(HPĐT)- Từ ngày 1-6-2025, theo quy định Nghị định số 70/2025/NĐ-CP của Chính phủ, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT) khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối chuyển dữ liệu trực tuyến với cơ quan thuế. Quy định nhằm tăng cường minh bạch, chống thất thu thuế, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực kinh tế cá thể. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy nhiều hộ kinh doanh còn bỡ ngỡ, lúng túng do thiếu công cụ, kỹ năng và nguồn lực, đòi hỏi ngành thuế và các đơn vị liên quan phải tăng cường hỗ trợ, đồng hành sâu sát hơn nữa.
Còn những băn khoăn
Mặc dù vậy, nhiều hộ kinh doanh truyền thống vẫn quen cách thức kinh doanh nhỏ lẻ, ghi chép sổ tay. Do đó, khái niệm "máy tính tiền kết nối mạng" hay "HĐĐT theo thời gian thực", "phần mềm liên thông dữ liệu" với nhiều người còn xa lạ. Bà Phạm Thị Thúy, hộ tiểu thương ở chợ Tam Bạc (quận Hồng Bàng) kinh doanh mặt hàng vải, quần áo băn khoăn, bà gần 70 tuổi nên việc tiếp cận công nghệ thông tin để thực hiện HĐĐT gặp nhiều khó khăn. Nhiều năm qua, bà tự in hóa đơn và mỗi khi bán hàng sẽ tự viết số lượng hàng bán, số tiền để thuận tiện người mua đối chiếu lại, tránh nhầm lẫn. Chi phí in hóa đơn thường này cũng khá rẻ, chỉ vài chục nghìn đồng sử dụng cho cả năm.
Những băn khoăn như của bà Thúy không phải là cá biệt. Thực tế cho thấy, khi triển khai HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền, không ít hộ kinh doanh nhỏ lẻ đang đối mặt với nhiều trở ngại, rào cản công nghệ đến áp lực về chi phí đầu tư ban đầu. Để sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền, hộ kinh doanh cần các thiết bị có kết nối internet như: máy vi tính, điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng. Bên cạnh đó, hộ kinh doanh cần có phần mềm đăng ký sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền với cơ quan thuế và được cơ quan thuế chấp nhận. Đây cũng là khoản kinh phí không nhỏ. Chị Nguyễn Thị Thành, hộ kinh doanh hàng tạp hóa trên phố Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân) cho biết, cửa hàng của gia đình bán nhiều mặt hàng, chủ yếu bán lẻ trực tiếp đến người tiêu dùng. Tại cửa hàng cũng trang bị máy đọc mã vạch, máy POS, máy in hóa đơn. Nhưng để triển khai HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền, ngoài chi phí mua thêm máy vi tính, còn thêm chi phí để sử dụng phần mềm HĐĐT với đơn vị cung cấp giải pháp về hóa đơn, kế toán đã được cơ quan Thuế chấp nhận.
Hiện, theo báo giá của một số đơn vị cung cấp giải pháp hóa đơn như Viettel, Công ty CP MISA và Công ty TNHH tư vấn đầu tư ACT…, mức giá phần mềm hóa đơn, chữ ký số (1 năm) dao động từ hơn 1,4 triệu đồng đến khoảng 1,8 triệu đồng/gói 1.000 hóa đơn. Bên cạnh đó, việc thực hiện HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền cũng đòi hỏi hộ kinh doanh phải thay đổi cách thức quản lý bán hàng, nên có thể thời gian đầu không tránh khỏi lúng túng.
Công khai đầu mối hỗ trợ hộ kinh doanh
Theo báo cáo của Chi cục Thuế khu vực 3, đơn vị đang theo dõi, quản lý trên địa bàn thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh khoảng 175.000 người nộp thuế (trong đó hơn 70.000 hộ kinh doanh). Năm 2024 và 4 tháng năm 2025, số thu ngân sách nhà nước từ khu vực kinh tế tư nhân phát triển vượt bậc, giữ vị trí số 1 trong cơ cấu thu, đóng góp lớn nhất cho ngân sách, vượt xa khu vực nhà nước và khu vực đầu tư nước ngoài.
Phó chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực 3 Phạm Tuấn Anh cho biết, Nghị định số 70/2025/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 123/2020/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1-6-2025, trong đó, quy định mở rộng diện áp dụng HĐĐT khỏi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế. Theo đó, doanh nghiệp có hoạt động bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ, trong đó có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng; hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng/năm trở lên. Việc sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền không chỉ giúp người nộp thuế thuận tiện tra cứu, cập nhật dữ liệu theo thời gian thực, minh bạch hóa giao dịch, mà còn hỗ trợ quản lý theo hướng hiện đại, hiệu quả cao. Đồng thời, việc triển khai, mở rộng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền giúp cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan Thuế đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh, hiện đại và thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Trước yêu cầu thực hiện đồng bộ và đúng hạn quy định tại Nghị định mới, cơ quan thuế chủ động triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ nhằm giúp người nộp thuế kịp thời nắm bắt và áp dụng. Tháng 5, Chi cục Thuế khu vực 3 tổ chức hội nghị triển khai HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền, được kết nối tới 16 điểm cầu các đội thuế, với sự tham gia của hơn 1.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Đại diện các doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh được thông tin, phổ biến, tuyên truyền và hướng dẫn các nội dung quan trọng, như: quy định về các trường hợp bắt buộc phải thực hiện HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền từ ngày 1-6; các giải pháp hạ tầng công nghệ, chi phí; chế tài xử phạt… Để hỗ trợ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, Chi cục Thuế khu vực 3 cũng công khai thông tin đầu mối hỗ trợ của cơ quan thuế và doanh nghiệp cung cấp giải pháp.
Những bước đi này không chỉ nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh kịp thời thích ứng với quy định mới, mà còn tạo nền tảng cho lộ trình phát triển bền vững và chính quy hóa hoạt động kinh doanh. Việc triển khai HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền với hộ kinh doanh có doanh thu hơn 1 tỷ đồng/năm sẽ là tiền đề để các hộ này chuyển đổi thành doanh nghiệp, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán vào năm 2026 theo tinh thần tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết 198 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân vừa ban hành cũng quy định Nhà nước bố trí kinh phí để cung cấp miễn phí phần mềm kế toán dùng chung cho hộ kinh doanh, là cơ sở hỗ trợ để hộ kinh doanh chấp hành các quy định quản lý thuế.
