Mỗi độ thu sang, dòng người từ khắp mọi miền lại tìm về Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Phòng), hòa mình trong không gian lễ hội dân gian rộn rã và kết nối cộng đồng.

Bản hòa ca của lịch sử và tâm linh
Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2025 diễn ra từ ngày 1 đến 12/10 với nhiều nghi lễ và hoạt động văn hóa, tín ngưỡng phong phú. Lễ hội năm nay mang dấu ấn đặc biệt hơn, là lễ hội mùa thu đầu tiên sau khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Vì thế, lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc không chỉ là lễ hội địa phương mà còn là niềm tự hào văn hóa chung của cả nước.
Trong những ngày hội, hàng loạt nghi lễ trọng thể được tái hiện: lễ khai hội, lễ rước bộ, rước thủy trên sông Lục Đầu, lễ dâng hương tưởng niệm Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và danh nhân Nguyễn Trãi. Mỗi nghi lễ đều mang ý nghĩa tri ân, gợi nhắc công lao to lớn của tiền nhân trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.
Ông Nguyễn Văn Toàn, bậc cao niên ở phường Trần Hưng Đạo chia sẻ: “Năm nay lễ hội được tổ chức trang trọng, hoành tráng hơn. Người dân chúng tôi thấy vinh dự, tự hào khi được sống trong không khí linh thiêng, được góp sức cùng chính quyền tổ chức lễ hội di sản mang tầm quốc tế”.
Song song với các nghi lễ, nhiều hoạt động văn hóa - nghệ thuật sẽ được tổ chức như biểu diễn hát quan họ, ca trù, hát xẩm, múa rối nước, diễn xướng hầu thánh, diễn xướng hội quân trên sông, hội hoa đăng lung linh bên sông Lục Đầu. Những âm sắc dân gian ấy hòa quyện cùng tiếng chuông chùa, tiếng trống hội, tạo nên bản hòa ca vừa trang nghiêm vừa rộn rã.
Trẩy hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc từ lâu trở thành nếp văn hóa trong tâm thức của người dân nơi đây và nhiều du khách. Chị Nguyễn Thị Mai, du khách đến từ Nghệ An, chia sẻ: “Tôi đi nhiều lễ hội nhưng không khí ở Côn Sơn - Kiếp Bạc rất riêng, vừa linh thiêng, vừa ấm áp, lại có nhiều hoạt động dân gian để trải nghiệm. Tôi được tham gia hoạt động ban ấn đền Trần, thả đèn hoa đăng, cầu mong cho gia đình bình an, đất nước thịnh vượng”.
Không chỉ du khách trong nước, nhiều đoàn khách quốc tế cũng tìm về Côn Sơn - Kiếp Bạc trong dịp này. Du khách bị cuốn hút bởi vẻ đẹp cổ kính của đền, chùa, cùng những câu chuyện lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam. Ông Kim Jae-Hoon, du khách Hàn Quốc cho biết: “Tôi đã tìm hiểu về khu di tích này trên internet nhưng khi tới đây tôi cảm nhận được sự khác biệt. Đó là sự thành kính của người dân với những bậc tiền nhân, nhiều nghi lễ cổ truyền vẫn được lưu giữ khiến tôi thấy rất xúc động”.
Ngoài tham gia nghi lễ, du khách được trải nghiệm qua nhiều hoạt động: chợ quê tái hiện cảnh buôn bán xưa, trò chơi dân gian, thưởng thức đặc sản địa phương như bánh đậu xanh, bánh dày An Lạc, chả rươi Tứ Kỳ, trà sen Kiếp Bạc… Những hương vị đậm chất quê hương góp phần làm nên sự trọn vẹn của hành trình trẩy hội.

Nơi kết nối quá khứ và hiện tại
Với quy mô hoành tráng, lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc 2025 không chỉ tái hiện không gian văn hóa truyền thống mà tạo nên điểm nhấn du lịch tâm linh độc đáo. Đây là minh chứng cho sự hòa quyện giữa quá khứ và hiện tại, giữa văn hóa dân gian với nhịp sống đương đại.
Các nhà nghiên cứu văn hóa đánh giá, lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc là số ít lễ hội còn giữ được trọn vẹn các giá trị nguyên gốc, đồng thời biết cách thích ứng với đời sống hiện đại.
“Lễ hội năm nay mang tầm vóc mới, là dịp để khẳng định vị trí của Hải Phòng trên bản đồ di sản quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội để khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành điểm đến du lịch tâm linh tầm cỡ quốc tế”, đồng chí Nguyễn Quang Phúc, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cho biết.
Tiếng trống hội vang lên, dòng người nối dài trong lễ rước, ai cũng cảm nhận được sức sống bền bỉ của một lễ hội qua hàng trăm năm. Trẩy hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc là hành trình trở về với cội nguồn, nơi quá khứ và hiện tại đan xem, nơi tâm linh và văn hóa hòa quyện, để mỗi người thêm yêu quê hương đất nước, thêm tự hào về truyền thống dân tộc.
TUẤN LINH