệnh viện hưởng 50%. Tuy nhiên, thiết bị này khi nhập về qua khai báo hải quan chỉ có giá hơn 23 tỷ đồng. Theo ước tính trong năm 2017 - 2018, Bệnh viện Bạch Mai và BMS đã thu lãi từ thiết bị này hàng trăm triệu đồng chia nhau.
Ngày 12-9, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an ban hành kết luận điều tra vụ án "vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Hà Nội thuộc Sở Y tế Hà Nội; Công ty CP định giá và bán đấu giá tài sản Nhân Thành; Công ty TNHH Vật tư khoa học và thương mại Việt Nam (MST) và các đơn vị liên quan. Kết quả điều tra xác định từ đầu năm 2020, CDC Hà Nội mua một số hệ thống Realtime PCR tự động nhằm đáp ứng nhu cầu xét nghiệm phòng, chống dịch COVID-19. Do thời gian gấp nên việc mua sắm này được CDC Hà Nội thực hiện theo phương thức chỉ định thầu. Từ các tài liệu thu thập được, cơ quan điều tra xác định hệ thống máy xét nghiệm Realtime PCR phòng chống COVID-19 khi nhập về Việt Nam giá khoảng 2 tỷ đồng. Tuy nhiên các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối mua bán lòng vòng với nhau và CDC Hà Nội đã mua với giá hơn 7 tỷ đồng, gấp 3 lần giá nhập. Kết quả điều tra xác định các bị can đã câu kết, gian lận, thông đồng, nâng khống giá trị gói thầu mua sắm hệ thống Realtime PCR tự động - xét nghiệm COVID-19 gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng đối với Nhà nước.
2 vụ điển hình bị phát hiện cũng đủ nói lên những góc khuất đáng sợ trong việc mua sắm trang thiết bị y tế. Ở đây, chủ trương xã hội hóa là hoàn toàn đúng đắn nhưng đã bị các đối tượng lợi dụng, vì lợi ích riêng mà không “xúc động” trước những nỗi lo của những người bệnh khốn khó. Đây cũng là một trong những yếu tố quyết định khiến chi phí khám chữa bệnh của người dân mỗi ngày một tăng cao, không may mắc bệnh phải chữa trị thì lo sợ vô cùng, nếu bệnh trọng có thể khuynh gia bại sản. Kết quả xác minh cho thấy, có từ 2 - 7% doanh thu của các hệ thống máy trong các đề án liên doanh liên kết tại Bệnh viện Bạch Mai đã được chuyển về các khoa thụ hưởng. Chỉ tính 25 đề án triển khai, các khoa thuộc bệnh viện này đã thu được khoảng 209 tỷ đồng.
Bình luận về các vụ việc nói trên, nhiều luật sư cho rằng đây chính là tội ác; là vi phạm đặc biệt nghiêm trọng (lợi dụng dịch bệnh, tình hình khẩn cấp để nâng khống giá máy móc, thiết bị; thu khống giá chữa bệnh của người dân). Lỗ hổng này có thể nói là “to tướng” nhưng vì lợi riêng, nhiều người nhìn thấy vẫn nhắm mắt làm ngơ. Thực tế đó cho thấy, nếu như không kiểm soát được việc đấu thầu, mua sắm thiết bị y tế trong các cơ sở y tế công, để cho các nhóm lợi ích thổi giá chia nhau, thì số tiền thất thoát sẽ rất lớn mà vụ CDC Hà Nội hay ở Bệnh viện Bạch Mai chỉ là “giọt nước tràn ly”.
Trọng Nhân