Sân khấu thiếu nhi
Nỗ lực tìm kiếm “Những bộ quần áo mới”
Mặc dù có lượng người xem tiềm năng rất lớn, gồm các cháu thiếu niên, nhi đồng và ngay cả các bậc phụ huynh, thầy cô giáo nhưng sân khấu thiếu nhi lại chưa được quan tâm đúng mức, khó xuất hiện những chương trình, vở diễn “để đời”. Đầu tháng 5-2024, các đơn vị nghệ thuật cả nước hội tụ tại Liên hoan nghệ thuật sân khấu dành cho thiếu niên, nhi đồng 2024 tại Hải Phòng nhằm đưa các chương trình, vở diễn thiếu nhi tỏa sáng…
“Bữa tiệc thịnh soạn” dành tặng thiếu nhi
Chiều 16-5, không gian Nhà hát thành phố đầy ắp tiếng cười, tiếng reo hò của các cháu thiếu nhi khi theo dõi vở kịch “Bộ quần áo mới của hoàng đế” do Nhà hát Kịch Việt Nam thực hiện. Theo NSND Nguyễn Xuân Bắc, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam, câu chuyện “Bộ quần áo mới của hoàng đế” của nhà văn Andersen không còn xa lạ với người đọc Việt Nam. Được mời dàn dựng vở kịch, đạo diễn Hiroyuki Muneshige mang tới một cách kể chuyện đầy mới lạ, kích thích sự sáng tạo cho các diễn viên tham gia trong vở kịch. Câu chuyện kể về việc hai người thợ dệt hứa với hoàng đế rằng, họ sẽ dệt cho ông một bộ y phục mà khi mặc vào thì những kẻ ngu ngốc, bất tài hoặc bất xứng với địa vị của họ sẽ không thể nhìn thấy. Khi hoàng đế “mặc” bộ y phục mới này diễu hành trước thần dân, không ai dám nói rằng họ không nhìn thấy bộ quần áo nào. Chỉ khi một đứa trẻ kêu lên: “Hoàng đế không mặc quần áo” thì mọi chuyện mới vỡ lẽ... Trước đó, sáng 15-5, vở diễn “Tiếng đàn Thạch Sanh” của Nhà hát Ca múa kịch Lam Sơn (Thanh Hóa) gây hứng thú cho hàng trăm thiếu niên, nhi đồng có mặt tại Nhà hát thành phố. Dựa theo truyện cổ tích nổi tiếng “Thạch Sanh”, vở diễn được dàn dựng bằng hình thức sân khấu hóa: Ca - vũ - kịch trong thời lượng 60 phút. Các em thiếu nhi không chỉ được theo dõi một cốt truyện dân gian giàu tính nhân văn, mà còn được xem những tiết mục ca múa hát hấp dẫn làm nổi bật thông điệp: Hãy sống nhân ái, yêu thương, giúp đỡ mọi người, sống trung thực, có lòng vị tha, ở hiền gặp lành và kẻ sống ác sẽ bị trừng trị thích đáng; đồng thời phê phán thói hư tật xấu, ganh ghét đố kỵ, tranh công...
Quy tụ các đơn vị nghệ thuật hàng đầu cả nước, Liên hoan mang đến “bữa tiệc thịnh soạn” dành tặng thiếu nhi, như: Vở múa rối “Dế mèn phiêu lưu ký” của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng được đầu tư quy mô với tạo hình con rối rất đẹp mắt, kết hợp hiệu ứng ánh sáng lung linh, âm thanh vui nhộn. 2 vở diễn quy mô của Nhà hát Tuổi trẻ, trong đó, vở “Chú mèo dạy hải âu bay” được chuyển thể từ tác phẩm văn học cùng tên nổi tiếng thế giới của nhà văn người Chile Luis Sepulveda. “Tấm Cám” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam lần đầu tiên “kể” câu chuyện cổ tích quen thuộc qua ngôn ngữ xiếc mang đến nhiều điều bất ngờ, thú vị. Các vở chèo đậm màu sắc dân gian, như: “Cây tre trăm đốt”, “Nắm xôi kỳ diệu” của Nhà hát Chèo Hà Nội và “Tiếng chuông cảnh tỉnh” của Nhà hát Chèo Bắc Giang. Ảo thuật “Ảo giác” của Đoàn Ảo thuật TP Hồ Chí Minh và “Lá cờ thêu 6 chữ vàng” của Sân khấu Sen Việt, trong đó “Lá cờ thêu 6 chữ vàng” khai thác rất nhiều điệu lý, dân ca Nam bộ…mang đến “bữa tiệc thịnh soạn” dành tặng thiếu nhi Hải Phòng và cả nước.
Để có chương trình, vở diễn thiếu nhi hấp dẫn
NSND Tự Long, Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội, cũng là một trong những nghệ sĩ gắn bó từ những năm 2005 và có những tác phẩm “để đời” với sân khấu thiếu nhi cho rằng, tác phẩm dành cho thiếu nhi phải đạt được các yếu tố: Tính giải trí cao để thiếu niên, nhi đồng được sống trong không khí vui tươi, thoải mái bên bạn bè, tận hưởng không gian nghệ thuật. Cùng với đó, vở diễn không thể thiếu những thông điệp, song tránh tình trạng quá nhồi nhét thông điệp khiến vở diễn trở nên căng thẳng, khiến các con khó tiếp thu. “Đôi khi, thông điệp chỉ đơn thuần là những câu nói, hành động đẹp, bài học trên lớp được nhắc lại để các con nhớ hơn…”, NSND Tự Long bày tỏ. Còn NSUT Cao Ngọc Ánh, Phó giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ thông tin, hằng năm, Nhà hát tổ chức viết kịch bản dành riêng cho lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng. Mỗi vở diễn đều có sự nghiên cứu kỹ người xem, dành cho lứa tuổi 6-12 tuổi, từ 12-15 tuổi. Cùng với đó, các vở diễn cũng mang đến những thông điệp giáo dục thanh thiếu nhi về chân - thiện - mỹ, về tình cảm gia đình, bạn bè, sự đoàn kết, bảo vệ môi trường… Khâu lựa chọn kịch bản cũng từ rất sớm, không vào mùa mới xây dựng 1, 2 vở hay một vài tiểu phẩm. Đến với liên hoan, Nhà hát Tuổi trẻ mang đến 2 vở diễn sân khấu và ca múa nhạc thể hiện rõ nét nhất thế mạnh nhà hát cấp quốc gia (trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) duy nhất có nhiệm vụ phục thanh thiếu nhi, với đầy đủ các bộ môn kịch, ca, múa, nhạc…
Theo NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, so với đời sống tinh thần của các con, sân khấu hiện nay còn rất khiêm tốn các tác phẩm phục vụ thiếu nhi. Liên hoan vừa là dịp tổng kết các chương trình, kịch mục đối với thiếu nhi và tìm ra phương cách xây dựng các chương trình, kịch mục dành cho thiếu nhi; đồng thời cũng là “đòn bẩy” để các đơn vị nghệ thuật có trách nhiệm hơn đối với đời sống tinh thần của thiếu nhi, nhất là các loại hình nghệ thuật truyền thống đang rất khó khăn khi xây dựng các chương trình nghệ thuật phục vụ thiếu nhi. “Tuy không kỳ vọng quá nhiều và phải thực hiện dần dần, nhưng thông qua liên hoan, các đơn vị nghệ thuật sẽ có nhiều trăn trở hơn đối với việc nâng cao chất lượng phục vụ thiếu nhi, góp phần xây dựng nhân cách các chủ nhân tương lai của đất nước”, NSND Trịnh Thúy Mùi nhấn mạnh.
HẢI HẬU
Vở diễn “Cây tre trăm đốt” của Nhà hát Chèo Hà Nội. Ảnh: Lam Anh
Vở diễn “Lời bà kể” của Nhà hát Kịch Hà Nội. Ảnh: Lam Anh
Vở diễn “Bộ quần áo của hoàng đế” của Nhà hát Kịch Việt Nam. Ảnh: Lam Anh
Sổ tay văn hóa
Phát huy văn hóa đọc, khơi dậy khát vọng tương lai trong giới trẻ
Trong nhiều chuyên đề Đoàn, Đội của các trường học trên địa bàn thành phố đầu năm nay, các tiết mục kể chuyện theo sách, báo luôn nhận được sự quan tâm theo dõi, cổ vũ động viên của đông đảo các em học sinh. Đây là một trong những kết quả nổi bật của phong trào kể chuyện theo sách, báo hướng tới cuộc kể chuyện theo sách với chủ đề “Sách và Khát vọng tương lai” do Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp Sở Giáo dục - Đào tạo Hải Phòng tổ chức.
Qua hơn 1 tháng phát động (từ giữa tháng 3 đến 19-4), cuộc thi thu hút 13/15 quận, huyện tham gia với 12 tác phẩm nội dung đa dạng, phong phú, thuộc nhiều thể loại như văn học, lịch sử, phương pháp, kỹ năng sống… Sau khi sơ tuyển, Ban giám khảo lựa chọn 10 tác phẩm tiêu biểu của 10 trường trung học cơ sở thuộc 10 quận, huyện trên địa bàn thành phố tham dự vòng chung khảo. Các tác phẩm được các em học sinh thể hiện khá sinh động với hình thức kể chuyện, kết hợp sân khấu hóa, cùng hình ảnh màn hình LED đã tạo sự truyền cảm, hấp dẫn, lôi cuốn người nghe. Nhiều tiết mục được đầu tư công phu, các thí sinh tham gia hội thi để lại nhiều cảm xúc với người xem, như: phần dự thi của Trường THCS Lương Khánh Thiện (quận Kiến An) với tác phẩm “Búp Sen xanh”; phần dự thi của Trường THCS thị trấn Cát Hải (huyện Cát Hải) với tác phẩm “Võ Thị Sáu - con người và huyền thoại”; phần dự thi của Trường THCS Nguyễn Văn Cừ (huyện Thủy Nguyên) với tác phẩm “50 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ”… Kết quả, Trường THCS Trần Phú (quận Lê Chân) đoạt giải nhất; Trường THCS thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng) và Trường THCS Nguyễn Văn Cừ (huyện Thuỷ Nguyên) đoạt giải nhì. Ban tổ chức còn trao 3 giải ba và nhiều giải khuyến khích…
Cuộc thi là hoạt động nỗ lực góp phần phát triển, động viên, khích lệ văn hóa đọc trong nhà trường và cộng đồng. Đây cũng là sân chơi bổ ích, giúp các học sinh không chỉ tự tin thể hiện khả năng cảm nhận về cuốn sách hay đã đọc, mà còn giúp các em xây dựng ước mơ, khát khao của bản thân trong tương lai, cũng như thay đổi nhận thức và điều chỉnh hành vi để trở thành con người có ích cho xã hội…
HẢI HẬU
Hải Hậu
