(HPĐT)- Năm học 2022-2023 là năm học đầu âm nhạc và mỹ thuật là môn tự chọn ở cấp THPT. Đây được xem là một điểm sáng trong chương trình giáo dục phổ thông mới. Tuy nhiên, do chưa có đủ giáo viên và cơ sở vật chất phù hợp, nên việc triển khai tại các trường chưa thống nhất.
Giờ học âm nhạc của học sinh lớp 10C14, Trường THPT Trần Nguyên Hãn.
Năm học 2022-2023, trong số 630 học sinh khối lớp 10 của Trường THPT Lê Quý Đôn (quận Hải An) có khoảng 130 em lựa chọn âm nhạc là môn học tự chọn. Để đáp ứng nhu cầu học của học sinh, nhà trường bố trí phòng học âm nhạc với các dụng cụ như đàn organ, bàn ghế, tivi, loa đài… Tuy nhiên, do không có giáo viên dạy môn này, nhà trường ký hợp đồng giảng dạy thỉnh giảng với một giáo viên đang dạy khối tiểu học, được đào tạo về thanh nhạc đầy đủ với trình độ cử nhân và trình độ sư phạm theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo (GĐ-ĐT). Nội dung môn âm nhạc được nhà trường lựa chọn áp dụng theo chương trình của bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” với khoảng 100 tiết/năm tương đương 2 tiết/tuần.
Thầy Trần Đức Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Quý Đôn thông tin: Học sinh khá hào hứng với những tiết học âm nhạc này. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí còn hạn chế, phòng học chưa được đầu tư bàn bản chuẩn theo phòng học âm nhạc như hệ thống cách âm, hay loa đài hiện đại. Bên cạnh đó, do chỉ có 1 giáo viên thỉnh giảng phụ trách dạy nên nhà trường bị động hơn trong các tình huống giáo viên ốm hoặc có việc phải nghỉ dạy. Bởi thế, về lâu dài, ngành giáo dục cần có lộ trình để tuyển dụng giáo việc dạy nghệ thuật trong khối THPT, bố trí nguồn ngân sách để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất tại các trường, đồng thời có kế hoạch định hướng cụ thể cho các em theo học những môn nghệ thuật này.
Năm học này là năm đầu triển khai dạy các môn nghệ thuật và việc thực hiện được áp dụng linh hoạt theo từng trường, nên không phải trường nào cũng có điều kiện tổ chức dạy và học. Trường THPT Đồng Hòa (quận Kiến An) là một trong các trường THPT chưa triển khai môn học này. Cô giáo Hoàng Thị Phương Thảo, hiệu trưởng cho hay: Năm học 2022-2023, trường có 580 học sinh khối 10. Tuy nhiên, do chưa chủ động được nguồn giáo viên dạy môn nghệ thuật thuộc biên chế nhà trường, chưa có cơ sở vật chất đáp ứng được yêu cầu dạy và học nên trường không tổ chức dạy môn nghệ thuật trong chương trình học chính khóa. Bù lại, trường đẩy mạnh hoạt động câu lạc bộ các môn nghệ thuật, các hoạt động ngoại khóa nghệ thuật để học sinh sinh hoạt, thể hiện năng khiếu bản thân.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT, năm học 2022-2023, trên địa bàn thành phố mới có 9/55 trường THPT triển khai môn âm nhạc và 4/55 trường THPT triển khai môn mỹ thuật theo chương trình giáo dục phổ thông mới. Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đỗ Văn Lợi cho biết: Việc triển khai các môn học nghệ thuật không bắt buộc mà phụ thuộc vào điều kiện thực tế của từng trường. Do là năm đầu triển khai, các trường chưa có giáo viên dạy các môn nghệ thuật, Sở có công văn hướng dẫn các trường ký hợp đồng với giáo viên thỉnh giảng, bảo đảm 100% số giáo viên được thuê dạy có nghiệp vụ sư phạm, được đào tạo trình độ cử nhân các môn học âm nhạc, mỹ thuật. Đồng thời, trong nguồn ngân sách được cấp hằng năm, các trường chủ động bố trí cơ sở vật chất phù hợp để triển khai môn học hiệu quả. Về lâu dài, để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cho môn nghệ thuật, Sở đã có văn bản gửi tới Bộ GD-ĐT đề nghị Bộ Giáo dục- Đào tạo và Bộ Nội vụ xác định vị trí việc làm của 2 bộ môn này, để có phương án tuyển dụng giáo viên phù hợp, bảo đảm hiệu quả trong triển khai giảng dạy các môn học nghệ thuật này.
Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, trong năm học 2022-2023, cả nước thiếu khoảng 5000 giáo viên ở các môn nghệ thuật đối với cấp THPT. Về lâu dài, môn nghệ thuật là môn học đặc thù, việc đào tạo giáo viên gặp rất nhiều khó khăn. Do đó, ngành giáo dục cần sớm xác định vị trí việc làm của 2 bộ môn này và có lộ trình cụ thể từ đào tạo, định hướng và chế độ sau ra trường đối với sinh viên theo các bộ môn âm nhạc, mỹ thuật để về dạy học tại các trường. Thực tế, việc thu hút người có năng khiếu vào học sư phạm nghệ thuật để giảng dạy tại các trường THPT không dễ, khi người thực sự có năng khiếu, đam mê sẽ chọn môi trường làm việc khác hấp dẫn với mức thu nhập cao hơn.
Việc đưa môn nghệ thuật vào chương trình đào tạo cấp THPT được nhiều học sinh, gia đình và nhà trường ủng hộ, hướng tới nền giáo dục toàn diện đứctrí- thể- mỹ. Nhiều người kỳ vọng, đây cũng là cơ sở, cơ hội để bảo tồn và phục hồi các loại hình âm nhạc, nghệ thuật dân gian đang có nguy cơ mai một như hiện nay. Để triển khai công tác giảng dạy môn âm nhạc và mỹ thuật ở bậc THPT đạt kết quả cao, rất cần sự chung tay của các cấp, ngành và sự quyết tâm cao của ngành giáo dục, tránh tình trạng dạy và học theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa”, hiệu quả thấp, lãng phí nguồn lực./.
Bài và ảnh: HẢI VÂN
