Tranh chấp đất đai thừa kế tại thôn Hòa Bình, xã An Thọ (huyện An Lão): Cần phân chia theo quy định pháp luật

Theo đơn, ông Tuyến trình bày: Bố mẹ ông mất đi, để lại một mảnh đất ở và ao có diện tích hơn 1,1 nghìn m² ở thôn Hòa Bình, để làm đất thờ cúng chung cho các con cháu. Tuy nhiên, hiện thửa đất này bị cháu gái ông là chị Phạm Thị Chinh (con của anh trai ông) chiếm dụng một phần để xây nhà, còn thửa đất và ao còn lại thì bị hai con trai của ông là các anh Nguyễn Văn Hát và Nguyễn Văn Đàn chiếm dụng. Việc tranh chấp đất đai kéo dài nhiều năm, khiến gia đình và họ hàng mất đoàn kết, xảy ra nhiều lần xô xát. Mặc dù ông Tuyến nhiều lần gửi đơn đề nghị chính quyền địa phương, nhưng không được giải quyết dứt điểm.

Sáng 25-4, có mặt tại khu vực đất tranh chấp, phóng viên nhận thấy mảnh đất được chia làm ba lô: một lô làm nhà thờ tổ mà ông Tuyến đang sinh sống, một lô giữa có gian nhà cấp 4 mà chị Chinh quản lý và sử dụng và một ao rộng hơn 400 m². Bên cạnh ao có lối đi được san lấp dẫn vào lô đất mà ông Tuyến cho biết là anh Nguyễn Văn Hát chiếm dụng. Trao đổi với phóng viên, ông Tuyến bày tỏ: "Tôi mong muốn chính quyền địa phương sớm rà soát lại hồ sơ quản lý và sử dụng đất của bố mẹ tôi để lại, từ đó yêu cầu các anh Hát, Đàn và chị Chinh hoàn trả lại thửa đất mà tôi cho là thuộc quyền sử dụng của tôi để làm đất thờ cúng và hủy trích đo sử dụng đất đối với hai thửa đất mang tên anh Hát và chị Chinh, bảo đảm quyền lợi của tôi cũng như đoàn kết trong gia đình và họ hàng".

Về nguồn gốc diện tích đất trên, Chủ tịch UBND xã An Thọ Lê Xuân Phú cho biết: Theo bản đồ giải thửa xã An Thọ năm 1985, các thửa đất nêu trên gồm thửa đất ao số 49 diện tích 404 m² và một thửa đất ở số 71 diện tích 819 m². Các thửa đất này chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng theo sổ mục kê của xã, đều mang tên cụ Phạm Thị Đót (mẹ đẻ ông Tuyến). Cụ Đót có bốn người con, gồm các ông, bà Tuyến, Cược, Sen, Kíp. Đến nay, các ông bà Cược, Sen, Kíp đã mất. Phần đất mà chị Chinh xây dựng nhà ở là thửa đất của ông Cược (em trai ông Tuyến), được cụ Đót chia cho từ nhiều năm trước. Ông Tuyến có ba người con trai, hiện các anh Hát và Đàn xây dựng nhà thờ trên một phần diện tích đất của ông Tuyến - nơi ông Tuyến đã sinh sống nhiều năm nay. Phần đất ao và diện tích đất ở liền kề ao, theo nguyện vọng của các con ông Tuyến, muốn giữ lại để mở rộng nhà thờ chung. Tuy nhiên, do trước đây cụ Đót mất không để lại di chúc, việc phân chia tài sản sau khi cụ qua đời không được gia đình bàn bạc thống nhất, dẫn đến tranh chấp kéo dài trong nhiều năm.

Gần đây nhất, vào ngày 15-3, UBND xã nhận được đơn phản ánh của ông Tuyến và tổ chức hai cuộc hòa giải tại trụ sở UBND xã vào các ngày 28-3 và 4-4. Tuy nhiên, các thành phần liên quan đến việc hòa giải, tức các anh Đàn và Hát không có mặt, khiến các cuộc hòa giải không thành công. Chính quyền địa phương sau đó có thông báo số 12/TB ngày 10-4 yêu cầu các bên liên quan giữ gìn trật tự an ninh địa phương và sớm tổ chức họp bàn gia đình, họ hàng để thống nhất việc chia tài sản thừa kế. Nếu hòa giải không thành công, ông Tuyến có quyền nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND huyện hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân huyện An Lão.

Theo hồ sơ quản lý đất đai của xã An Thọ, các thửa đất nêu trên vẫn mang tên cụ Đót. Khi cụ Đót qua đời không để lại di chúc phân chia tài sản, do đó, theo quy định tại điểm a, Khoản 1, Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, di sản sẽ được phân chia thừa kế theo pháp luật. Cụ thể, Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định những người thừa kế theo pháp luật được chia theo thứ tự: Hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha mẹ đẻ, con đẻ, con nuôi; hàng thừa kế thứ hai gồm ông bà nội ngoại, anh chị em ruột, cháu ruột của người chết. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Do vậy, gia đình ông Tuyến và những người họ hàng có liên quan cần thống nhất phương án chia thừa kế tài sản. Nếu không thống nhất được, cần có đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện An Lão phân chia lại tài sản thừa kế theo quy định của pháp luật. UBND xã An Thọ sẽ tăng cường tuyên truyền cho người dân về các quy định pháp luật liên quan đến quyền thừa kế tài sản và yêu cầu các thành viên trong gia đình đoàn kết, giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.