Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố Hải Phòng (Sở Tư pháp) tổ chức nhiều đợt trợ giúp pháp lý lưu động, tuyên truyền pháp luật tại cơ sở, mang lại hiệu quả rõ nét.

Sáng 2/7 vừa qua, tại hội trường UBND xã Nam Sách, gần 200 cán bộ, hội viên nông dân đến ngồi chật kín. Thay vì những bài tuyên truyền khô cứng, các báo cáo viên của Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố Hải Phòng bắt đầu bằng những câu chuyện rất đời thường như tranh chấp đất đai giữa anh em trong gia đình, lập di chúc thế nào để không phát sinh kiện tụng, cách hòa giải mâu thuẫn ngay từ khu dân cư hay những thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.
Người dân còn được phổ biến những nội dung về phòng chống bạo lực gia đình, chính sách bảo trợ xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và các quy định bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ, người yếu thế.
Không khí hội trường trở nên sôi nổi khi nhiều người dân nêu các tình huống thực tế của gia đình để được giải đáp trực tiếp. Mỗi câu hỏi đều được các trợ giúp viên pháp lý phân tích cụ thể, viện dẫn quy định pháp luật và hướng dẫn cách xử lý phù hợp.
Bà Nguyễn Thị Hải, hội viên Hội Nông dân xã tham dự hội nghị chia sẻ: "Trước đây nhiều quy định chúng tôi chỉ nghe qua loa nên chưa hiểu rõ. Được các báo cáo viên phân tích từng tình huống thực tế, tôi biết thêm quyền lợi của mình cũng như cách giải quyết khi xảy ra tranh chấp. Hình thức tuyên truyền pháp luật trực tiếp gần gũi với người dân và dễ hiểu hơn".
Ngày 26/6, tại phường Thành Đông, hội nghị tuyên truyền pháp luật do UBND phường phối hợp cùng Sở Tư pháp Hải Phòng, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố tổ chức cũng thu hút đông đảo cán bộ cơ sở, bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ban công tác mặt trận cùng đoàn viên thanh niên.
Các chuyên đề về hòa giải ở cơ sở, chứng thực văn bản phân chia di sản thừa kế, xử phạt vi phạm hành chính được trình bày ngắn gọn, gắn với những tình huống phát sinh thường gặp tại địa phương giúp người nghe dễ hiểu và áp dụng hơn trong thực tế phát sinh.

Cùng ngày, nội dung tuyên truyền của Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố ở phường Hồng An tiếp tục được mở rộng theo yêu cầu thực tiễn. Bên cạnh Luật Đất đai năm 2024, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở còn có các chuyên đề về phòng chống ma túy, phòng ngừa tội phạm công nghệ cao, hướng dẫn sử dụng ứng dụng VNeID phục vụ chuyển đổi số...
Các nội dung phù hợp với từng nhóm người dân, đặc điểm phương nơi đơn vị thực hiện tuyên truyền để đạt hiệu quả tốt hơn.
Điểm chung của các hội nghị không chỉ truyền đạt kiến thức pháp luật mà còn dành nhiều thời gian tư vấn, trợ giúp pháp lý trực tiếp, tháo gỡ những vấn đề phát sinh của từng người dân, cán bộ tham dự. Người dân dễ tiếp cận pháp luật hơn, cán bộ cơ sở cũng được bổ sung kỹ năng xử lý các tình huống ngay từ cơ sở.
Sau hội nghị, với những trường hợp thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý miễn phí, các trợ giúp viên tiếp tục hướng dẫn người dân thủ tục để được tư vấn, giải đáp.
Ông Trần Quý Toàn, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố Hải Phòng cho biết điểm mới trong hoạt động trợ giúp pháp lý hiện nay là chuyển mạnh từ cách làm thụ động sang chủ động tiếp cận người dân.
Đơn vị không chỉ thực hiện trợ giúp pháp lý khi người dân có yêu cầu mà còn tăng cường các đợt truyền thông, trợ giúp pháp lý lưu động tại cơ sở, nhất là ở những địa bàn có đông người dân là đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Qua đó giúp người dân hiểu đúng quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí, biết cách tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời hạn chế tranh chấp, khiếu kiện phát sinh ngay từ cơ sở.

Việc đẩy mạnh trợ giúp pháp lý lưu động trong năm 2026 cũng là bước chuẩn bị quan trọng để Hải Phòng triển khai đồng bộ Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Theo Kế hoạch số 238/KH-UBND ngày 30/6/2026 của UBND thành phố về triển khai thi hành luật trên địa bàn thành phố, thành phố tập trung thực hiện sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, công tác truyền thông được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đưa các quy định mới đến gần người dân, nhất là các nhóm yếu thế và những đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý.
Nhiều vụ việc tranh chấp, khiếu kiện kéo dài xuất phát từ việc người dân thiếu thông tin pháp luật hoặc không biết mình thuộc diện được trợ giúp pháp lý miễn phí. Việc đưa trợ giúp pháp lý đến tận cơ sở không chỉ giúp giải quyết từng vụ việc cụ thể mà còn góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật, giảm phát sinh tranh chấp, xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật trong cộng đồng.

Theo ông Trần Quý Toàn, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 với nhiều quy định mới nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, tăng cường trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, tổ chức trong bảo đảm quyền tiếp cận công lý của người dân.
Để luật này đi vào cuộc sống ngay khi có hiệu lực, bên cạnh việc tổ chức các hội nghị tập trung, cần tiếp tục đổi mới hình thức truyền thông theo hướng gần dân, dễ hiểu, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để mở rộng khả năng tiếp cận thông tin pháp luật.
Trong bối cảnh Hải Phòng đang triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và xây dựng mô hình "Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật", những hoạt động trợ giúp pháp lý lưu động không chỉ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân mà còn lan tỏa văn hóa pháp lý, củng cố niềm tin của nhân dân vào chủ trương, chính sách bảo đảm an sinh xã hội.
6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố Hải Phòng tổ chức 22 cuộc truyền thông, trợ giúp pháp lý, thu hút 2.194 lượt người tham dự, trong đó có người có công, người cao tuổi, người nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, đoàn viên thanh niên, học sinh và đông đảo nhân dân.