Trang xã hội – T6
Chợ truyền thống trước thách thức mới
Dưới thời tiết nắng nóng oi bức của mùa hè, nhiệt độ ngoài trời có lúc lên đến hơn 40 độ C, các tiểu thương các chợ truyền thống vẫn đỏ mắt ngóng khách đến mua hàng…
Thời tiết nắng nóng khiến người dân ngại đi chợ kéo theo việc kinh doanh của tiểu thương gặp khó khăn, ế ẩm. Dạo một vòng quanh chợ Ga, phường Cầu Đất (quận Ngô Quyền) chiều 19-6, phóng viên nhận thấy mặc dù 17 giờ, nhưng không khí trong chợ vẫn nóng hầm hập. Lối đi lại giữa các ki-ốt bán hàng chỉ khoảng 1 m, nhưng lại bị thu hẹp bởi việc bày hàng hóa lấn thêm diện tích của nhiều tiểu thương. Không khí vắng vẻ bao trùm hầu hết các quầy hàng, số lượng khách vào chợ rất ít. Nhiều tiểu thương ngồi lọt thỏm giữa quầy, chung quanh hàng hóa chất cao để lướt web, chat chít, một số khác ngồi túm lại tán gẫu với nhau chờ đến giờ dọn hàng về. Bên cạnh đó, hàng loạt ki-ốt, sạp hàng đóng cửa im lìm, treo biển “bán quầy giá rẻ”, “cho thuê giá rẻ”… Rất nhiều tiểu thương phản ánh, sức mua giảm rất sâu, nhiều chủ ki-ốt vắng khách bỏ trống mặt bằng thời gian qua.
Chị Lê Nhi, 36 tuổi, có thâm niên 15 năm kinh doanh quần áo tại chợ Ga chia sẻ: Chưa bao giờ nghĩ rằng cảnh chợ sầm uất nhất nhì thành phố một thời, nay lại đìu hiu đến như vậy. Doanh thu bán trực tiếp tại ki-ốt của chị giảm từ 70% đến 80% so với các năm trước. Mặc dù số tiền chị bỏ ra ban đầu thuê ki-ốt với niên hạng 15 năm giá hơn 50 triệu đồng/ki ốt, bây giờ chuyển nhượng lại với giá rất rẻ nhưng cũng không ai hỏi. Vì thế chị vẫn phải bám trụ kinh doanh ở đây kết hợp với bán hàng online. Hơn 2 năm qua, doanh thu từ kênh bán hàng trực tuyến trở thành nguồn thu chủ lực tại quầy hàng của chị. Nắng nóng thế này, người bán hàng còn không chịu nổi thì khách cũng ngại vào chợ, nên chợ đã vắng nay còn vắng hơn.
Cách đó không xa, tại ki- ốt của ông Trần Văn Tuấn, 65 tuổi, chuyên bán đồ khô, gia vị cũng chịu cảnh vắng vẻ. Ngồi cả ngày dưới thời tiết nắng nóng, ông Tuấn cũng chỉ biết lướt web trên điện thoại thông minh xem thông tin vì không có khách hàng nào hỏi mua. Tôi cũng tìm hiểu bán hàng qua mạng internet, muốn như vậy cần chi phí đầu tư các thiết bị mà chưa chắc đã thu hồi lại được vốn. Trong khi đó quy trình bán hàng- đóng gói- giao nhận- kiểm tra- thanh toán rất phức tạp đối với người hạn chế hiểu biết về công nghệ thông tin. Nhiều lúc tôi cũng làm thử, nhưng không phải ai cũng có duyên với loại hình này. Sau đó, lại quay về cách bán truyền thống.
Theo ông Trịnh Quốc Khánh, Trưởng Ban quản lý chợ Ga cho biết: Tại chợ Ga có hơn 1.200 ki ốt nhưng hiện nay chỉ khoảng 600 ki ốt đang hoạt động cầm chừng. Nhiều tiểu thương bỏ sạp, vì kinh doanh không có lãi. Ban quản lý chợ cũng khuyến khích, tạo điều kiện thu hút tiểu thương vào buôn bán tại chợ, nhưng tình trạng bỏ chợ vẫn diễn ra do thương mại điện tử phát triển nhanh, lấn át ngày ngày càng nhiều các chợ truyền thống. Dạo quanh, một số chợ truyền thống khác ở thành phố cũng báo động tình trạng tiểu thương bỏ chợ như chợ An Dương, chợ Con (cùng quận Lê Chân); chợ Minh Kha (huyện An Dương)…
Với sự hỗ trợ của công nghệ, nhiều người tiêu dùng chuyển thói quen mua sắm từ trực tiếp sang trực tuyến. Chị Nguyễn Thị Liên, 30 tuổi, ở phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) cho biết: Từ lâu rồi, chị chọn mua hàng ở siêu thị và hình thành thói quen mua sắm một lần cho cả tuần. Không gian siêu thị thoáng mát, sạch sẽ, hàng hóa có kiểm định, nguồn gốc rõ ràng, giá cả không cao hơn ở chợ truyền thống là mấy. Tương lai, nhiều người sẽ có thói quen mua hàng ở siêu thị. Bên cạnh đó việc mua hàng trên các sàn thương mại điện tử vừa được giảm giá lại miễn phí vận chuyển. Ngồi nhà mà vẫn có hàng hóa.
Thực tế hiện nay, đối tượng khách hàng đến các chợ truyền thống phần lớn là công nhân và người lao động có thu nhập thấp. Khi kinh tế khó khăn, tình hình mất việc, giảm lương của người lao động ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua ở chợ truyền thống sụt giảm nghiêm trọng, khiến nhiều tiểu thương rơi vào tình trạng ế ẩm kéo dài.
Theo ông Chu Minh Cương, Phó Chủ tịch Hội doanh nhân trẻ Hải Phòng: Không thể phủ nhận được tầm quan trọng của chợ truyền thống. Đây là nơi có cách thức tiêu thụ hàng tươi sống rất tốt và linh động, thể hiện được nét đặc trưng của ẩm thực Việt. Các địa phương cần chuẩn hóa về tổ chức, giao thông để người mua có thể tiện lợi di chuyển vào các khu chợ truyền thống, thay vì dừng xe mua nhanh dọc đường. Ban quản lý các chợ cần nâng cấp cơ sở hạ tầng, bảo đảm chợ thông thoáng, sạch sẽ, văn minh. Bên cạnh đó, tiểu thương chợ truyền thống cần thay đổi để thích ứng, trang bị kiến thức livestream, quảng cáo online, cung cấp dịch vụ giao hàng tận nhà. Không thể duy trì cách bán hàng kiểu cũ là ra sạp mở quầy và chờ khách đến hay các "văn hóa" nói thách, trả giá, cân thiếu…
Bài và ảnh: Phạm Thanh
Các quầy hàng trong chợ Ga vắng bóng khách hàng dưới thời tiết oi nóng. | |
Ý kiến bạn đọc
Chị Đặng Thị Thu Hằng, thị trấn An Dương (huyện An Dương):
Chợ truyền thống đổi mới phương thức bán hàng
Hàng hóa bán ở chợ truyền thống phần lớn không niêm yết giá, không rõ nguồn gốc. Mua thực phẩm tiêu dùng hằng ngày tại siêu thị, giá không chênh lệch so với chợ truyền thống quá nhiều lại tiện lợi, sạch sẽ. Bên cạnh đó, các tiểu thương tại chợ truyền thống vẫn duy trì “văn hóa” bán hàng kiểu cũ, như nói thách quá cao, cân thiếu. Đến chợ vào những ngày nóng quả là một khó khăn, người bán hàng mang khẩu trang và trùm kín mít nên cũng không thoái mái để chọn mua hàng. Do vậy, người bán hàng ở các chợ này cần đổi mới phương thức phục vụ, niêm yết giá phù hợp với giá trị hàng hóa, để cạnh tranh với thương mại điện tử và các siêu thị.
Thầy giáo Nguyễn Đức Du, Trường THPT hàng hải:
Phát huy bản sắc của địa phương tại các chợ
Chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế- xã hội của nước ta, góp phần mở rộng mạng lưới phân phối hàng hóa, thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề sản xuất, giải quyết việc làm, giữ gìn bản sắc văn hóa của địa phương. Chợ còn giữ vai trò là kênh thu mua nông sản, hàng hóa từ hộ nông dân, nhà sản xuất thủ công, thúc đẩy việc áp dụng các mô hình sản xuất hàng hóa hiện đại vừa để mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng và hạ giá thành, vừa góp phần tạo ra các mặt hàng nông sản đặc biệt có thể xuất khẩu. Chợ còn là nơi quảng bá sản phẩm, nhất là những sản phẩm riêng, đặc sản của mỗi vùng, địa phương, mở ra các cơ hội phát triển sản phẩm gắn với việc thu hút khách thăm quan, du lịch tại địa phương đó.
T
