(HPĐT)- Nhằm cụ thể hóa Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội tại Nghị quyết số 43 ngày 11-1- 2022 của Quốc hội, mới đây, Chính phủ ban hành Nghị định số 15/2022/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1- 2 đến hết năm 2022, quy định giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) từ 10% xuống 8% tại hầu hết các nhóm hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, sau gần 10 ngày Nghị định có hiệu lực, trong khi nhiều người dân vẫn thờ ơ với hóa đơn GTGT, thì một số cửa hàng, siêu thị cũng đang mập mờ trong việc thực hiện quy định này.

Từ ngày 1-2-2022, hầu hết các hàng hóa tại siêu thị chỉ còn 8% thuế giá trị gia tăng.
Trong ảnh: Người dân đi mua hàng tại Trung tâm thương mại AEON MALL Hải Phòng Lê Chân.
Mập mờ thực hiện
Sáng 10-2, chị Nguyễn Thu Thủy, ở phố Ngô Gia Tự, phường Cát Bi (quận Hải An) đi mua thực phẩm tươi sống, dầu ăn, hóa mỹ phẩm tại siêu thị cùng phố. Khi thanh toán tổng số tiền mua hàng hết hơn 450.000 đồng, chị được nhân viên siêu thị in hóa đơn mua hàng, trong đó chỉ ghi dòng chữ “Giá đã bao gồm thuế GTGT”. Khi chị hỏi về phần trăm thuế GTGT đang áp dụng trên sản phẩm thì chỉ nhận được câu trả lời chung chung từ nhân viên thu ngân là thuế GTGT theo quy định, được tính trong giá sản phẩm. Chị Thủy bày tỏ: Với cách thức ghi hóa đơn bán hàng như vậy, người tiêu dùng không rõ sản phẩm tính thuế GTGT là bao nhiêu %, người dùng có được giảm thuế hay không. Mặc dù mức giảm 2% không lớn nhưng trong bối cảnh khó khăn do dịch COVID-19, khách hàng tiết kiệm được đồng nào hay đồng ấy. Mỗi tháng, gia đình chị chi khoảng 10 triệu đồng cho những mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm tươi sống, đồ khô, hóa mỹ phẩm... Số tiền thuế GTGT phải trả mỗi tháng chỉ còn khoảng 800.000 đồng, thay vì 1 triệu đồng như trước, nếu các chủ cửa hàng thực hiện nghiêm mức thuế GTGT 8%.
Trên hóa đơn thanh toán tại một số cửa hàng ăn uống, hệ thống siêu thị trên các tuyến phố Lạch Tray, Lương Khánh Thiện (quận Ngô Quyền), Ngô Gia Tự, Đằng Lâm (quận Hải An)… “giá đã bao gồm thuế GTGT” là công thức chung trên hóa đơn bán hàng hiện nay. Tuy nhiên, khi được khách hàng hỏi, nhiều chủ cửa hàng, nhân viên bán hàng thậm chí vẫn trả lời thuế GTGT là 10% thay vì 8% theo quy định mới. Chủ cửa hàng kinh doanh dịch vụ nhà hàng tại phố Lạch Tray (quận Ngô Quyền) cho biết: Từ ngày 1-2 đến nay, khách hàng giảm do dịch bệnh COVID-19, cũng chưa có ai sử dụng dịch vụ hỏi về hóa đơn GTGT nên cửa hàng chưa cập nhật thông tin thuế GTGT giảm còn 8%.
Thực tế, thói quen không lấy hóa đơn khi mua hàng của người dân còn khá phổ biến. Thói quen này không chỉ tạo điều kiện cho các chủ cơ sở kinh doanh “ngó lơ” trong việc thực hiện giảm thuế GTGT mà còn vô tình tiếp tay cho việc trốn thuế của các cơ sở này.
Mỗi người dân là kênh giám sát
Tình trạng một số các doanh nghiệp, tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh chưa áp dụng mức thuế GTGT 8% không chỉ xảy ra tại Hải Phòng mà còn tại nhiều tỉnh, thành phố khác. Để chấn chỉnh tình trạng trên, ngày 9-2-2022, Tổng cục Thuế có công điện nêu rõ: Qua kiểm tra, nắm bắt thông tin, còn một số doanh nghiệp, tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh chưa xuất hóa đơn GTGT áp dụng mức thuế 8% theo quy định. Do đó, Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục trưởng Cục Thuế chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, các chi cục thuế đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền, phổ biến đến người dân, doanh nghiệp trên địa bàn quản lý; bám sát địa bàn, người nộp thuế để hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chủ trương, chính sách theo đúng quy định về giảm 2% thuế suất thuế GTGT trong năm 2022. Đối với các trường hợp cố tình vi phạm, phải xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Thực tế, với mức giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8%, số thuế được giảm của nhiều gia đình chỉ là vài trăm nghìn đồng/tháng khi mua hàng phục vụ nhu cầu cuộc sống, nhưng xét trên tổng thể, số tiền thuế người tiêu dùng cả nước được giảm lên đến vài chục nghìn tỷ đồng. Đặc biệt, nếu người tiêu dùng sử dụng dịch vụ càng nhiều, càng thấy rõ lợi ích của chính sách này. Từ đó, tạo điều kiện tốt hơn để người dân tiếp tục tiêu dùng, phục vụ đời sống, tăng giao dịch trên thị trường, kiềm chế lạm phát.
Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Trần Ngọc Vinh cho biết: Đây là lần đầu thuế GTGT được giảm đồng bộ tác động đến cả doanh nghiệp và người dân. Để chính sách phát huy được hiệu quả trong thực tế đời sống, cùng với công tác giám sát, cơ quan quản lý, chính quyền địa phương tăng cường đẩy mạnh tuyên truyền về việc xuất hóa đơn GTGT khi bán hàng. Ngày 1- 7 tới đây, Nghị định 123/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử chính thức có hiệu lực thi hành, trong đó quy định người bán hàng hóa bắt buộc cấp hóa đơn cho người mua. Khi đó, hành lang pháp lý chặt chẽ, cùng sự tuyên truyền sâu rộng đến người dân, các quy định về thuế GTGT sẽ được thực hiện nghiêm túc, phát huy hiệu quả các chính sách quản lý của Nhà nước. Các cơ quan quản lý thuế, công an, chính quyền địa phương tăng cường công tác giám sát và kiểm tra, xử lý nghiêm, đồng thời công khai các đơn vị, chủ cơ sở kinh doanh vi phạm, từ đó nâng cao nhận thức của người dân và bảo đảm tính thượng tôn pháp luật./.
bài: Tuệ Minh - ảnh: trung kiên