(HPĐT)- Lần đầu, 30 bức tranh, ký họa của cố họa sĩ Trần Đình Diệu (1938 - 2004), từng công tác tại Sở Văn hóa – Thông tin Hải Phòng được giới thiệu tới công chúng Thủ đô trong khuôn khổ triển lãm “Những tác phẩm đi cùng năm tháng” từ ngày 16 đến 26-12-2023 tại Atena Gallery, số 96 phố Trần Quốc Toản, quận Hoàn Kiếm (Hà Nội). Nhân dịp này, nữ họa sĩ TRẦN BẢO CHÂU, con gái của cố họa sĩ Trần Đình Diệu trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng cuối tuần chung quanh triển lãm.
Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm. Ảnh: Bùi Dung
- Xin chúc mừng chị về thành công của triển lãm “Những tác phẩm đi cùng năm tháng”. Chị cho biết điểm chung của những tác phẩm mà gia đình lựa chọn giới thiệu tới công chúng?
- Cha tôi sinh ra trong gia đình làm nghề thợ nhuộm ở gần Cầu Quay (Hải Phòng), nhưng có thời gian theo học lớp Đệ Tam, Trưởng phổ thông cấp 3 Ba Đình (thành phố Hà Nội). Suốt thời trẻ, cha tôi học vẽ tại xưởng của các họa sĩ: Đình Minh, Mạnh Quỳnh, Phạm Viết Song, Lương Xuân Nhị, Hoàng Tích Trù ở Hà Nội. Có thể nói, Hà Nội chính là chốn nghệ thuật ban đầu của cha tôi. Vì vậy, gia đình quyết định thực hiện triển lãm cá nhân đầu tiên của cha như chuyến trở về nơi bắt đầu cảm hứng và sự nghiệp nghệ thuật.
30 bức tranh và ký họa của cố họa sĩ Trần Đình Diệu phần lớn được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 1964 đến 1972. Khi đó, Hải Phòng đang cùng cả nước trải qua những năm tháng chiến tranh đầy gian khó. Các bức vẽ được thể hiện đa dạng chất liệu: Bột màu, màu nước, ký họa bút sắt. Thông qua những tác phẩm này, người họa sĩ thể hiện tâm thế vững chãi trước khốc liệt của bom đạn chiến tranh. Cuộc ném bom hủy diệt của không quân Mỹ ở khu Hạ Lý năm 1972 được họa sĩ khắc họa thông qua các bức ký họa bằng bút sắt, người xem vẫn dễ dàng bắt gặp những phút giây yên bình, tĩnh lặng trong bức tranh “Phút nghỉ ngơi của nữ du kích” hay bức tranh “Chốn yên bình”, bức “lò gạch Thủy Nguyên”…
Trong số những tác phẩm được lựa chọn triển lãm lần này, có những tác phẩm tiêu biểu cho giai đoạn trăn trở, tìm tòi khẳng định “cái tôi” trong sáng tạo nghệ thuật khi họa sĩ bắt đầu bước vào con đường hội họa. Đó là các bức “Tĩnh vật hoa” chất liệu bột màu, “Chân dung” chất liệu sơn dầu, “Tam Bạc” chất liệu thuốc nước. Cùng với đó, những bức tranh, ký họa mà ông vẽ như viết nhật ký, chép sử về thành phố Hải Phòng quê hương. Theo nhiều họa sĩ, nhà phê bình, điều khiến người xem cảm động khi thưởng thức tranh của họa sĩ Trần Đình Diệu chính là tình yêu con người mà họa sĩ gửi gắm trong đó. Dù vẽ về đất và người Hải Phòng nhưng thông điệp mà bức tranh gửi gắm lại vượt qua được tính địa phương để đạt được mức biểu cảm chung, rộng lớn hơn.
- Qua triển lãm, người xem có thể cảm nhận điều gì?
- Trong suốt cuộc đời sáng tác của mình, cha tôi luôn dành một phần tâm sức rất lớn với mảng đề tài đất và người Hải Phòng. Ông vẽ tranh, ký họa như viết nhật ký, chép sử về thành phố quê hương. Nhận xét về những sáng tác của cha tôi, họa sĩ - nhà lý luận phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân, nguyên Thư ký Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết, ông như được sống lại “thời ấy, đất ấy của mình”. Xem tranh để nhận ra rằng: Nghệ thuật hiện thực chủ nghĩa là thái độ sống, cách nhận thức hơn là cách vẽ tả chân hay chọn chủ đề. Yêu người quan trọng hơn yêu nghệ thuật. Và chỉ tình yêu đầu tiên ấy mới dẫn tới thành công nghệ thuật trong mối tình thứ hai của bất cứ họa sĩ nào- tình yêu thẩm mỹ mà họ muốn hiến cả đời mình.
Dù chỉ diễn ra trong 10 ngày, triển lãm đón tiếp nhiều vị khách quý, các bạn bè đồng nghiệp tới tham quan, thưởng lãm và cùng chia sẻ những cảm xúc nghệ thuật. Thông qua triển lãm, tôi muốn lan tỏa tinh thần làm việc của họa sĩ Trần Đình Diệu đến với đông đảo công chúng yêu nghệ thuật.
- Cảm ơn chị về cuộc trò chuyện!
Như Vân (thực hiện)
