(HPĐT)- Tin vui đối với ngành Y tế khi Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 07 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 98 về quản lý trang thiết bị y tế và Nghị quyết số 30 sửa đổi khoản 4 Nghị quyết số 144 về việc tiếp tục thực hiện các giải pháp bảo đảm thuốc, trang thiết bị y tế. Các cơ chế mới được ban hành nhằm tháo gỡ vướng mắc lớn trong mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế phục vụ công tác khám, chữa bệnh. Với các bệnh viện tuyến cuối trung ương và thành phố, thông tin này không khác gì "cơn mưa rào" sau thời gian "nắng hạn lâu ngày", phải oằn mình chống chọi với với tình trạng thiếu thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế, thậm chí có những bệnh viện đầu ngành tuyến trung ương phải hạn chế hoạt động.
Thực tế, những khó khăn trong mua sắm thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế phục vụ công tác khám, chữa bệnh ở hệ thống y tế công lập hiện nay có nguyên nhân chính từ vướng mắc, bó buộc về cơ chế. Một số lãnh đạo bệnh viện tuyến cuối ở Hải Phòng thông tin, có trường hợp khi đấu thầu để mua hóa chất máy xét nghiệm, nhưng chỉ có một nhà phân phối hóa chất và một báo giá. Trong khi theo Thông tư số 58 của Bộ Tài chính, khi lập và xác định giá gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu cần bảo đảm đủ 3 báo giá, được xem là biện pháp kiểm soát, tránh tiêu cực. Do vậy là "tắc", không mua sắm được. Nhưng hàng hóa lĩnh vực y tế là dạng đặc biệt, có những sinh phẩm, hóa chất mang tính chất độc quyền, chỉ một nhà cung cấp chính hãng nên chỉ có một báo giá. Hay thời điểm này cách đây một năm, khi dịch bệnh bùng phát trên địa bàn thành phố, kit test nhanh virus SARS-CoV-2 trở lên khan hiếm trên thị trường. Nguồn cung vốn ít, giá cả leo thang từng ngày nên Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố không thể mua sắm được vì không xây dựng được giá dự toán... Còn nhiều vướng mắc khác liên quan đến cơ chế đấu thầu thuốc, thiết bị, vật tư y tế mà một lãnh đạo bệnh viện tuyến cuối của Hải Phòng từng bộc bạch: "Chúng tôi như đang đi trên dây!", một bên là người bệnh đang cần chữa trị, một bên là tâm lý "vừa làm, vừa sợ sai" trước "hàng rào" cơ chế.
Vì vậy, việc quyết liệt gỡ "nút thắt" đối với ngành Y là đòi hỏi tất yếu từ thực tiễn. Chẳng hạn, Nghị quyết số 30 của Chính phủ cho phép các cơ sở y tế được áp dụng thí điểm hướng dẫn về xây dựng giá gói thầu trong năm 2023. Với trường hợp chỉ có một nhà phân phối hoặc để bảo đảm tính tương thích về công nghệ, bản quyền mà không thể mua được từ nhà phân phối khác, chủ đầu tư được phép lấy báo giá trực tiếp từ nhà phân phối. Cơ chế này không chỉ trao quyền chủ động cho lãnh đạo các cơ sở y tế, giúp cán bộ yên tâm làm việc, khắc phục tâm lý sợ sai, còn là bước tiến tới giải quyết dứt điểm các khó khăn của ngành Y trong việc mua sắm, quản lý trang thiết bị, vật tư y tế thời gian vừa qua.
Chủ trương đã rõ, nhưng để chấm dứt tình trạng khủng hoảng thiếu thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế, đòi hỏi ngành chức năng, nhất là Y tế phải vận dụng sáng tạo vào điều kiện của mình, tránh tư tưởng ỷ lại, trông chờ hay rập khuôn, máy móc, thiếu sáng tạo./.
đông hải
