Trồng mới cây xanh tại các ngõ, phố: Gắn trách nhiệm của địa phương và các đơn vị

Công nhân Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị chăm sóc cây xanh trên phố Lạch Tray.

Nhiều cây xanh chậm phát triển

Theo các đơn vị quản lý cây xanh, trong số hơn 3,3 nghìn cây mới được trồng trên địa bàn thành phố theo Nghị quyết 05 đến nay, có hơn 2,5 nghìn cây trồng sinh trưởng tốt, còn lại gần 800 cây có dấu hiệu chậm phát triển. Theo khảo sát của Công ty CP Công viên cây xanh, một trong những đơn vị cung cấp phần lớn cây xanh thực hiện Nghị quyết 05, nguyên nhân một số cây trồng chậm phát triển phần lớn do người dân không có chuyên môn kỹ thuật, không biết cách chăm sóc khiến các cây mới trồng không bén rễ dẫn đến chậm phát triển, thậm chí có thể bị chết. Một số khu vực như ở phường Hải Thành (quận Dương Kinh), Thành Tô (quận Hải An)… người dân tưới quá nhiều khiến cây bị héo, chết do úng nước. Cũng có một số trường hợp cây chết do giống cây chưa bảo đảm chất lượng vì cung cấp cho các địa phương trồng ồ ạt trong cùng thời điểm. Trong khi cây giống thu mua từ các nơi cần phải có thời gian hơn 1 tháng để xử lý bộ rễ, bấm bồng, chăm sóc ra rễ non trước khi đem trồng mới bảo đảm chất lượng.

Tại nhiều khu vực dân cư mới, chưa có người dân sinh sống và một số tuyến phố trên địa bàn các quận không trong quy hoạch điểm trồng cây, các phường tự đào hố, nhận cây về trồng, cá biệt có nơi trồng ồ ạt, mật độ dày. Một số địa phương trước khi trồng cây không báo cho đơn vị cung cấp cây cùng phối hợp khảo sát, dẫn đến đào hố trồng không đúng kỹ thuật, không được bổ sung đất trồng phù hợp. Nhiều khu vực, cây trồng trong ngõ, ngách, người dân tự ý lát gạch, che phủ bê tông, đổ chất thải xây dựng chung quanh khiến gốc cây bị che lấp, không còn chỗ tưới nước, chăm sóc.

Bên cạnh đó, nhiều cây xanh được trồng ở những điểm xa khu dân cư nên việc chăm sóc thường xuyên gặp nhiều khó khăn. Đơn cử, tại tuyến đường mới ở tổ dân phố số 27, phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân), khu vực sau Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec có gần 70 cây xà cừ mới được trồng theo cơ chế hỗ trợ. Tuyến đường này có ít hộ dân sinh sống nên không có người tưới nước, chăm sóc cây hằng ngày. Phường Vĩnh Niệm phải huy động giáo viên, học sinh các trường học, đoàn viên, thanh niên, hội viên phụ nữ bố trí thời gian, phân công người chăm sóc cây. Tuy nhiên, do phải lấy nước tưới từ các nhà dân cách xa hàng trăm mét nên việc chăm sóc gặp nhiều khó khăn, không bảo đảm nhu cầu sinh trưởng của cây mới trồng.

Nghị quyết số 05 của HĐND thành phố về cơ chế hỗ trợ vật tư (xi măng, gạch lát vỉa hè, pha đèn chiếu sáng và cây xanh) để cải tạo, nâng cấp hè, đường ngõ xuống cấp trên địa bàn các quận thuộc thành phố được ban hành ngày 12-7-2018. Theo đó, thành phố hỗ trợ 100% kinh phí mua cây xanh, nhân dân tự trồng và chăm sóc.

Tính đến tháng 7-2021, các địa phương trồng mới 3.302 cây xanh trên 156 tuyến đường ngõ. Tổng kinh phí thực hiện gần 9,5 tỷ đồng, trong đó, ngân sách thành phố hỗ trợ gần 6,7 tỷ đồng, người dân đóng góp gần 2,8 tỷ đồng.

Tăng cường hướng dẫn cách chăm sóc

Theo quy định trong Nghị quyết 05, các đơn vị trúng thầu có trách nhiệm cung cấp cây bảo đảm chất lượng, hướng dẫn kỹ thuật trồng, còn việc trồng, chăm sóc, bảo vệ cây là trách nhiệm của các địa phương và người dân nơi có cây được trồng. Tuy nhiên, thực tế triển khai khó tách bạch trách nhiệm của từng đơn vị, địa phương, vì để cây sống, sinh trưởng tốt liên quan trực tiếp nhiều khâu. Theo đại diện Tổ dân phố 2A, phường Hải Thành (quận Dương Kinh), người dân vui mừng khi được thành phố hỗ trợ trồng mới cây xanh ở các khu phố, tuy nhiên, việc bảo vệ, chăm sóc người dân khó thực hiện vì thiếu kiến thức kỹ thuật, chưa nắm rõ đặc tính sinh trưởng của cây xanh.

Bên cạnh đó, các đơn vị cung cấp cây xanh cũng thừa nhận, hiện tượng cây chết, chậm phát triển một phần do giống cây chưa bảo đảm chất lượng và các địa phương ồ ạt trồng cây cùng một thời điểm. Đơn vị cung cấp cây chưa thực hiện hết trách nhiệm trong việc hướng dẫn kỹ thuật vì có thời điểm trồng ồ ạt, số lượng lớn nên không đủ cán bộ, nhân lực kỹ thuật hướng dẫn.

Hiện nay, Sở Xây dựng chỉ đạo các phòng, đơn vị chức năng phối hợp các đơn vị cung cấp cây xanh kiểm tra thực tế, thống kê thực trạng cây xanh mới trồng tại các quận để có biện pháp xử lý kịp thời những trường hợp cây bị chết, sinh trưởng chậm. Đối với những cây mới trồng chưa bảo đảm sinh trưởng tốt, Sở yêu cầu đơn vị cung cấp cây xanh tập trung nhân lực, phương tiện hỗ trợ các địa phương chăm sóc. Theo lãnh đạo Công ty CP Công viên cây xanh, thực hiện chỉ đạo của Sở Xây dựng, đơn vị cam kết sẵn sàng điều cán bộ kỹ thuật xuống khảo sát và hướng dẫn các địa phương kỹ thuật chăm sóc cây xanh mới trồng. Đối với những cây chết do giống kém, đơn vị sẽ trồng thay thế cây mới. Tuy nhiên, lực lượng của đơn vị cung cấp cây xanh có hạn và phải thực hiện nhiệm vụ thường xuyên chăm sóc hơn 30 nghìn cây xanh, thảm cỏ, vườn hoa của thành phố nên sẽ không thể thường xuyên kiểm tra, chăm sóc toàn bộ cây mới trồng trên toàn thành phố. Do đó, các địa phương cần chủ động liên hệ phối hợp đơn vị có chuyên môn được hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời.../.