(HPĐT)- Với chất lượng giấy, in ấn kém, lỗi phông chữ, sai lệch khoảng cách trình bày giữa các đoạn trên cùng một trang in, những ấn phẩm lậu tạo cảm giác khó chịu với người đọc. Nhưng những ấn phẩm kiểu này vẫn được quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội với mức giá chưa tới 1/3 giá in trên bìa sách.
Các ấn phẩm phát hành qua các nhà sách đều được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm xuất xứ bản quyền. Ảnh: Minh Hà
Khác với các ấn phẩm chính thống, việc sản xuất sách lậu chỉ gói gọn trong một khâu duy nhất là “in ấn”. Cũng bởi vậy, nhiều cuốn sách lậu có giá rẻ hơn cả một cốc cà-phê. Anh Nguyễn Ngọc Trường ở khu chung cư Bắc Sơn, phường Bắc Sơn (quận Kiến An) cho biết, đặt mua ấn phẩm “Thao túng tâm lý” của tác giả Shannon Thomas hơn 300 trang với giá 19 nghìn đồng theo quảng cáo trên mạng. Tính cả tiền vận chuyển, cuốn sách đến tay anh Trường với giá 35 nghìn đồng. Trong khi đó, cuốn sách do dịch giả Trương Tuấn dịch, được Nhà xuất bản Dân Trí phát hành với mức 169 nghìn đồng. Tưởng mua được ấn phẩm chất lượng với giá “hời”, nhưng thực tế, khi nhận sách anh Trường nhận thấy cách trình bày, dàn trang trong ấn phẩm này đều cẩu thả, cỡ và định dạng chữ không thống nhất, nhiều đoạn nội dung không giống với sách điện tử của cùng dịch giả. Hơn nữa, giấy in sách có chất lượng thấp, gây đau mắt khi đọc nhiều.
Qua tìm hiểu của phóng viên Báo Hải Phòng, các ấn phẩm lậu có giá chỉ bằng một nửa, thậm chí 1/3 giá được các nhà xuất bản niêm yết trên bìa. Kênh bán hàng chủ yếu là thông các trang mạng xã hội facebook. Như trên trang “Tổng kho sách”, cuốn “48 nguyên tắc chủ chốt quyền lực” được bán với giá 90 nghìn thay vì 248 nghìn đồng như giá niêm yết trên bìa sách; cuốn “Thiên tài bên phải, kẻ điên bên trái” cũng được giảm từ 180 nghìn giá niêm yết còn 69 nghìn đồng… Còn nhiều các trang Facebook tương tự quảng cáo sách với mức giá thấp như Tủ sách vàng, Team Mọt sách, Sách giảm giá, Sách giá rẻ… Điểm chung của những đơn vị này là không có địa chỉ rõ ràng, thậm chí không có cả số điện thoại liên lạc. Tất cả giao dịch đều được thực hiện qua nền tảng Facebook. Cũng bởi vậy khi phát sinh khiếu nại về chất lượng ấn phẩm, người mua hầu như không thể liên lạc lại với đơn vị bán hàng.
Không chỉ có sách kỹ năng, truyện dài, nhiều sách tham khảo dành cho học sinh phổ thông các cấp cũng được quảng cáo, chào mời người mua. Trong đó, chủ yếu là sách tham khảo các môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh. Chị Nguyễn Thu Hương, ở khu dân cư 81 đường Thiên Lôi, phường Nghĩa Xá (quận Lê Chân) cho biết: Gia đình chị mới chuyển từ miền Nam ra sinh sống ở Hải Phòng nên không kịp đăng ký mua sách theo lớp cho con gái. Chị tìm mua một số đầu sách theo chương trình của nhà trường trên mạng internet. Tuy nhiên, khi đối chiếu với sách của một số bạn cùng lớp với con gái, nội dung có nhiều điểm không giống nhau.
Chị Trần Hồng Minh, Cửa hàng trưởng Cửa hàng sách Fahasa, Trung tâm thương mại AeonMall (quận Lê Chân) thông tin: Một số đơn vị đại lý phát hành đăng ký mua một số đầu sách từ Fahasa sau đó tự lồng ghép, bán lẫn các đầu sách lậu. Sách lậu thường gia tăng vào thời điểm tháng 8, tháng 9 hằng năm, thời điểm chuẩn bị bước vào năm học mới. Để giải quyết tình trạng này, Fahasa phối hợp với đơn vị sản xuất sách, Sở Thông tin và Truyền thông rà soát những đầu sách được phát hành qua kênh của Fahasa, những trường hợp sách không bảo đảm chất lượng đều được thu hồi, hoàn trả về đơn vị xuất bản.
Để một cuốn sách tới tay bạn đọc, các đơn vị xuất bản phải thực hiện nhiều công đoạn. Từ mua bản quyền, chuyển ngữ (đối với sách nước ngoài), các khâu biên tập, xin giấy phép, trình bày, chế bản, dàn trang, đến in ấn. Luật sư Vũ Đình Thức, Văn phòng luật sư Shlegal chi nhánh Hải Phòng tư vấn: Hiện nay, để đáp ứng các quy định về bản quyền, mỗi cuốn sách khi xuất bản đều có một mã số định danh (ISBN) riêng. Mã số này sẽ được in trực tiếp vào bìa 4 hoặc trang cuối của mỗi cuốn sách. Ngoài ra, nhiều đơn vị phát hành cũng chủ động in các mã QRcode của nhà xuất bản trên các bìa sách để người dùng tiện tra cứu nguồn gốc, bản quyền sách cũng như cập nhật phản ánh của người đọc về những ấn phẩm lậu. Do đó, để tránh mua phải sách lậu, sách kém chất lượng, trước khi nhận sách, thanh toán tiền, người mua có thể tra cứu dữ liệu dựa theo mã số này trên cổng thông tin của Cục Xuất bản, in và phát hành (Bộ Thông tin và truyền thông) ở địa chỉ www.ppdvn.gov.vn hoặc thông tin trên các mã QRcode của nhà xuất bản./.
Minh An
